Đề xuất trừ vào lương hưu đối với người cố tình trì hoãn, trốn tránh việc thực hiện bồi thường

Luật sư Nguyễn Phương Tuyến, Đoàn luật sư TP Hà Nội phân tích, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) ở thời điểm này đang bộc lộ một số hạn chế như: Thiếu các quy định và chế tài xử lý để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa các trường hợp lãng phí có thể xảy ra. Chế tài xử lý đối với các trường hợp có hành vi vi phạm trong lĩnh vực THTK, CLP tại Luật THTK, CLP hiện hành chưa đầy đủ khi áp dụng vào các quy định về xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và xử lý kỷ luật theo quy định pháp luật có liên quan. Đối với chế tài xử lý kỷ luật, pháp luật hiện hành về cán bộ, công chức, viên chức chưa có các quy định phù hợp để xử lý hành vi gây lãng phí, hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng chống lãng phí.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Bộ vừa có Tờ trình Nghị định gửi tới Chính phủ và Bộ Tư pháp, trong đó nêu quan điểm về việc cần thiết ban hành Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và việc bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.

Trình tự, thủ tục xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại do viên chức gây ra được thực hiện theo quy định pháp luật về viên chức. Còn trình tự, thủ tục xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại do cán bộ, công chức, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước gây ra được áp dụng đồng thời khi thực hiện trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước theo pháp luật quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Người vi phạm được loại trừ, miễn trách nhiệm kỷ luật nhưng vẫn phát sinh nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật thì người có thẩm quyền xử lý kỷ luật xem xét, quyết định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trên cơ sở hồ sơ, tài liệu chứng minh thiệt hại thực tế, trực tiếp, lỗi của người vi phạm và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại.

Bộ Tài chính hướng dẫn, thẩm quyền ra quyết định về bồi thường thiệt hại đối với trường hợp hành vi gây lãng phí bị truy cứu trách nhiệm hình sự, xử lý vi phạm hành chính hoặc theo biện pháp xử lý của pháp luật có liên quan thì thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính và pháp luật có liên quan. Hành vi gây lãng phí không thuộc trường hợp xử lý theo quy định nêu trên thì cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước là cấp có thẩm quyền quyết định bồi thường thiệt hại.

Trong trường hợp đối tượng bồi thường thiệt hại không phải là cán bộ, công chức, viên chức, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước thì việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại phải được thể hiện tại kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, cơ quan điều tra.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, Bộ đề xuất tới Chính phủ, bổ sung chế tài đối với trường hợp người có nghĩa vụ bồi thường chưa có điều kiện trả ngay phần còn thiếu hoặc cố tình trì hoãn, trốn tránh việc thực hiện bồi thường. Biện pháp áp dụng, cơ quan xử phạt phối hợp với cơ quan chi trả bảo hiểm xã hội khấu trừ dần vào khoản bảo hiểm xã hội lĩnh hàng tháng của người nghỉ hưu.

Áp dụng hình thức kỷ luật theo 3 mức kỷ luật khiển trách, cảnh cáo và cách chức đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị không trực tiếp vi phạm nhưng để xảy ra hành vi gây lãng phí ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách trên cơ sở mức độ hành vi gây lãng phí.

Như vậy, hình thức kỷ luật khiển trách được áp dụng trong trường hợp để xảy ra hành vi gây lãng phí ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm. Hình thức kỷ luật cảnh cáo được áp dụng khi bị xử lý bằng hình thức phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm. Còn kỷ luật cách chức được áp dụng trong trường hợp bị xử lý bằng hình thức phạt tù từ trên 7 năm đến 20 năm.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung tình tiết giảm nhẹ mức kỷ luật, đối với trường hợp: “Thực hiện theo mệnh lệnh, quyết định của cấp trên, mà không biết các quyết định, mệnh lệnh đó là trái pháp luật”.