Báo Đại Đoàn Kết Văn hóa

Độc đáo nghi lễ cầu an cầu phúc của đồng bào Tày

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Độc đáo nghi lễ cầu an cầu phúc của đồng bào Tày

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Ngày 17/5, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân đồng bào dân tộc Tày đến từ tỉnh Thái Nguyên đã trình diễn trích đoạn Nghi lễ cầu an, giải hạn của đồng bào dân tộc Tày.

Nghi lễ cầu an, giải hạn là một nét sinh hoạt tín ngưỡng dân gian gắn bó mật thiết với cộng đồng người Tày tỉnh Thái Nguyên. Lễ được tổ chức vào cuối tháng Giêng đầu tháng 2 âm lịch hằng năm. Đây là dịp để mọi người tụ họp, giao lưu thể hiện niềm thành kính với thần linh, tổ tiên, cầu nguyện về một cuộc sống bình an, no ấm hạnh phúc.  Quan niệm của người Tày xưa, để một năm mới làm ăn suôn sẻ gặp nhiều may mắn, gia chủ sẽ đón thầy Then về làm lễ cầu an, giải hạn đầu năm để xua đuổi những vận xui của năm cũ và cầu phúc đức, tài lộc cho năm mới của gia chủ. 

Trong nghi lễ cầu an giải hạn, thầy Then sẽ là người thực hiện nghi lễ chính, bên cạnh là người phụ lễ và các Nàng hương sẽ là người giúp lễ cho thầy Then.
Trong nghi lễ cầu an giải hạn, thầy Then sẽ là người thực hiện nghi lễ chính, bên cạnh là người phụ lễ và các Nàng hương sẽ là người giúp lễ cho thầy Then.
Nhạc cụ được sử dụng trong nghi lễ: đàn tính, xoóc nhạc và quạt giấy.
Nhạc cụ được sử dụng trong nghi lễ: đàn tính, xoóc nhạc và quạt giấy.
Nghi lễ gồm có 2 mâm lễ: Mâm lễ chính, thờ các vị tổ sư, thần linh và binh mã, trên mâm lễ gồm có 4 bát gạo, hương, nến, trứng gà, thẻ, lệnh, ấn, cờ và mâm lộc.
Nghi lễ gồm có 2 mâm lễ: Mâm lễ chính, thờ các vị tổ sư, thần linh và binh mã, trên mâm lễ gồm có 4 bát gạo, hương, nến, trứng gà, thẻ, lệnh, ấn, cờ và mâm lộc.
Mâm lễ hạn: gồm có 1 bát gạo, nhà lầu, hoa tươi, gà luộc, rượu, hình nhân, bánh kẹo, hoa quả...
Mâm lễ hạn: gồm có 1 bát gạo, nhà lầu, hoa tươi, gà luộc, rượu, hình nhân, bánh kẹo, hoa quả...
Thầy Then thực hiện báo cáo tổ tiên, tổ sư và các vị thần linh.
Thầy Then thực hiện báo cáo tổ tiên, tổ sư và các vị thần linh.
Thầy Then thông qua bài hát then cổ để báo cáo với Ngọc Hoàng thượng đế, quan Xung, quan Hạn mời thần linh về chứng giám cho nghi lễ. Xin các tổ sư, thần linh phù hộ cho gia chủ giải đi hết những vía xấu, và những điều không tốt cho gia chủ. Tiếp đến, thầy Then lễ giải hạn cho gia chủ.
Thầy Then thông qua bài hát then cổ để báo cáo với Ngọc Hoàng thượng đế, quan Xung, quan Hạn mời thần linh về chứng giám cho nghi lễ. Xin các tổ sư, thần linh phù hộ cho gia chủ giải đi hết những vía xấu, và những điều không tốt cho gia chủ.
Tiếp đến, thầy Then lễ giải hạn cho gia chủ.
Nghi thức xin quẻ báo cáo với tổ tiên với ý nghĩa ngày lành tháng tốt xin phép tổ tiên để con cháu dâng lễ vật và xin tổ tiên trong gia đình được làm lễ cầu an, giải hạn đầu năm cho gia chủ.
Nghi thức xin quẻ báo cáo với tổ tiên với ý nghĩa ngày lành tháng tốt xin phép tổ tiên để con cháu dâng lễ vật và xin tổ tiên trong gia đình được làm lễ cầu an, giải hạn đầu năm cho gia chủ.
Nàng hương giúp lễ cho thầy Then.
Nàng hương giúp lễ cho thầy Then.
Không khí buổi lễ Then trở nên rộn rã và vui tươi hơn bao giờ hết, sau khi hoàn thành nghi thức cầu an, giải hạn cho gia chủ thầy Then sẽ ban phát tài lộc trên mâm lễ tổ sư cho gia chủ và dân làng đến dự lễ với ý nghĩa ban phát tài lộc, may mắn, sức khỏe và bình an.
Không khí buổi lễ Then trở nên rộn rã và vui tươi hơn bao giờ hết, sau khi hoàn thành nghi thức cầu an, giải hạn cho gia chủ thầy Then sẽ ban phát tài lộc trên mâm lễ tổ sư cho gia chủ và dân làng đến dự lễ với ý nghĩa ban phát tài lộc, may mắn, sức khỏe và bình an.
Lúc này, gia chủ và các nàng hương cùng với dân bản hòa mình vào điệu múa chầu đặc sắc.
Lúc này, gia chủ và các nàng hương cùng với dân bản hòa mình vào điệu múa chầu đặc sắc.
Những cánh tay uyển chuyển dâng hoa, những bước chân nhịp nhàng không chỉ thể hiện lòng thành kính, mà còn là sự giao thoa giữa con người với đất trời.
Những cánh tay uyển chuyển dâng hoa, những bước chân nhịp nhàng không chỉ thể hiện lòng thành kính, mà còn là sự giao thoa giữa con người với đất trời.

Nam Định