Để mỗi khu dân cư là một điểm tựa hạnh phúc

PV: Thưa ông, việc xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” được UBTƯ MTTQ Việt Nam xác định sẽ góp phần tạo môi trường sống an toàn, văn minh, phát triển bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và chỉ số hạnh phúc của người dân. Ông nhận định như thế nào về vấn đề này trong bối cảnh hiện nay?

TS Nguyễn Viết Chức: Tôi cho rằng, việc hướng tới xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” là kịp thời và phù hợp với tình hình hiện nay. Trong nhiệm kỳ mới, MTTQ Việt Nam đã đề ra chương trình hành động về “Phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”. Đây là nội dung mang tính bao quát nhất, với yêu cầu cao hơn, khái quát hơn và phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay. Đó cũng là một trong những chương trình hành động mang tính chiến lược tổng thể của Mặt trận, thể hiện tư duy mới, hành động mới và hiệu quả mới.

Thêm vào đó, việc xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” có ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi hướng trực tiếp đến đời sống nhân dân, đúng với quan điểm “Dân là gốc”. Những nội dung này cho thấy sự cần thiết phải xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc trong giai đoạn hiện nay, bởi điều đó không chỉ góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở, mà còn tạo nền tảng để phát huy dân chủ, khơi dậy tinh thần tự quản, trách nhiệm và sự đồng thuận của nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cộng đồng văn minh, bền vững.

UBTƯ MTTQ Việt Nam đang xây dựng và xin ý kiến đối với Dự thảo Hướng dẫn xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”. Đây là hướng dẫn quan trọng giúp cán bộ cơ sở thuận lợi hơn trong việc triển khai nội dung này để đạt hiệu quả cao nhất. Theo ông, nội dung của Hướng dẫn cần lưu ý những vấn đề gì?

- Dự thảo Hướng dẫn xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” nêu rõ, xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” là quá trình phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, sự lãnh đạo của cấp ủy, quản lý của chính quyền, sự phối hợp của MTTQ và các tổ chức thành viên nhằm tạo môi trường sống an toàn, văn minh, phát triển bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và chỉ số hạnh phúc của người dân. Đây là nền tảng trực tiếp để xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đất nước.

Sau khi nghiên cứu nội dung Dự thảo Hướng dẫn xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”, tôi nhận thấy được sự bài bản trong triển khai thực hiện, nội dung mang tính bao quát khá đầy đủ các vấn đề đặt ra, bố cục hợp lý và gọn gàng. Tuy nhiên, Hướng dẫn cần được nghiên cứu, chỉnh sửa sao cho cán bộ cơ sở phải dễ tiếp cận và dễ triển khai.

Như tôi đã chia sẻ, Hướng dẫn phải thể hiện rõ vị trí, vai trò của MTTQ Việt Nam, cũng như sự tham gia của các tổ chức thành viên. Điều này cũng đặt ra cách tiếp cận mới trong xây dựng Dự thảo Hướng dẫn. Thêm vào đó, quy định về tổ chức thực hiện cũng rất quan trọng. MTTQ Việt Nam phải phối hợp với cấp ủy, chính quyền để triển khai nội dung này, đảm bảo thiết thực, hài hòa, tránh chồng chéo.

Theo quan điểm của tôi, Hướng dẫn phải vừa “khung” vừa “mở”, đề cao tính sáng tạo của từng địa phương. Những bộ tiêu chí nên mang tính chất định hướng cơ bản nhất, như một bộ khung để cán bộ cơ sở dựa vào và thực hiện; đồng thời vẫn đảm bảo tính “mở” để các địa phương sáng tạo những cách làm riêng của mình.

Điều này cũng góp phần phát huy tính chủ động, phát huy những giá trị văn hóa đặc trưng của từng vùng miền, từng địa phương, giúp cho việc xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” trở nên sinh động hơn, mang đậm hơi thở của cuộc sống.

Cùng với việc ban hành Hướng dẫn, MTTQ Việt Nam cần triển khai thêm những giải pháp gì để nâng cao chất lượng xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”, thưa ông?

- MTTQ Việt Nam cần tiếp tục thực hiện đúng vai trò, nhiệm vụ quy định trong Luật MTTQ Việt Nam. Đặc biệt, với mạng lưới Ban Công tác Mặt trận rộng khắp ở xã, phường đến tận thôn, bản, tổ dân phố, hoạt động hướng mạnh về cơ sở để lắng nghe ý kiến của nhân dân, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân đối với vấn đề này.

Đồng thời phải tăng cường giám sát, xem việc triển khai thực hiện đã đi vào cuộc sống hay chưa. Thực tiễn cho thấy giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận thực sự cung cấp những thông tin rất sinh động, đầy đủ và toàn diện về mọi mặt của đời sống dân sinh. Trong khi việc xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc” có tác động trực tiếp đến đời sống của người dân trên địa bàn dân cư.

Cho nên phải tăng cường công tác giám sát và phản biện xã hội đối với từng phần việc cụ thể trong quá trình xây dựng khu dân cư; giám sát xem tiến độ làm đến đâu, trong lúc triển khai có thuận lợi và khó khăn gì, phát hiện những mô hình hay có thể nhân rộng được. Nói cách khác, giám sát, phản biện xã hội ở đây chính là đi sâu, đi sát vào cuộc sống. Đây cũng là lợi thế rất lớn của Mặt trận và cần phải được phát huy mạnh mẽ trong thời gian tới.

Trân trọng cảm ơn ông!