Để không một sự hy sinh nào bị lãng quên
Tại nhiều địa phương trên cả nước, không khí khẩn trương vẫn bao trùm các nghĩa trang liệt sĩ khi lực lượng quân sự địa phương đồng loạt triển khai những phần việc quan trọng trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Mỗi phần mộ được tìm kiếm, mỗi mẫu ADN được lấy đều góp thêm một bước trên hành trình tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Khoa học tiếp nối hành trình tri ân
Ngày 4/8, tại Cà Mau, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ tỉnh tổ chức lễ lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt đối với 622 phần mộ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ Thới Bình (xã Trí Phải) để phục vụ công tác giám định ADN. Dự buổi lễ có Đại tá Lê Quang Luật - Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, cùng lãnh đạo địa phương.
Nghĩa trang liệt sĩ Thới Bình hiện là nơi an nghỉ của 1.703 liệt sĩ, trong đó còn 622 phần mộ chưa xác định được danh tính. Đây là đợt lấy mẫu sinh phẩm thứ ba do Ban Chỉ đạo tỉnh Cà Mau triển khai, sau hai đợt thực hiện tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Trần Văn Thời và Nghĩa trang liệt sĩ xã Phước Long.
Theo kế hoạch, việc lấy mẫu được thực hiện từ ngày 4/8, sau đó các mẫu sẽ được bàn giao cho Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) để giám định, xác định danh tính.
Cùng ngày, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bến Tre (phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long), Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tổ chức lễ dâng hương trước khi triển khai lấy mẫu hài cốt của 620 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Công việc diễn ra trong điều kiện không ít khó khăn khi nhiều phần mộ đã được tu bổ qua nhiều giai đoạn, có những ngôi mộ được chôn sâu hơn 1,5m, trong khi nhiều hài cốt đã bị phân hủy sau thời gian dài an táng.
Để bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN, các tổ công tác phải sử dụng kính lúp kiểm tra, lựa chọn những phần hài cốt còn đủ điều kiện. Thượng tá Trần Trường Giang - Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Vĩnh Long cho biết, việc lấy mẫu được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật của Bộ Quốc phòng. Do đây là nhiệm vụ có yêu cầu chuyên môn cao, đơn vị đã tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, đồng thời bố trí cán bộ có kinh nghiệm trực tiếp hướng dẫn lực lượng mới nhằm bảo đảm quá trình lấy mẫu đúng quy định, an toàn và hiệu quả.
Trước đó, ngày 3/8, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng (Thanh Hóa), Ban Chỉ đạo 515 tỉnh phối hợp các cơ quan, đơn vị triển khai lấy mẫu sinh phẩm đối với 1.033 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Để hoàn thành nhiệm vụ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa đã huy động lực lượng liên ngành gồm cán bộ quân sự, nội vụ, y tế, Trung tâm Pháp y và Giám định y khoa tỉnh cùng lực lượng địa phương, đồng thời tổ chức 8 tổ lấy mẫu hoạt động đồng thời tại 8 khu vực trong nghĩa trang.
Việc lấy mẫu được triển khai theo phương châm khoa học, chặt chẽ, đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm tuyệt đối an toàn, giữ gìn sự tôn nghiêm của các phần mộ liệt sĩ cũng như không để xảy ra nhầm lẫn trong quá trình số hóa thông tin, lập hồ sơ, niêm phong và bàn giao mẫu.
Lặng thầm đi tìm đồng đội
Nếu việc lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN mở thêm cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ thông tin, thì công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt vẫn đang được các đơn vị quân đội kiên trì thực hiện ở nhiều địa phương. Hai nhiệm vụ ấy song hành, cùng hướng tới mục tiêu đưa những người đã ngã xuống trở về với tên tuổi của mình.
Tại Gia Lai, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết, Đội K52 đã phát hiện và quy tập được 3 hài cốt liệt sĩ tại khu vực làng Sơr, xã Ia Boòng. Ngay sau khi phát hiện, cán bộ, chiến sĩ Đội K52 khẩn trương triển khai công tác cất bốc theo đúng quy trình, bảo đảm trang nghiêm, chu đáo. Ba hài cốt liệt sĩ sau đó được đưa về Ban Chỉ huy Quân sự xã Ia Boòng để thờ cúng, bảo quản, đồng thời đơn vị phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh, hoàn thiện hồ sơ phục vụ việc xác định danh tính.
Kết quả trên là thành quả của quá trình phối hợp chặt chẽ giữa Đội K52 với cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan quân sự và nhân dân trong việc thu thập, rà soát, đối chiếu nhiều nguồn thông tin liên quan đến các địa điểm chôn cất liệt sĩ. Sự hỗ trợ của người dân và các nhân chứng đã góp phần quan trọng giúp lực lượng tìm kiếm xác định chính xác khu vực có phần mộ liệt sĩ.
Hiện nay, Đội K52 tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương mở rộng phạm vi tìm kiếm tại khu vực làng Sơr và các địa bàn lân cận, đồng thời đẩy mạnh thu thập thông tin từ nhân chứng, người dân và các nguồn tư liệu lịch sử để phục vụ công tác quy tập. Sự bền bỉ ấy cũng là hình ảnh chung của các đơn vị quân đội đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm trên phạm vi cả nước.
Từ những nghĩa trang liệt sĩ ở Cà Mau, Vĩnh Long, Thanh Hóa đến các khu vực tìm kiếm tại Gia Lai, công việc của cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng chuyên môn đều đòi hỏi sự chính xác, kiên trì và trách nhiệm cao.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trách nhiệm tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc chưa bao giờ khép lại. Trên hành trình ấy, sự tận tụy của các Bộ Chỉ huy Quân sự địa phương, các lực lượng làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, cùng sự đồng hành của khoa học trong giám định ADN đang góp phần hiện thực hóa một mong mỏi lớn lao: trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ, để mỗi sự hy sinh đều được ghi nhớ bằng tất cả lòng biết ơn và trách nhiệm của hôm nay.