Đi tìm giải pháp bền vững cho diêm dân

Ông Trương Hữu Lan.

PV. Tình hình sản xuất và tiêu thụ muối trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa trong những tháng đầu năm 2015 đến nay, thưa ông?.

Ông Trương Hữu Lan: Tỉnh Khánh Hòa có diện tích sản xuất muối lớn trung bình của cả nước, sản lượng bình quân hàng năm đạt 65.000 tấn. Tham gia sản xuất muối có các công ty cổ phần, các HTX và hàng trăm hộ diêm dân, tập trung ở các đồng muối thuộc thị xã Ninh Hòa, thành phố Cam Ranh và một số ít diện tích của huyện Vạn Ninh.

Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi cho sản xuất muối, tính đến cuối tháng 8, sản lượng muối của các doanh nghiệp, hợp tác xã diêm nghiệp và hộ diêm dân trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đạt 83.462 tấn bằng 169% so cùng kỳ năm 2014.

Tuy nhiên, sản lượng muối tồn toàn tỉnh là 39.831 tấn, bằng 452% so với cùng kỳ năm 2014 (vượt 352%). Dự kiến sản lượng muối tồn của các đơn vị sản xuất sẽ tiếp tục tăng cao. Khó khăn lớn nhất hiện nay là giá muối bình quân trên thị trường quá thấp (từ 420 đồng/kg – 550 đồng/kg) lại không có người mua, trong khi đó, mùa mưa bão gần đến, dự báo sẽ hao hụt lớn lượng muối tồn kho. Việc sản lượng muối của diêm dân, HTX diêm nghiệp và 02 Công ty Cổ phần muối Khánh Hòa và Cam Ranh không tiêu thụ được đã gây khó khăn cho sản xuất và đời sống của hơn 1000 diêm dân, hàng trăm xã viên của HTX và công nhân của 2 doanh nghiệp nói trên.

Tỉnh Khánh Hòa đã triển khai những đề án gì để nâng cao chất lượng, sản lượng muối, hỗ trợ diêm dân.

- Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Khánh Hòa chủ trì, phối hợp với các ngành chức năng và các địa phương liên quan đã hướng dẫn cho Công ty Cổ phần muối Khánh Hòa và Công ty Cổ phần muối Cam Ranh lập đề án vay vốn để thu mua tạm trữ muối cho bà con diêm dân trên địa bàn tỉnh nhằm ổn định giá và đảm bảo thu nhập cho diêm dân.

Theo đó, 02 công ty này sẽ mua hết sản lượng muối tồn của diêm dân, hợp tác xã diêm nghiệp và thanh toán trực tiếp với diêm dân bao gồm sản lượng muối hạt kết tinh trên bạt và muối hạt kết tinh trên nền đất khoảng hơn 16.000 tấn với giá mua theo thị trường nhằm ổn định giá và bảo đảm thu nhập cho diêm dân.

Ngoài ra, bằng nguồn kinh phí khuyến diêm rất hạn chế của mình, Chi cục Phát triển nông thôn thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai 02 mô hình “Sản xuất muối bằng công nghệ phơi nước với phương pháp kết tinh muối trên bạt” tại HTX muối Ninh Thủy, phường Ninh Thủy, thị xã Ninh Hòa và tại HTX muối Cam Nghĩa phường Cam Nghĩa, thành phố Cam Ranh thu được kết quả tương đối tốt.

Diêm dân cần hơn những chính sách hỗ trợ từ các ngành chức năng.

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho diêm dân Chi cục có những đề xuất, kiến nghị gì thưa ông?

- Để giúp địa phương thực hiện sản xuất, kinh doanh muối đạt hiệu quả cao, Chi Cục kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và PTNT cũng như tỉnh Khánh Hòa thực hiện cải tạo, nâng cấp cở sở hạ tầng vùng muối nhất là cải tạo đê kè, nạo vét kênh mương, các kênh mương nội đồng, lót đá chẻ giúp hạ tầng ngành muối được thông suốt.

Hàng năm, bố trí kinh phí khuyến diêm cho Chi cục Phát triển nông thôn để chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ sản xuất, chế biến muối, bố trí cán bộ chuyên trách quản lý nghề muối để nắm bắt tình hình sản xuất muối, triển khai các mô hình phát triển nghề muối áp dụng công nghệ cao kết hợp dịch vụ - du lịch, chữa bệnh, phát triển công nghiệp chế biến từ sản phẩm muối của địa phương.

Có chính sách hỗ trợ lãi suất vốn vay cho diêm dân để đầu tư chuyển đổi sản xuất muối truyền thống sang áp dụng phương pháp kết tinh muối trên ô trải bạt nhựa mang lại năng suất, chất lượng cao.

Có chủ trương và cho phép ưu tiên sử dụng phương tiện đường sắt, đường thủy phục vụ vận chuyển muối để hạ giá thành, tạo điều kiện thuận lợi cho người làm muối bán được giá cao hơn.

Trân trọng cảm ơn ông!