Doanh nghiệp cần biến phát triển bền vững thành lợi thế cạnh tranh

Ngày 6/8, tại Hưng Yên, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) và Công ty Nestlé Việt Nam tổ chức Chương trình Kết nối và Chia sẻ về Phát triển bền vững năm 2026 với chủ đề "Đồng hành kiến tạo tăng trưởng bền vững: Doanh nghiệp – Địa phương – Quốc gia".

Năm 2026 là thời điểm đặc biệt khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó phát triển bền vững không còn chỉ được nhìn nhận dưới góc độ môi trường, trách nhiệm xã hội hay quản trị doanh nghiệp, mà trở thành một phần của năng lực cạnh tranh và động lực tăng trưởng.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới với hệ thống định hướng chính sách ngày càng rõ nét. Các nghị quyết lớn được ban hành trong thời gian gần đây đang tạo thành hệ thống định hướng cho mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và có sức chống chịu cao hơn.

Đáng chú ý, ông nhấn mạnh Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đã định hướng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khu vực doanh nghiệp làm những động lực mới của tăng trưởng.

“Nghị quyết 19 đã mở ra một tư duy phát triển mới cho đất nước. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt mà VBCSD-VCCI mong muốn lan tỏa thông qua chương trình năm nay: phát triển bền vững không chỉ là mục tiêu, mà cũng là phương thức để doanh nghiệp cùng đồng hành với Chính phủ và địa phương kiến tạo những động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam, hướng theo mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập”, ông Vinh cho hay.

Theo đại diện VCCI, từ góc độ doanh nghiệp, tự cường không đồng nghĩa với khép kín mà là nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, nguồn nhân lực, quản trị và những khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị, đồng thời hội nhập sâu hơn với các chuẩn mực quốc tế. Đây cũng chính là tinh thần cần được thúc đẩy trong phát triển bền vững.

Theo đó, doanh nghiệp cần tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và đầu tư có trách nhiệm. Địa phương cần kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, hiệu quả, có khả năng dự báo, đồng thời xây dựng hệ sinh thái về hạ tầng, nhân lực và đổi mới sáng tạo để doanh nghiệp phát triển lâu dài. Quốc gia tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, trong khi truyền thông là cầu nối lan tỏa chính sách, sáng kiến và các mô hình thực tiễn.

"Nếu bốn lực lượng này cùng chuyển động theo một hướng, tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững không những không mâu thuẫn với nhau mà có thể trở thành hai mặt của cùng một mô hình phát triển mới", ông Nguyễn Quang Vinh nói.

Ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch VBCSD, cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số và hướng tới trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Trong bối cảnh đó, tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững không còn là hai mục tiêu tách rời mà phải song hành.

Theo ông Binu Jacob, không một bên nào có thể tự mình giải quyết thách thức đó. Chính phủ giữ vai trò định hướng chiến lược, địa phương kiến tạo môi trường thuận lợi, doanh nghiệp biến chiến lược thành hành động và báo chí góp phần lan tỏa nhận thức, củng cố niềm tin của xã hội.

Ông chia sẻ: Với Nestlé Việt Nam, chúng tôi không chỉ đầu tư vào một địa phương, mà cùng địa phương phát triển" - một minh chứng cụ thể cho triết lý Tạo giá trị chung (Creating Shared Value), nơi thành công của doanh nghiệp và tiến bộ xã hội luôn song hành.

Còn ông Đỗ Đình Quang, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên đã chia sẻ định hướng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới với mục tiêu xây dựng Hưng Yên trở thành điểm đến của các dự án đầu tư chất lượng cao, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng.

Bên cạnh việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng điều hành, tỉnh đang chú trọng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo; đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng các khu công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước.

Phân tích về mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2026-2030 phải được đặt trên nền tảng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Điều này phù hợp trong bối cảnh môi trường cạnh tranh toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng. Các xu hướng đầu tư có trách nhiệm, tiêu chuẩn xanh và yêu cầu giảm phát thải ngày càng tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư cũng như khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.

Trong khi đó, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng dài hạn khi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới mô hình sản xuất và thực hành kinh doanh bền vững.

Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương:

Quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng dài hạn khi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới mô hình sản xuất và thực hành kinh doanh bền vững