Đề xuất tăng mức phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân
Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Sáng 26/10, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Tăng mức phạt, bổ sung biện pháp cưỡng chế
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) gồm 6 chương, 128 điều.
Về thời hiệu xử phạt và mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực, Dự thảo Luật nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức.
Dự thảo Luật cũng quy định cụ thể mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó, nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.
Đối với quy trình xử phạt, Dự thảo Luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn về một số nội dung trong quy trình xử phạt; cắt giảm một số thủ tục xử phạt không cần thiết; hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; cho phép xử phạt không lập biên bản đối với trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.
Về thi hành quyết định xử phạt, theo Bộ trưởng Bộ Công an, dự thảo Luật quy định cụ thể, đầy đủ hơn đối với một số nội dung trong thi hành quyết định xử phạt; sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm; bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.
Dự thảo Luật bổ sung một số biện pháp cưỡng chế, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.
Ngoài ra, bổ sung các quy định chặt chẽ hơn tại dự thảo Luật về nguyên tắc, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, không làm ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, nhất là đối với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước và ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số.
Đề nghị cân nhắc kỹ mức phạt và thời hiệu
Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng dự thảo Luật có nhiều quy định liên quan đến hạn chế quyền con người, quyền công dân nên cần tiếp tục được rà soát thận trọng, kỹ lưỡng để quy định cụ thể ngay trong Luật, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội mà không giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm nguyên tắc đã được xác định tại khoản 2 Điều 14 của Hiến pháp.
Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật nhất là các dự thảo Luật cũng đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 như Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng…
Về việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính từ 1 năm đến 2 năm theo Luật hiện hành lên 1 đến 3 năm tại (Điều 6), Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, có sự phân hóa cụ thể đối với những lĩnh vực được phép kéo dài thời hiệu xử phạt để bảo đảm nguyên tắc mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và việc xử phạt vi phạm hành chính cần được tiến hành nhanh chóng như đã xác định tại Điều 3 của dự thảo Luật.
Theo cơ quan thẩm tra, việc tăng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính lên 3 năm (có thể kéo dài đến 4 năm nếu thuộc trường hợp xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến) trong khi thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự là 5 năm sẽ làm thu hẹp ranh giới pháp lý giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự, có thể đẩy người vi phạm vào tình trạng bị tăng nặng trách nhiệm pháp lý nên cần được cân nhắc hết sức thận trọng, kỹ lưỡng.
Đối với việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức tại (Điều 24) và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực (Điều 25), Ủy ban cho rằng, nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp và sẽ không phát huy được hiệu quả.
Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý tên của các lĩnh vực để bảo đảm chính xác với nội hàm và rà soát mức phạt tối đa đối với từng lĩnh vực cụ thể để bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn, yêu cầu của công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật và tính khả thi.