Đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái đào tạo số toàn diện

Nhằm đáp ứng nhu cầu đó, ngày 16/5 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã đã tổ chức tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Xuất bản số – Sách điện tử – Nền tảng phân phối và Hệ sinh thái số”. Đây là diễn đàn kết nối các nhà quản lý giáo dục, chuyên gia xuất bản, giảng viên và đơn vị công nghệ nhằm chia sẻ góc nhìn chiến lược, kinh nghiệm thực tiễn và giải pháp triển khai chuyển đổi số học liệu trong bối cảnh mới.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực xuất bản

Tại tọa đàm, TS. Phạm Quỳnh - Phó Tổng biên tập NXB Giáo dục Việt Nam đã phân tích lộ trình dịch chuyển tất yếu của ngành xuất bản có thể được nhìn nhận qua 3 giai đoạn chính. Bao gồm: Xuất bản kỹ thuật số: tập trung số hóa nội dung từ bản in sang định dạng số, giúp tài liệu dễ dàng lưu trữ và truy cập; Xuất bản tích hợp: không chỉ dừng ở số hóa mà hướng đến tích hợp đa nền tảng, kết nối nội dung với công nghệ, dữ liệu và hệ sinh thái học tập số; Xuất bản thông minh: ứng dụng AI và dữ liệu lớn để cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, tối ưu vận hành và dự báo nhu cầu thị trường.

Về chuyển đổi số, nội dung cốt lõi tập trung vào các giải pháp thực thi mang tính cách mạng. Việc chuyển đổi số toàn diện trên 5 phương diện, TS. Phạm Quỳnh nhấn mạnh việc đồng bộ hóa giữa Sản phẩm – Công nghệ – Marketing – Quy trình – Thể chế. Trong đó, sản phẩm phải chuyển dịch thành "Học liệu 5D" có tính tương tác cao thay vì bản in tĩnh.

Tiếp đó, về mô hình "Biên tập viên kép", chìa khóa then chốt trong tái cấu trúc nhân sự. Đây là đội ngũ sở hữu năng lực "kép": vừa vững nghiệp vụ biên tập nội dung, vừa am tường công nghệ số để quy hoạch đề tài đa phương thức (audio, video, dữ liệu số) và quản trị bản quyền trên không gian mạng.

Về tư duy Hệ sinh thái, ngành xuất bản cần thay đổi từ quản trị bản in sang quản trị nội dung số và dữ liệu người dùng. Việc ứng dụng AI và Big Data không chỉ để tối ưu vận hành mà còn nhằm dự báo nhu cầu thị trường và cá nhân hóa lộ trình tiếp nhận tri thức.

TS. Phạm Quỳnh nhấn mạnh: Chuyển đổi số trong ngành xuất bản không đơn thuần là số hóa tài liệu mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện từ tư duy, mô hình vận hành đến hệ sinh thái nội dung. Tương lai của xuất bản không nằm ở việc lựa chọn giữa sách in và kỹ thuật số mà ở khả năng làm chủ đồng thời cả hai, phát triển nội dung đa nền tảng và khai thác tài sản trí tuệ một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, ngành xuất bản cần xây dựng đội ngũ “biên tập viên kép” – vừa giỏi chuyên môn nội dung, vừa am hiểu công nghệ, dữ liệu và AI, từ đó từng bước chuyển dịch từ cung cấp sản phẩm đơn lẻ sang dịch vụ tri thức trong kỷ nguyên số.

Chia sẻ tại tọa đàm, TS. Trần Thị Thanh Mai - Viện Nghiên cứu Ứng dụng Ngôn ngữ Bác Nhã, nhà sáng lập Tổ chức giáo dục TMEDU cho rằng: Chuyển đổi số trong giáo dục và xuất bản không chỉ dừng lại ở việc số hóa bài giảng hay đưa nội dung lên môi trường trực tuyến, mà là quá trình xây dựng một hệ sinh thái đào tạo toàn diện xoay quanh người học. Theo đó, chuyển đổi số cần được triển khai như một chiến lược dài hạn, bắt đầu từ thay đổi tư duy lãnh đạo, tái cấu trúc học liệu theo hướng đa nền tảng và kịch bản hóa nội dung ngay từ khâu thiết kế để có thể tích hợp linh hoạt với video, bài giảng số, học liệu tương tác và công nghệ AI. Bên cạnh đó, việc ứng dụng hệ thống quản trị học tập LMS, trợ lý AI và các nền tảng số đồng bộ sẽ giúp kết nối hiệu quả giữa học liệu – khảo thí – đào tạo – vận hành, từ đó cá nhân hóa hành trình học tập, tối ưu trải nghiệm người dùng và nâng cao hiệu quả quản trị giáo dục trong bối cảnh mới.

Thực thi chuyển đổi đào tạo số

Tại tọa đàm, Bà Nguyễn Thị Hạnh - Giám đốc Hệ thống đào tạo tiếng Trung Thanhmaihsk (thuộc Tổ chức giáo dục Hán ngữ TMEDU) đã chia sẻ mô hình thực tiễn "TMEDU - Chuyển đổi đào tạo số". Đây là quá trình hiện thực hóa tư duy hệ sinh thái số vào thực tiễn đào tạo ngôn ngữ với 3 trụ cột trọng tâm. Bao gồm việc số hóa nội dung: Không chỉ là sách điện tử, TMEDU xây dựng hệ sinh thái học liệu 360° gồm video bài giảng, Flashcard, bài tập tương tác và trợ lý AI hỗ trợ người học 24/7, giúp tối ưu hóa việc cá nhân hóa lộ trình học tập; Số hóa khảo thí: Hệ thống ngân hàng đề thi và đánh giá năng lực trực tuyến giúp đánh giá chính xác, khách quan và tức thời kết quả học tập của học viên; Số hóa đào tạo: Vận hành trên nền tảng Website LMS và App luyện tập đa nền tảng, cho phép giảng viên quản lý lớp học thông minh và học viên có thể học tập "mọi lúc, mọi nơi".

Bà Nguyễn Thị Hạnh cũng đã giới thiệu mô hình chuyển đổi số tại TMEDU với định hướng xây dựng hệ sinh thái đào tạo số toàn diện dựa trên ba trụ cột: học liệu, khảo thí và đào tạo. Theo bà, TMEDU tập trung số hóa học liệu theo hướng đa nền tảng với video bài giảng, ebook, flashcard, audio và học liệu tương tác; đồng thời ứng dụng AI trong xây dựng giáo viên ảo, trợ lý học tập và nội dung hội thoại theo kịch bản nhằm tăng tính cá nhân hóa và trải nghiệm học tập. Bên cạnh đó, hệ thống khảo thí trực tuyến được phát triển theo mô hình thi ảo mô phỏng sát kỳ thi thực tế, kết hợp ngân hàng đề thông minh và phân tích dữ liệu học viên để đánh giá năng lực chính xác. Toàn bộ hoạt động đào tạo và vận hành được quản lý trên nền tảng LMS đồng bộ, giúp kết nối hiệu quả giữa học tập trực tuyến, trực tiếp và hệ thống theo dõi tiến độ học viên trên nhiều thiết bị.