“Dân vận khéo” - khơi dậy sức mạnh từ cộng đồng - Bài 1: Khơi thông nguồn lực từ nhân dân nhờ dân vận

Giải phóng mặt bằng gần như bằng “0 đồng”

Những ngày này, trên nhiều tuyến đường ở phường Kinh Môn (TP Hải Phòng), không khí thi công diễn ra khẩn trương. Bà con vui vẻ hiến đất để mở đường, tự tháo dỡ cổng, tường bao để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Điều đặc biệt là phía sau những công trình ấy không chỉ có nguồn vốn đầu tư của Nhà nước mà còn có sự chung sức, đồng lòng của người dân thông qua việc tự nguyện hiến đất, tháo dỡ cổng, tường bao để bàn giao mặt bằng. Nhờ sự đồng thuận ấy, kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng gần như bằng 0 đồng.

Tháng 6 vừa qua, trên tuyến đường liên thôn nối Thượng Đỗ 1 và Thượng Đỗ 2 (xã Lai Khê, TP Hải Phòng), hình ảnh dễ bắt gặp nhất là những tấm biển nền đỏ, chữ trắng nổi bật được treo trước cổng nhiều gia đình với dòng chữ: “Gia đình tôi tự nguyện hiến đất để chính quyền làm đường”. Những tấm biển giản dị nhưng chứa đựng tinh thần trách nhiệm lớn lao và sự sẻ chia vì lợi ích cộng đồng.

Tuyến đường dài khoảng 800m đi qua khu dân cư với gần 100 hộ dân. Sau nhiều năm sử dụng, mặt đường xuống cấp, không còn đáp ứng nhu cầu đi lại. Vì vậy, khi địa phương triển khai chủ trương cải tạo, mở rộng tuyến đường, người dân đã tích cực hưởng ứng.

Là một trong những hộ tiên phong hiến đất, bà Lê Thị Quế (thôn Thượng Đỗ 2, xã Lai Khê) phấn khởi chia sẻ: “Đường làng rộng hơn thì người dân đi lại thuận tiện, an toàn hơn, khu dân cư cũng khang trang sạch đẹp hơn, vì vậy gia đình tôi tình nguyện hiến đất để mở đường”.

Những mét vuông đất được người dân tự nguyện hiến tặng, những cổng nhà được tháo dỡ không một chút đắn đo hay những tuyến đường ngày càng khang trang, sạch đẹp đã trở thành minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác dân vận. Khi chủ trương đúng đắn được triển khai bằng cách làm phù hợp, khi cán bộ thực sự gần dân, trọng dân và lắng nghe dân, những việc tưởng chừng khó khăn lại trở nên thuận lợi.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Kinh Môn Lê Thị Chinh, đằng sau sự đồng thuận ấy là quá trình kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” của đội ngũ cán bộ Mặt trận, các tổ chức đoàn thể. Ngay từ khi có chủ trương mở rộng đường, Ban Công tác Mặt trận cùng các cán bộ đoàn thể đã trực tiếp gặp gỡ từng hộ dân để giải thích mục đích, ý nghĩa của công trình, đồng thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con để đề xuất chính quyền tháo gỡ, tạo sự đồng thuận, thống nhất trong cộng đồng.

“Nhờ cách làm dân vận gần gũi, thấu tình, đạt lý, người dân nhận thức rõ đây là công trình vì lợi ích chung nên hầu hết các hộ đều tự nguyện hiến đất, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng và giúp dự án được triển khai thuận lợi” – bà Chinh chia sẻ.

Không chỉ ở Kinh Môn hay Lai Khê, mô hình “giải phóng mặt bằng 0 đồng” cũng đang phát huy hiệu quả tại xã Thanh Miện. Ông Đỗ Đức Khuê - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thanh Miện cho biết: Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, MTTQ và các tổ chức đoàn thể đã tập trung tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ lợi ích lâu dài của việc mở rộng tuyến đường giao thông. Từ đó, các hộ dân đã tự nguyện hiến đất nông nghiệp, đất ở cùng nhiều công trình, tài sản trên đất giúp các dự án tiết kiệm đáng kể ngân sách, đồng thời rút ngắn thời gian triển khai.

Theo thống kê, riêng trong năm 2025, trên địa bàn xã Thanh Miện đã có 27 tuyến đường giao thông nông thôn được mở rộng với tổng chiều dài trên 2,8km. Tổng kinh phí đầu tư gần 5 tỷ đồng; trong đó kinh phí xã hội hoá lên đến 2,2 tỷ đồng.

Thực tế ở các địa phương trên cho thấy, “dân vận khéo” không chỉ là phương thức vận động mà còn là quá trình xây dựng niềm tin giữa chính quyền và nhân dân. Khi người dân được thông tin đầy đủ, được lắng nghe và cùng tham gia quyết định những công việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình thì sự đồng thuận sẽ trở thành nguồn lực lớn nhất cho phát triển.        

Hơn 1.700 mô hình “Dân vận khéo”

Không chỉ tạo dấu ấn trong công tác giải phóng mặt bằng, phong trào thi đua “Dân vận khéo” ở Hải Phòng còn được triển khai sâu rộng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.

Theo Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, hiện toàn thành phố duy trì và phát triển hơn 1.700 mô hình “Dân vận khéo”, trải rộng trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, cải cách hành chính, bảo đảm quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị. Điểm nổi bật của phong trào là mọi mô hình đều xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của cơ sở và hướng tới giải quyết những vấn đề người dân quan tâm.

Tại phường Gia Viên, mô hình “Thành phố văn minh, xã, phường hạnh phúc” huy động người dân cùng giữ gìn cảnh quan, bảo đảm phòng cháy chữa cháy, chăm lo các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Ở phường Đông Hải, hàng chục mô hình về quản lý đất đai, trật tự đường hè, bảo vệ môi trường được triển khai gắn với nhiệm vụ chuyên môn của từng tổ chức, đơn vị đã phát huy hiệu quả rõ rệt.

Ở khu vực nông thôn, nhiều mô hình tạo sức lan tỏa như tích tụ ruộng đất phát triển sản xuất; xử lý rác thải hữu cơ tại nguồn; chuyển đổi cây trồng, vật nuôi; phát triển nông nghiệp hàng hóa... đã góp phần nâng cao thu nhập, thay đổi diện mạo nông thôn và xây dựng những vùng quê đáng sống.

Ông Nguyễn Đức Tuấn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng khẳng định: Thời gian qua phong trào thi đua “Dân vận khéo” đã được các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều mô hình, điển hình “Dân vận khéo” được xây dựng, duy trì và nhân rộng trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị.

Phong trào đã góp phần phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự đồng thuận xã hội, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, chính quyền với nhân dân và thúc đẩy hoàn thành các mục tiêu phát triển của thành phố.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả phong trào trong giai đoạn mới, mới đây, ngày 10/7/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng đã ban hành Chỉ thị về nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo” trên địa bàn thành phố trong tình hình mới.

Theo nội dung Chỉ thị, Bí thư Thành uỷ Hải Phòng Lê Ngọc Châu yêu cầu các địa phương, các đơn vị xác định rõ yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức tổ chức phong trào theo hướng “rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả”, lấy kết quả giải quyết những vấn đề thực tiễn và mức độ hài lòng của nhân dân làm thước đo.

Thành phố đặt mục tiêu hằng năm 100% xã, phường, đặc khu xây dựng mới ít nhất 3 mô hình “Dân vận khéo”; 100% sở, ngành, đơn vị có ít nhất một mô hình gắn với nhiệm vụ chính trị. Trọng tâm là các lĩnh vực giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền thân thiện, nông thôn mới, đô thị văn minh và giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.