Đại biểu Quốc hội kiến nghị chăm lo an sinh cho người bán vé số dạo
Do không có hợp đồng lao động chính thức với các đại lý hay doanh nghiệp xổ số, người bán vé số dạo hoàn toàn không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Chiều 20/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030...
Phát biểu trong phiên thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Châu Quỳnh Dao - đoàn An Giang đặt vấn đề chăm lo cho đời sống, đảm bảo an sinh xã hội cho những người bán vé số dạo.
Bà Dao dẫn thống kê của Bộ Tài chính năm 2025, chỉ riêng 21 công ty xổ số kiến thiết ở miền Nam đạt tổng doanh thu 155.500 tỷ đồng, đóng góp cho ngân sách gần 52.000 tỷ đồng. Con số này có ý nghĩa rất lớn đối với các địa phương trong việc chi đầu tư phát triển, nhất là an sinh xã hội, để cải thiện nâng cao đời sống của người dân.
Tuy nhiên, theo đại biểu mặc dù nguồn thu từ xổ số khổng lồ song thực tế đời sống của nhóm người trực tiếp bán vé số dạo gồm người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, hay lao động di cư còn rất bấp bênh.
Đi sâu phân tích, đại biểu cho rằng, các nghị định về phân phối lợi nhuận chưa có quy định cụ thể để chăm lo trực tiếp cho lực lượng lao động tự do này. Do không có hợp đồng lao động chính thức với các đại lý hay doanh nghiệp xổ số, người bán vé số dạo hoàn toàn không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
“Hiện nay cơ chế này chưa được quy định cụ thể, rõ ràng về việc đảm bảo một phần nguồn lợi để chăm lo, hỗ trợ trực tiếp cho người bán vé số dạo. Mối quan hệ giữa lực lượng lao động này với đại lý chủ yếu là mối quan hệ "mua đứt bán đoạn", không có hợp đồng lao động chính thức, nên không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế khiến đời sống của người bán vé số dạo rất khó khăn” đại biểu Dao nói về mong muốn có những cách tiếp cận để đảm bảo đời sống của lực lượng lao động bán vé số chủ yếu là người di cư, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số.
Đại biểu đoàn An Giang dẫn chứng, hiện nay với mức hoa hồng khoảng 1.000 đồng/tờ, một người bán vé số dạo phải làm việc cực nhọc cả ngày mới kiếm được khoảng 200.000 đồng. Với nguồn thu nhập này họ phải chi phí về nhà trọ, ăn uống, thuốc men, chăm lo cho gia đình ở dưới quê... nên đời sống rất khó khăn. Trong khi đó lại có sự chênh lệch rất lớn giữa tiền lương của cán bộ công ty xổ số kiến thức, mức thu nhập của các đại lý lớn và người lao động tự do - nhóm yếu thế đi bán vé số dạo.
Để hiện thực hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước: Phát triển kinh tế phải gắn chặt với tiến bộ, công bằng xã hội, đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động, bảo hiểm xã hội để công nhận người bán vé số dạo là lực lượng lao động tự do đặc thù và được bảo vệ bởi bảo hiểm xã hội.
Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ để cho lực lượng lao động này dễ tiếp cận đến bảo hiểm xã hội tự nguyện bằng nguồn hỗ trợ mức đóng từ ngân sách nhà nước hoặc từ quỹ phúc lợi của công ty xổ số kiến thiết.
Đại biểu cũng kiến nghị, Chính phủ tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung những nghị định, thông tư đã được ban hành, đảm bảo sự minh bạch trong phân phối lợi nhuận giữa các nhóm đối tượng trong doanh thu xổ số kiến thiết, nhằm kiến thiết đời sống của các gia đình khó khăn và kiến thiết xây dựng đất nước.
