Đo chất lượng cán bộ để sắp xếp đúng người, đúng việc

Gắn đánh giá với bố trí sử dụng cán bộ

Cuối tuần qua, Đoàn kiểm tra, giám sát số 12 của Bộ Chính trị đã làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát (đợt 2) của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ. Tại đây, về thực hiện kiểm điểm, đánh giá xếp loại chất lượng tổ chức Đảng, đảng viên và tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nêu các kiến nghị liên quan bổ sung các tiêu chí định lượng cụ thể hơn nữa, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, đánh giá theo sản phẩm cuối cùng làm cơ sở bố trí cán bộ.

Sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tại tỉnh Phú Thọ công tác lãnh đạo, chỉ đạo đã chuyển từ “làm theo kế hoạch” sang “làm theo mục tiêu và sản phẩm cụ thể, hiệu quả, thực chất”. Nhờ đó mà các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2025 đạt và vượt kế hoạch đề ra, tăng trưởng 2 con số với 10,52%. Tuy nhiên, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương cho biết, xác định rõ năm 2026 là “Năm nâng cao chất lượng đội ngũ cơ sở”, do đó tỉnh này cũng sẽ tập trung chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, sắp xếp đúng người, đúng việc, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu và có cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao về công tác tại cơ sở.

Còn tại tỉnh Cà Mau, nhận thấy một số khó khăn trong giai đoạn chuyển giao như áp lực công việc đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tăng đáng kể; chất lượng nhân sự ở một số nơi chưa đồng đều, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau Nguyễn Hồ Hải đề nghị tiếp tục thực hiện tốt công tác cán bộ, đẩy mạnh tinh gọn, nâng cao chất lượng đội ngũ theo vị trí việc làm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm thu hút nhân tài cho khu vực công, xử lý nghiêm tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, sai phạm.

Thời gian qua, việc đánh giá cán bộ ở không ít nơi vẫn còn nặng tính bình quân. Có nơi tỷ lệ “hoàn thành tốt nhiệm vụ” rất cao nhưng công việc xử lý vẫn chậm, người dân và doanh nghiệp vẫn còn nhiều băn khoăn về chất lượng phục vụ. Bởi thế, khi nhìn lại sau gần 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Thành uỷ Hải Phòng Lê Ngọc Châu đặt vấn đề: Cần đánh giá thực chất việc sắp xếp tổ chức tinh gọn, hiệu quả. Việc bố trí phân công nhiệm vụ cho cán bộ, công chức đã phù hợp chưa? Có hay không việc một số bộ phận cán bộ, công chức khối lượng công việc lớn dẫn đến quá tải trong khi lại có những cán bộ, công chức ít việc?

Đánh giá KPI theo “6 rõ”

Điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở quy định mà còn nằm trách nhiệm của đội ngũ cán bộ gắn với năng lực thực thi. Bởi chính sách dù tốt đến mấy cũng là do con người triển khai thực hiện. Vì vậy đánh giá cán bộ theo kết quả đầu ra đang được thúc đẩy mạnh hơn.

Ngay tại Nghị định số 335/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) đã quy định việc đánh giá công chức được thực hiện thường xuyên theo tháng hoặc quý, gắn với nhiệm vụ và kết quả thực hiện công việc. Đây chính là sự thay đổi cách nhìn về trách nhiệm công vụ. Khi kết quả công việc được lượng hóa và gắn với trách nhiệm cá nhân thì sẽ khó tồn tại tình trạng đánh giá chung chung, cào bằng.

Báo cáo Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính năm 2025 (SIPAS 2025) của Bộ Nội vụ vừa công bố cho thấy một chi tiết đáng suy ngẫm: “Mức độ hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước là 83,09%, giảm khoảng 0,78% so với năm 2024 (mốc 83,94%)”. Năm 2025 cũng bắt đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp (từ 1/7) nhưng tại sao mức độ hài lòng của người dân lại giảm so với năm trước đó?

Kết quả này cho thấy dù những cải cách hành chính đã đem lại nhiều chuyển biến tích cực, song còn gần 17% bộ phận người dân chưa thực sự hài lòng với chất lượng phục vụ và hiệu quả giải quyết công việc của bộ máy hành chính. Đặc biệt, kết quả này phần nào cũng lột tả chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước nhìn chung vẫn duy trì được mặt bằng tích cực, song đã xuất hiện dấu hiệu chững lại và có chiều hướng giảm sút. 34 tỉnh, thành phố có chỉ số SIPAS dao động trong khoảng 77,92%-91,12%, với sự chênh lệch giữa tỉnh, thành phố cao nhất và tỉnh, thành phố thấp nhất là 13,20%.

Ban Tổ chức Trung ương đã chính thức ban hành Hướng dẫn một số nội dung về việc đánh giá định kỳ hằng quý đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong hệ thống chính trị (Hướng dẫn số 02-HD/BTCTW ngày 22/5/2026). Trong đó quy định đánh giá cán bộ hằng quý theo “6 rõ”, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI). Như vậy với yêu cầu “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời thực hiện nguyên tắc: “một việc” - một đầu mối chịu trách nhiệm chính”. Quy định mới này sẽ bảo đảm đánh giá cán bộ thực chất hơn.

Điều đáng nói, theo Hướng dẫn số 02, kết quả đánh giá hằng quý sẽ được theo dõi, cập nhật, tích lũy để làm căn cứ quan trọng phục vụ đánh giá, xếp loại cuối năm cũng như phục vụ công tác cán bộ khi cần thiết. Qua đó, các cơ quan có thẩm quyền có thể kịp thời phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng những cán bộ có năng lực nổi trội, tư duy đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời sàng lọc, thay thế những cán bộ hạn chế về năng lực, thiếu trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Ông Trần Ngọc Vinh, nguyên Uỷ viên Uỷ ban Pháp luật (nay là Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp) cho rằng, cán bộ không đáp ứng yêu cầu phải bị điều chỉnh, thay thế, khẳng định quyết tâm không có vùng cấm trong “sàng lọc” cán bộ. KPI là thước đo đánh giá trước khi sàng lọc thể hiện sự công khai, minh bạch trong đánh giá cán bộ, thay vì cảm tính thì nay đã được lượng hoá bằng đầu ra là kết quả sản phẩm. Tuy nhiên trong đánh giá KPI, thay vì đánh giá của người đứng đầu thì cũng cần có sự đánh giá của những người khác có liên quan thông qua hình thức bỏ phiếu để kết quả KPI của cán bộ được chuẩn xác, tránh sự “ưu ái” trong đánh giá.

Trong điều kiện bộ máy được sắp xếp tinh gọn, phân cấp và phân quyền mạnh hơn, yêu cầu phát triển cao hơn không thể tiếp tục duy trì đội ngũ cán bộ có tư duy làm việc cầm chừng, né tránh trách nhiệm, thờ ơ, vô cảm. Chỉ có những cán bộ có chất lượng sản phẩm tốt, đáp ứng nhu cầu công việc đặt ra theo KPI mới góp phần thúc đẩy guồng máy tăng cao năng suất lao động, đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.