Đưa 10 cá thể gà lôi lam mào trắng về Quảng Trị để nhân nuôi, bảo tồn

Ngày 5/8, nguồn tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị vừa phối hợp với Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt (Viet Nature) tiếp nhận 10 cá thể gà lôi lam mào trắng đưa về Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại Bản Bang, xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị. Đây là bước khởi đầu của chương trình phục hồi loài gà quý hiếm được cho là có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.

Mười cá thể được đưa về gồm 5 con trống và 5 con mái. Trước đó, 20 cá thể gà lôi lam mào trắng được chuyển từ Vườn thú Berlin và Tierpark (Đức) về Việt Nam. Sau giai đoạn chăm sóc ban đầu tại Phú Quốc, 10 cá thể đầu tiên được đưa đến Quảng Trị, một trong những vùng phân bố lịch sử của loài, để phục vụ công tác nhân nuôi bảo tồn.

Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là loài động vật đặc hữu của miền Trung Việt Nam, từng phân bố tại Hà Tĩnh, Quảng Trị và TP Huế. Loài này được khoa học ghi nhận từ năm 1896, sau đó nhiều nhà điểu học nước ngoài đã tiến hành khảo sát tại khu vực miền Trung.

Gà trống có bộ lông màu xanh lam sẫm đặc trưng, mào trắng cùng vùng da đỏ quanh mắt, trong khi gà mái mang bộ lông nâu trầm, giúp ngụy trang tốt trong môi trường sống. Loài này sinh sống tại các khu rừng ẩm thường xanh vùng đất thấp, nơi có nhiều cây bụi, dây leo và lớp lá mục dày để kiếm ăn, làm tổ và ẩn náu.

Theo các nhà khoa học, trong thế kỷ XX, chiến tranh làm suy giảm nghiêm trọng môi trường sống, cùng với tình trạng săn bắt, bẫy bắt kéo dài khiến quần thể gà lôi lam mào trắng trong tự nhiên sụt giảm nhanh chóng. Kể từ năm 2000 đến nay, không còn ghi nhận sự hiện diện của loài này ngoài tự nhiên.

Hiện gà lôi lam mào trắng được xếp ở mức rất nguy cấp (CR) trong Danh lục đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN Red List) và được cho là có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.

Theo chương trình bảo tồn, việc đưa gà lôi lam mào trắng về Quảng Trị nhằm mục tiêu nhân nuôi, bảo tồn nguồn gen, chưa thực hiện thả ngay vào rừng. Sau quá trình theo dõi sức khỏe, đánh giá nguồn gen, khả năng thích nghi của loài và mức độ an toàn của sinh cảnh, chương trình dự kiến sẽ thí điểm tái thả các cá thể vào môi trường tự nhiên từ cuối năm 2028.

Các chuyên gia kỳ vọng, nếu những cá thể gà lôi lam mào trắng sinh trưởng và thích nghi tốt trong tự nhiên, đây sẽ không chỉ là sự trở lại của một loài động vật quý hiếm mà còn là minh chứng cho khả năng phục hồi hệ sinh thái tại vùng đất từng chịu nhiều tác động, góp phần mở ra một mô hình bảo tồn thiên nhiên có ý nghĩa ở quy mô quốc gia và quốc tế.