Đại biểu Quốc hội đồng thuận cao với chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, ngày 6/8, Quốc hội thảo luận ở tổ về: việc thành lập thành phố Quảng Ninh, việc thành lập thành phố Bắc Ninh; Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Thảo luận tại tổ, các đại biểu Quốc hội nhất trí cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.
Đánh giá về tính cấp thiết, các đại biểu khẳng định việc thành lập hai thành phố đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Chủ trương này đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý. Đồng thời, Đề án hoàn toàn phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch chung đô thị liên quan.

Đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang) nhấn mạnh, việc thành lập hai thành phố gắn rất rõ với định hướng của Trung ương về tổ chức lại không gian phát triển, xây dựng các cực tăng trưởng mới, phát huy lợi thế của từng địa phương và tăng cường liên kết vùng. Do đó, việc trình Quốc hội xem xét tại thời điểm này là rất kịp thời, thể hiện sự đồng hành giữa chủ trương của Đảng với việc thể chế hóa và tổ chức thực hiện trong thực tiễn.
Đối chiếu với các quy định hiện hành, các đại biểu cho rằng việc dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh đã bảo đảm đạt 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện quy định.
Phân tích sâu về tiềm năng và lợi thế của từng địa phương, đại biểu Lý Thị Lan khẳng định Quảng Ninh và Bắc Ninh đều là những địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đóng góp lớn vào quy mô nền kinh tế và thu ngân sách cả nước. Đại biểu đánh giá, việc thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ là nâng tầm đô thị mà còn tạo điều kiện để hình thành và phát huy mạnh hơn một cực tăng trưởng biển, biên giới, cửa ngõ quốc tế ở phía Bắc, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.
Đối với thành phố Bắc Ninh, địa phương nằm trong vùng động lực của Thủ đô Hà Nội, có nền tảng công nghiệp điện tử, công nghệ cao, hội tụ dịch vụ logistics, văn hóa Kinh Bắc và các hành lang giao thông quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, việc Quốc hội khóa XV thông qua quy hoạch đầu tư Cảng hàng không quốc tế Gia Bình càng tạo thêm lợi thế lớn để Bắc Ninh trở thành cửa ngõ thứ hai của vùng Thủ đô.

Phát biểu tại tổ 2, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TPHCM) cho rằng, Bắc Ninh và Quảng Ninh đã đáp ứng đủ 5 điều kiện của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, phù hợp với quy hoạch, góp phần bảo đảm sự thống nhất của quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; bảo đảm đoàn kết dân tộc, phù hợp với các yếu tố lịch sử, truyền thống văn hóa địa phương và bảo đảm các tiêu chuẩn theo quy định. Việc thành lập hai thành phố là tất yếu.
Theo ông Ngân, Bắc Ninh, trong thời gian vừa qua có sự phát triển kinh tế rất mạnh, tăng trưởng rất cao. Năm 2024 đạt 10,4%; năm 2025 đạt 10,7%; bình quân là 8,55%. Trong khi quy định của Quốc hội là phải cao hơn mức bình quân chung của cả nước là 6,7%, thì Bắc Ninh đạt 8,55%. Tiêu chí về thu nhập bình quân đầu người, bình quân cả nước là khoảng 65 triệu đồng/người/năm thì Bắc Ninh đạt 65,9 triệu đồng/người/năm. Những tiêu chuẩn trên đều vượt trội so với quy định đặt ra.
Đối với tỉnh Quảng Ninh, theo ông Ngân, các tiêu chí về kinh tế của Quảng Ninh cũng rất cao. Tăng trưởng năm 2025 đạt 11,89%; năm 2024 đạt 8,26%; năm 2023 đạt 9,56%. GDP bình quân đầu người của tỉnh Quảng Ninh hiện nay cao nhất cả nước, đạt khoảng 257 triệu đồng/người, trong khi bình quân cả nước là khoảng 105 triệu đồng/người.

Phát biểu tại tổ 4, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, việc thành lập hai thành phố Bắc Ninh và Quảng Ninh đã được Bộ Chính trị cho ý kiến. Hội nghị Trung ương cũng đạt sự đồng thuận cao. Trung ương đã giao cho Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ phối hợp để trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh được chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Quảng Ninh là địa phương phát triển đô thị hóa rất nhanh, đây là địa bàn có ý nghĩa quan trọng về mặt an ninh, quốc phòng, biên giới với Trung Quốc. Quảng Ninh hoàn toàn đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện thành lập thành phố.
Về Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh, Phó Chủ tịch Quốc hội nhận thấy, với sự cố gắng, quyết tâm cao và tinh thần khẩn trương, đẩy nhanh tiến độ tất cả các công việc, Chính phủ và chính quyền Bắc Ninh đã đẩy nhanh tiến độ để trình bổ sung việc thành lập thành phố Bắc Ninh tại Hội nghị Trung ương.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất với Chính phủ việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh là ngày 1/9/2026 và thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh là ngày 20/9/2026 để phù hợp với mức độ chuẩn bị cũng như đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy và chính quyền các địa phương.