Đề nghị luân chuyển cán bộ hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã

Gắn thu nhập cán bộ cấp xã với kết quả công việc

Ngày 30/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Đề cập đến chính sách tăng phụ cấp cho cán bộ cấp xã, đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Phước (Đoàn Quảng Ngãi) cho rằng, sau sắp xếp, số thôn, tổ dân phố giảm hơn 46%, trong khi địa bàn quản lý của cấp xã rộng hơn. Cùng với việc tiếp tục phân cấp thêm nhiều thủ tục hành chính về địa phương, khối lượng công việc và trách nhiệm của cấp xã ngày càng lớn, đòi hỏi cán bộ phải có năng lực chuyên môn, khả năng giải quyết vấn đề.

Theo bà Phước, việc tăng phụ cấp từ 25% lên 55% là cần thiết, nhưng tăng thu nhập mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Điều người dân quan tâm là sau khi chính sách được thực hiện thủ tục có nhanh hơn, công việc có được giải quyết dứt điểm hơn và thái độ phục vụ có tốt hơn không?

Cho rằng nếu đãi ngộ tăng nhưng cơ chế đánh giá vẫn bình quân, cào bằng thì khó tạo động lực cho người làm tốt, đồng thời chưa đủ sức buộc những người làm chưa tốt phải thay đổi. Từ đó, bà Phước đề nghị, cần nghiên cứu gắn một phần thu nhập tăng thêm với kết quả công việc có thể đo lường như: Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và số vụ việc được trực tiếp xử lý dứt điểm tại xã. Các tiêu chí phải rõ ràng, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, tránh chạy theo thành tích hoặc tạo thêm thủ tục đánh giá hình thức.

Bên cạnh đó, cần tạo cơ hội phát triển cho cán bộ có năng lực, có kết quả thực chất ở cơ sở thông qua việc ưu tiên đào tạo, quy hoạch và bổ nhiệm. Đồng thời, cần có cơ chế luân chuyển hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã. Theo bà Phước, nếu chỉ yêu cầu cán bộ cơ sở gánh vác thêm nhiệm vụ mà không tạo điều kiện nâng cao năng lực và phát triển nghề nghiệp thì khó giữ được người giỏi lâu dài. “Điều quan trọng không phải lãnh đạo xuống cơ sở bao nhiêu lần mà là sau mỗi lần làm việc, những vướng mắc nào được giải quyết và kết quả đến đâu”, bà Phước nhấn mạnh.

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Xuân Nghiêm (Đoàn TP. Đà Nẵng) tổ chức bộ máy cấp xã tinh gọn, nhưng phải đi đôi với hiệu lực, hiệu quả và khả năng phục vụ nhân dân. Hiện nay, một số phòng chuyên môn cấp xã phải phụ trách nhiều lĩnh vực, vừa thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, vừa tiếp nhận thêm nhiệm vụ được phân cấp, đồng thời phối hợp với nhiều sở, ngành cấp tỉnh và cơ quan ngành dọc. Trong khi đó, nhiều nhiệm vụ ở cơ sở lại phải thực hiện theo phương châm bám thôn, bám bản, bám nhân dân, "đi từng ngõ, gõ từng nhà", trong khi đi điều kiện đi lại rất khó khăn, một việc có thể mất nhiều thời gian.

“Nếu không được tổ chức hợp lý và bố trí nhân lực phù hợp, nguy cơ quá tải, chồng chéo, kéo dài thời gian giải quyết công việc là rất rõ", ông Nghiêm nói và đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát chức năng, nhiệm vụ, thiết kế tổ chức các phòng chuyên môn khoa học, rõ trách nhiệm, giảm đầu mối phối hợp, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thông suốt, hạn chế chồng chéo. Đồng thời rà soát khối lượng công việc làm cơ sở bố trí biên chế phù hợp với mức độ phân cấp và đặc điểm địa bàn, quan tâm hơn đến các xã miền núi, biên giới, hải đảo.

Xây dựng chế độ, chính sách phù hợp đối với đội ngũ viên chức làm việc tại cấp xã

Về vấn đề liên quan trực tiếp đến chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng, cần quan tâm xây dựng chế độ, chính sách phù hợp đối với đội ngũ viên chức làm việc tại cấp xã. Theo bà Nhi, sau hơn 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính mà còn trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an sinh xã hội và cung ứng dịch vụ công.

Trong đó, đội ngũ viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập đảm nhiệm những lĩnh vực thiết yếu như văn hóa, thể thao, thông tin, truyền thông, nông nghiệp, môi trường, quản lý, di tu các công trình và dịch vụ công cộng. Đây là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ công và mức độ hài lòng của người dân.

“Nhiều viên chức đang phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, trong khi điều kiện làm việc còn khó khăn và phải thích ứng với những thay đổi sau sắp xếp, tổ chức bộ máy. Vì vậy, cần quan tâm tương xứng đến chế độ, chính sách để tạo động lực cho đội ngũ này yên tâm công tác” bà Nhi nói và đề nghị xem xét sự tương quan về chế độ, chính sách giữa cán bộ, công chức cấp xã và viên chức làm việc tại cấp xã.

Bà Nhi cũng kiến nghị, Chính phủ nghiên cứu xây dựng cơ chế chính sách phù hợp đối với viên chức làm việc tại cấp xã. Trong đó, tập nghiên cứu chế độ phụ cấp hoặc hỗ trợ phù hợp đối với viên chức cấp xã. Việc xây dựng chính sách phải căn cứ vào tính chất công việc, mức độ trách nhiệm, thu nhập hiện có và khả năng cân đối ngân sách, xác định rõ đối tượng, điều kiện và mức hưởng.

Cùng với đó, bảo đảm sự tương quan trong tổng thể chính sách tiền lương và thu nhập. Khi xây dựng và triển khai đề án cải cách chính sách tiền lương cần đánh giá đồng thời chính sách đối với cán bộ, công chức và viên chức cấp xã trên cơ sở đối chiếu vị trí việc làm, trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Đối với những vị trí có tính chất công việc tương đương, cần nghiên cứu phương án bảo đảm tương quan thu nhập hợp lý.