Du lịch nỗ lực giữ nhịp thị trường
Giá nhiên liệu tăng do những tác động khách quan đang tạo sức ép dây chuyền lên ngành du lịch Việt Nam. Vé máy bay tăng, tour bị hủy, lượng khách xa sụt giảm buộc doanh nghiệp phải thực hiện các giải pháp ứng phó kịp thời, tái cấu trúc sản phẩm, giữ giá bằng mọi cách và chuyển hướng sang thị trường gần.
Áp lực chi phí tăng, tour xa liên tiếp bị hủy
Giá nhiên liệu tăng khiến vé máy bay trên nhiều đường bay nội địa và quốc tế đồng loạt điều chỉnh, trong khi vận tải hàng không hiện vẫn là cấu phần chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour. Điều này khiến DN lữ hành lập tức cảm nhận rõ tác động lên chuỗi du lịch, từ: vận chuyển, lưu trú đến vui chơi giải trí.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vietravel lo ngại, nếu không có giải pháp ứng phó kịp thời, đợt tăng giá nhiên liệu hiện nay sẽ không chỉ làm giá vé máy bay tăng mà còn hình thành một mặt bằng giá mới cho toàn bộ thị trường dịch vụ. Theo ông Kỳ, tác động lần này sâu hơn bởi không chỉ vé máy bay mà hàng loạt chi phí liên quan như vận chuyển mặt đất, lưu trú, thực phẩm, logistics và cả chi phí vận hành đều đồng loạt tăng. “Ngành du lịch rơi vào thế bị động khi những thị trường khách xa bắt đầu phản ứng rất nhanh. Nhiều đoàn khách đến từ châu Âu đã tạm dừng hoặc hủy kế hoạch sang Việt Nam, trong khi đây vốn là nhóm khách được kỳ vọng phục hồi mạnh trong năm nay. Hiện nay dòng khách còn duy trì chủ yếu là Việt kiều, nhưng chi phí chuyến đi tăng cao khiến sức hút cũng giảm dần, tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp” – ông Kỳ nói.
Khối nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí, tác động cũng diễn ra gần như ngay lập tức. Bà Trần Nguyện, Phó Tổng giám đốc Khối Giải trí - Nghỉ dưỡng, Tập đoàn Sun Group chia sẻ, sau khi giá xăng dầu tăng, các tour từ những thị trường xa, đặc biệt là khu vực Trung Đông và các quốc gia lân cận, bắt đầu bị hủy liên tiếp. Có những đoàn khách với quy mô lưu trú lớn cũng thay đổi kế hoạch vì chi phí vận chuyển tăng đột biến. Bà Trần Nguyện nhận định, khó khăn lan sang hệ thống khu vui chơi giải trí khi lượng khách mua vé sát ngày bắt đầu giảm rõ rệt. Do đặc thù khách vui chơi thường quyết định gần ngày nghỉ nên đến nay hệ thống Sun World chưa thể thống kê chính xác mức độ thiệt hại, song diễn biến thị trường cho thấy xu hướng sụt giảm đã xuất hiện. Điều đáng lo hơn là biến động này diễn ra đúng lúc ngành du lịch chuẩn bị bước vào giai đoạn cao điểm doanh thu nhất năm, với kỳ nghỉ lễ 30/4,1/5 và mùa hè 2026 chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng lượng khách hàng năm của các khu du lịch và resort.
Ở khối lữ hành, ông Phạm Anh Vũ - Phó Tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt khẳng định, trong cơ cấu giá tour hiện nay, vé máy bay chiếm từ 50 - 70%, vì vậy mọi biến động của hàng không đều phản ánh trực tiếp vào giá bán. Khi giá vé tăng, hành vi tiêu dùng của khách thay đổi rõ rệt. Khách hàng bắt đầu cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định đặt tour, nhất là nhóm khách gia đình và khách đi theo nhóm nhỏ. Nhiều người chuyển sang các điểm đến gần, chọn tour đường bộ hoặc so sánh tổng chi phí giữa du lịch nội địa và quốc tế. Điều này khiến tốc độ chốt tour chậm lại, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh sản phẩm theo hướng linh hoạt hơn.
Nỗ lực xoay xở giữ giá, giữ khách
Trong bối cảnh chi phí tăng nhanh, điều DN du lịch lo ngại nhất là thị trường nội địa vốn rất nhạy cảm về giá sẽ phản ứng tiêu cực nếu giá tour tiếp tục tăng mạnh. Theo ông Phạm Anh Vũ, mặt bằng giá tour hiện nay đã tăng khoảng 10 - 20% so với cùng kỳ năm trước, nhất là những tuyến phụ thuộc nhiều vào vận chuyển hàng không. Một số hãng quốc tế đã áp phụ thu nhiên liệu khiến giá vé trong mùa cao điểm tăng thêm từ 30 - 40% so với ngày thường. Muốn tránh cú sốc lớn lên thị trường, DN lữ hành đang chọn cách giữ giá bằng việc đàm phán trước với các hãng hàng không, đơn vị vận chuyển nhằm giữ nguyên giá cho các series vé đoàn đã đặt trước. Nhờ vậy, nhiều sản phẩm vẫn giữ được mức giá tương đối ổn định. Song song đó, đơn vị này còn triển khai chương trình kích cầu bằng cách bổ sung thêm các ưu đãi trực tiếp cho khách hàng. Theo ông Vũ, trong giai đoạn hiện nay, giữ được quyết định mua tour của khách quan trọng hơn việc tăng biên lợi nhuận.
Nhằm hạn chế tác động không mong đợi, bà Trần Nguyện cho biết: “Chúng tôi đang kiểm soát chặt toàn bộ chi phí vận hành, từ nhân sự, công tác đến trang thiết bị nhưng vẫn giữ tiêu chuẩn dịch vụ. Song song đó là làm việc liên tục với các đối tác quốc tế để đánh giá lại từng phân khúc thị trường và điều chỉnh kế hoạch phù hợp”. Theo các đơn vị du lịch, trong bối cảnh khách châu Á hiện chiếm hơn 70% tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam, việc chuyển trọng tâm sang thị trường gần là lựa chọn phù hợp nhất. Đông Nam Á và Ấn Độ tiếp tục được xem là những khu vực có khả năng tăng trưởng tốt, từng đóng vai trò cứu cánh trong giai đoạn hậu Covid-19. Ngoài ra, do lợi thế hệ sinh thái đa ngành cũng giúp Sun Group có thêm công cụ để giảm áp lực chi phí và triển khai chương trình ưu đãi lên đến 30% cho khách bay bằng Sun PhuQuoc Airways khi sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng và vui chơi tại Phú Quốc, Đà Nẵng. Đồng thời, mô hình combo trọn gói đang được nghiên cứu mở rộng với nhiều hãng hàng không khác nhằm kéo giảm tổng chi phí chuyến đi thay vì chỉ giảm riêng từng dịch vụ.
Trong khi đó, Vinpearl chọn giải pháp giữ nguyên giá dịch vụ để tránh tạo tâm lý e ngại cho khách. Ông Nguyễn Văn Hải - Giám đốc phát triển thị trường Vinpearl nhận định: “Dù chi phí hàng không tăng nhưng Việt Nam vẫn có lợi thế lớn khi là điểm đến an toàn, ổn định trong khu vực. Khi chi phí đường dài tăng, các thị trường gần như Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Đông Nam Á sẽ có dư địa tăng trưởng tốt hơn. Cần tập trung phát triển các gói combo lưu trú, vui chơi, ẩm thực và giải trí trọn gói để tối ưu tổng ngân sách cho du khách”. Với góc nhìn khác, ông Nguyễn Quốc Kỳ đánh giá, nỗ lực DN chỉ là một phần trong bài toán lớn hơn. Điều quan trọng hơn là phản ứng chính sách đủ nhanh để tận dụng cơ hội thị trường. Việt Nam thường nói đến lợi thế an toàn nhưng lợi thế đó sẽ không tự chuyển thành khách nếu thiếu các chính sách cạnh tranh đủ mạnh. Trong khi đó, Thái Lan, Singapore, Malaysia đang phản ứng rất nhanh bằng việc điều chỉnh chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và kích cầu để kéo khách. Điều đáng lo nhất lúc này không phải giá tour tăng đến đâu mà là nguy cơ mất nhịp thị trường và để khách chuyển hướng sang các nước khác.
Giữ lợi thế điểm đến an toàn
Chia sẻ với những khó khăn của ngành du lịch, TPHCM đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ DN thích ứng với biến động hiện nay. Ông Trần Ngọc Đông Quân - Trưởng phòng Quản lý lữ hành, Sở Du lịch TPHCM khẳng định, hai tháng đầu năm 2026, du lịch thành phố vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên từ tháng 3, tác động từ xung đột Trung Đông khiến phí nhiên liệu tăng nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng không và chi phí du lịch. Thay vì tiếp tục cạnh tranh bằng giá, nhiều DN chuyển sang tối ưu sản phẩm, rút ngắn hành trình, tăng tính linh hoạt và tập trung vào giá trị trải nghiệm. Các dòng sản phẩm nội đô, nội địa, du lịch ngắn ngày, du lịch xanh, du lịch đường thủy đang được đẩy mạnh. Một số DN chủ động tách riêng phụ phí nhiên liệu khỏi giá tour nhằm tạo sự minh bạch và tăng niềm tin cho khách hàng. Để hút khách du lịch trong và ngoài nước, thành phố đang triển khai chương trình kích cầu thông qua Ngày hội Du lịch TPHCM 2026 nhằm tạo điều kiện giúp DN hàng không và lữ hành phối hợp xây dựng các gói sản phẩm tối ưu chi phí. TPHCM vận động DN tăng thêm giá trị dịch vụ để bù đắp cho yếu tố giá cả, tập trung vào trải nghiệm thật, thay vì chỉ chạy đua giảm giá. Trong tháng 4, thành phố dự kiến tung ra chương trình ưu đãi dành cho khách quốc tế với 10.000 gói hỗ trợ mỗi tháng, mỗi gói trị giá lên tới 2,5 triệu đồng, tập trung vào ăn uống, mua sắm và trải nghiệm nội đô.
Ở tầm quốc gia, ông Hà Văn Siêu - Phó cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cho biết, cơ cấu thị trường hiện nay là lợi thế đáng kể khi khách Đông Bắc Á chiếm 55%, ASEAN chiếm 20%, còn lại là Úc và Ấn Độ. Điều này giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào các thị trường xa chịu tác động trực tiếp từ biến động nhiên liệu. Ông Siêu lưu ý, nhiệm vụ trước mắt là phát huy mạnh hình ảnh Việt Nam như một điểm đến an toàn, hấp dẫn, thân thiện và hiếu khách. Quan điểm của ngành là không giảm chất lượng mà phải tối ưu bằng công nghệ, trải nghiệm và sản phẩm mới. Đây cũng là thời điểm để tái cấu trúc sản phẩm du lịch theo chiều sâu hơn, phát triển du lịch đêm, mở thêm sản phẩm mới, giảm chi phí trung gian và liên kết hệ sinh thái dịch vụ. “Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, cơ hội vẫn còn nhưng chỉ dành cho những thị trường phản ứng đủ nhanh, đủ linh hoạt và đủ quyết liệt” – ông Hà Văn Siêu nhấn mạnh.
Trong năm 2025, Việt Nam đã tạo ra bước chuyển đáng kể trong chính sách thị thực khi mở rộng diện miễn visa đơn phương thêm 12 quốc gia, nâng tổng số nước được hưởng chính sách này lên 24. Đây được xem là cú hích quan trọng, góp phần hỗ trợ trực tiếp cho ngành hàng không và du lịch trong bối cảnh cạnh tranh thu hút khách quốc tế. Ngoài việc mở rộng danh sách quốc gia miễn thị thực, Việt Nam có thể nghiên cứu phát triển thêm nhiều loại visa chuyên biệt, phù hợp với từng nhóm đối tượng quốc tế. Rõ ràng, việc đa dạng hóa chính sách thị thực giúp tăng lượng khách quốc tế và mở ra cơ hội thu hút dòng vốn, tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao vào Việt Nam, tạo động lực phát triển bền vững cho du lịch và hàng không trong dài hạn.
Ông Dương Đức Minh – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TPHCM: Cần thêm lực đỡ chính sách
Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo nền tảng ổn định cho thị trường thông qua điều phối liên ngành, bao gồm đảm bảo an ninh năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, duy trì các đường bay chiến lược và hỗ trợ xúc tiến thị trường nhằm giữ dòng khách ổn định. Đây chính là cách tiếp cận mà nhiều quốc gia đã áp dụng trong các cú sốc trước đây, chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang bảo toàn cấu trúc hệ sinh thái du lịch.
