Để áo dài vươn xa

Áo dài đi cùng xe đạp, đi qua những cây cầu, những hàng cây, những con đường quen thuộc của một đô thị di sản, đồng thời gửi đi thông điệp về lối sống xanh và phát triển du lịch bền vững.

Chính sự giản dị ấy lại khiến người ta nhớ lâu. Bởi vẻ đẹp của áo dài chỉ thật sự trọn vẹn khi hiện diện giữa nhịp sống hôm nay, trên những con đường, trong trường học, công sở hay những hoạt động cộng đồng.

Trước đó, tại TPHCM, câu chuyện áo dài được nhìn từ một góc độ khác. Tọa đàm "Văn hóa áo dài - Giá trị gia tăng ngành công nghiệp văn hóa" đặt ra mục tiêu xây dựng hệ sinh thái văn hóa áo dài giai đoạn 2026-2030, kết nối văn hóa, giáo dục, du lịch, doanh nghiệp và các ngành sáng tạo. Thông điệp được nhấn mạnh là chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị xã hội, giá trị xã hội thành giá trị kinh tế để tạo thêm nguồn lực cho phát triển văn hóa.

Thoạt nhìn, Huế và TPHCM đang đi theo hai hướng khác nhau. Một nơi đưa áo dài xuống phố, một nơi xây dựng hệ sinh thái phát triển. Nhưng thực ra, đó là hai mắt xích của cùng một câu chuyện.

Muốn áo dài trở thành nguồn lực của công nghiệp văn hóa, trước hết nó phải được mặc, được sử dụng và được yêu trong cuộc sống hằng ngày. Một sản phẩm văn hóa khó tạo ra giá trị nếu chỉ xuất hiện trong lễ hội hay trên sân khấu. Giá trị ấy được bồi đắp từ những điều rất bình dị: cô giáo đến lớp trong tà áo dài, nữ hướng dẫn viên đón khách bằng áo dài, cán bộ mặc áo dài trong những ngày làm việc hay những người dân đạp xe qua phố ở Huế. Chính những hình ảnh ấy tạo nên sức sống bền bỉ cho tà áo Việt Nam.

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy, trang phục truyền thống chỉ có thể trở thành nguồn lực cho du lịch và các ngành sáng tạo khi vẫn hiện diện trong cuộc sống hôm nay. Người dân sử dụng nó, các nhà thiết kế tiếp tục làm mới nó và xã hội vẫn coi đó là một phần của bản sắc đương đại.

Áo dài Việt Nam cũng đang đứng trước cơ hội ấy. Điều đáng chú ý là cách nhìn về áo dài đã có sự dịch chuyển. Nếu trước đây câu chuyện chủ yếu dừng ở bảo tồn và tôn vinh, thì nay nhiều địa phương đã nghĩ đến việc khai thác những giá trị mới từ áo dài, từ du lịch, giáo dục đến các ngành sáng tạo. Đó là tín hiệu tích cực, bởi một di sản chỉ thật sự bền vững khi tiếp tục đóng góp cho đời sống đương đại.

Tất nhiên, phát triển công nghiệp văn hóa từ áo dài không thể chỉ trông chờ vào những ngày hội hay vài sự kiện thường niên. Điều cần hơn là tạo điều kiện để áo dài xuất hiện nhiều hơn trong trường học, công sở, điểm đến du lịch và các hoạt động cộng đồng; đồng thời khuyến khích các nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp cùng sáng tạo những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm gắn với tà áo Việt.

Đưa áo dài vươn xa không phải là đưa tà áo xuất hiện ở nhiều sự kiện hơn hay có thêm vài lễ hội. Điều quan trọng hơn là để áo dài trở thành một phần tự nhiên của đời sống, từ đó mở ra không gian cho du lịch, thời trang, thiết kế và các ngành sáng tạo cùng phát triển. Khi một di sản vẫn được sử dụng, vẫn được yêu mến và vẫn tạo ra những giá trị mới, nó sẽ có sức sống bền bỉ hơn bất kỳ khẩu hiệu nào.