Đồng thuận với làn vượt trên cao tốc, nhưng cần quy định chặt chẽ

Đồng thuận với làn vượt, nhưng phải có quy định rõ ràng

Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) đang phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu phương án tổ chức giao thông mới trên các tuyến cao tốc, trong đó đề xuất bố trí làn đường sát dải phân cách giữa thành làn đường dành riêng để vượt xe. Giải pháp được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng xe chạy chậm bám làn trái, nâng cao năng lực thông hành và bảo đảm an toàn giao thông.

Đến đầu năm 2026, cả nước có khoảng 3.345 km đường cao tốc tuyến chính đang khai thác. Tuy nhiên, tốc độ phát triển hạ tầng chưa hoàn toàn theo kịp nhu cầu vận tải khi nhiều tuyến chỉ có hai làn xe mỗi chiều, một số đoạn còn thiếu làn dừng khẩn cấp. Chính vì vậy, việc một số tài xế điều khiển phương tiện chạy chậm nhưng vẫn chiếm làn trái trong thời gian dài đã trở thành "điểm nghẽn" trên nhiều tuyến cao tốc, làm giảm hiệu quả khai thác hạ tầng và là một trong những lý do khiến Cục CSGT đề xuất tổ chức làn đường sát dải phân cách thành làn dành riêng cho vượt xe.

Tuy nhiên, để quy định phát huy hiệu quả, cơ quan chức năng cần lắp đặt hệ thống biển báo, biển chỉ dẫn rõ ràng trên các tuyến cao tốc, đồng thời tăng cường tuyên truyền để tài xế hiểu đúng về quy định sử dụng làn vượt. Bên cạnh đó, cần xử lý nghiêm những trường hợp cố tình chạy liên tục trên làn vượt hoặc không chấp hành quy định. Có như vậy mới dần hình thành thói quen và văn hóa tham gia giao thông trên cao tốc", anh Sơn chia sẻ.

Cùng bày tỏ sự đồng tình, anh Đặng Ngọc Hải (Hà Nội) tài xế taxi thường xuyên di chuyển trên các tuyến cao tốc khu vực phía Bắc cho rằng, việc quy định làn sát dải phân cách chỉ dành cho các phương tiện vượt xe sẽ góp phần nâng cao ý thức của người tham gia giao thông và giúp việc lưu thông trở nên khoa học hơn.

Theo anh Hải, hiện nay nhiều tài xế vẫn chưa hiểu đúng về chức năng của làn ngoài cùng bên trái. Không ít người cho rằng chỉ cần chạy đúng tốc độ tối đa cho phép là có thể lưu thông liên tục ở làn này, trong khi theo nguyên tắc, nếu không có nhu cầu vượt thì nên chủ động chuyển về làn bên phải để nhường đường cho các phương tiện phía sau.

"Bất cập lớn nhất hiện nay là xe phía trước dù không vi phạm tốc độ nhưng cũng không chịu nhường làn. Xe phía sau muốn vượt đúng quy định cũng không có cơ hội, dẫn đến ùn ứ thành từng đoàn. Có lúc chỉ vì một chiếc xe bám làn trái mà hàng chục phương tiện phía sau phải giảm tốc. Tôi kỳ vọng nếu quy định làn trái chỉ để vượt được áp dụng thì việc lưu thông trên cao tốc sẽ văn minh hơn. Tuy nhiên, quy định cần rõ ràng, thống nhất trên toàn bộ hệ thống cao tốc, đồng thời đi kèm biển báo, hướng dẫn cụ thể để tài xế dễ nhận biết và chấp hành", anh Hải chia sẻ.

Đề xuất phù hợp với thông lệ giao thông quốc tế

Theo Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao thông vận tải, việc nghiên cứu bố trí làn đường sát dải phân cách để phục vụ các phương tiện vượt xe là cần thiết.

Ông Thuỷ cho rằng, hiện nay tình trạng xe tải hoặc các phương tiện chạy tốc độ thấp nhưng chiếm làn trái khiến các xe phía sau không thể vượt, làm giảm hiệu quả khai thác tuyến đường và phát sinh ùn tắc.

"Làn vượt còn đặc biệt cần thiết trong những tình huống khẩn cấp, chẳng hạn xe chở người đi cấp cứu cần di chuyển nhanh hơn. Mục tiêu cuối cùng của giao thông là đáp ứng nhu cầu đi lại thuận tiện và an toàn cho người dân", Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy nhận định.

Ở góc độ quốc tế, Tiến sĩ Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng Công ty tư vấn OCG (Nhật Bản), đánh giá đây là chủ trương đúng nhằm khắc phục tình trạng xe chạy chậm liên tục bám làn trái, gây cản trở giao thông và làm giảm hiệu quả khai thác hạ tầng.

Theo ông Bình, tại nhiều quốc gia ở châu Âu hay Mỹ, việc chỉ sử dụng làn ngoài cùng bên trái để vượt xe đã trở thành thói quen giao thông văn minh và được người dân tuân thủ nghiêm túc.

"Từ góc độ hạ tầng, quy định này hoàn toàn có thể áp dụng đối với hệ thống cao tốc của Việt Nam", ông Bình nhận định.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý việc triển khai cần được nghiên cứu kỹ lưỡng và thể chế hóa bằng các quy định kỹ thuật chi tiết.

Trong điều kiện lưu lượng phương tiện quá lớn, khi các làn bên phải đã kín xe, việc linh hoạt cho phép phương tiện lưu thông trên làn trái vẫn cần được tính đến nhằm tránh lãng phí năng lực khai thác của tuyến đường.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần quy định rõ thời gian tối đa phương tiện được phép lưu thông trên làn vượt, khoảng cách an toàn khi chuyển trở lại làn bên phải cũng như các nguyên tắc chuyển làn để hạn chế nguy cơ va chạm.