Đưa Cần Thơ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia

Không chỉ là một bản quy hoạch thông thường, đây được xem là chiến lược dài hạn nhằm đưa Cần Thơ vươn lên thành cực tăng trưởng quốc gia, đóng vai trò dẫn dắt toàn vùng trong kỷ nguyên đô thị hóa, biến đổi khí hậu và cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.

“Cực tăng trưởng” dẫn dắt toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Theo báo cáo của đơn vị tư vấn, việc lập quy hoạch lần này xuất phát từ yêu cầu cấp thiết sau khi Cần Thơ mở rộng không gian hành chính và thay đổi vai trò phát triển. Những bất cập từ các quy hoạch trước đây cũng bộc lộ rõ, đặc biệt trong kết nối hạ tầng, phân bổ không gian và khai thác tiềm năng kinh tế.

Trong bối cảnh hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long cùng hàng loạt quy định pháp lý mới đã được ban hành, Cần Thơ buộc phải “cập nhật lại chính mình” nếu không muốn tụt lại phía sau.

Quy hoạch lần này vì thế không chỉ là điều chỉnh, mà là tái cấu trúc toàn diện: từ không gian đô thị, mô hình phát triển đến vai trò trong chuỗi giá trị vùng và quốc gia.

Mục tiêu xuyên suốt của quy hoạch là đưa Cần Thơ trở thành một trong những cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia – nơi không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn lan tỏa, dẫn dắt cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Thành phố được định hướng là trung tâm đa chức năng: tài chính, logistics, thương mại, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Đây cũng sẽ là đầu mối giao thương quốc tế, cửa ngõ quan trọng của hạ lưu sông Mê Kông.

Đáng chú ý, quy hoạch nhấn mạnh mô hình phát triển “đô thị sinh thái – hiện đại – bản sắc”, trong đó yếu tố sông nước không chỉ là đặc trưng văn hóa mà còn trở thành trục phát triển kinh tế và không gian đô thị.

Nếu như giai đoạn đến 2030 – 2035 đặt nền móng, thì tầm nhìn đến năm 2050 và xa hơn là 2075 thể hiện rõ tham vọng vươn tầm khu vực.

Theo đó, Cần Thơ sẽ trở thành đô thị sông – biển hiện đại đặc sắc của Đông Nam Á, với định danh đầy tham vọng: “cửa ngõ Mê Kông xanh – thông minh – giàu bản sắc”.

Thành phố không chỉ là trung tâm logistics sông – biển mà còn hướng tới vai trò trung tâm năng lượng, công nghiệp xanh – tuần hoàn, dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp phát thải thấp.

Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, đặc biệt với một vùng trũng như Đồng bằng sông Cửu Long.

Hàng loạt “bài toán khó” cần được giải

Tại hội nghị, các bộ, ngành và tổ chức chuyên môn đã đưa ra nhiều góp ý quan trọng, cho thấy quy hoạch này không đơn giản là vẽ lại bản đồ, mà phải giải quyết hàng loạt vấn đề cốt lõi.

Các ý kiến tập trung vào việc làm rõ tác động của quy hoạch quốc gia và các chính sách mới; đánh giá chính xác hiện trạng sử dụng đất; xác định mô hình phát triển đô thị phù hợp và đặc biệt là khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển hạ tầng đồng bộ, hạ tầng số, không gian ngầm, cũng như đảm bảo an ninh – quốc phòng và phòng cháy chữa cháy theo tiêu chuẩn đô thị loại I được đặt ra một cách nghiêm ngặt.

Một số đề xuất đáng chú ý như xây dựng cơ chế đặc thù cho Cần Thơ, phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, hay mô hình quản trị đô thị mới phù hợp với vai trò trung tâm vùng.

Phát biểu kết luận, thứ trưởng Bộ Xây dựng ông Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh yêu cầu then chốt: quy hoạch phải làm rõ định hướng phát triển mới của Cần Thơ trong bối cảnh thay đổi địa giới hành chính và hệ thống quy hoạch đa tầng.

Đặc biệt, ông lưu ý việc tổ chức không gian đô thị cần đảm bảo sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, giữa hiện đại hóa và gìn giữ bản sắc sông nước – yếu tố làm nên “linh hồn” của đô thị này.

Cần Thơ không thể phát triển theo mô hình đô thị công nghiệp thuần túy, mà phải là đô thị sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu, với chất lượng sống cao cho người dân.

Đại diện địa phương, ông Mai Văn Tân – Giám đốc Sở Xây dựng Cần Thơ cho biết sẽ tiếp thu toàn bộ ý kiến của Hội đồng thẩm định để hoàn thiện hồ sơ, sớm trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Quy hoạch lần này được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của Cần Thơ – nơi không chỉ là “thủ phủ miền Tây” như cách gọi quen thuộc, mà còn là trung tâm kinh tế – đô thị tầm khu vực.

Trong bối cảnh Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước nhiều thách thức chưa từng có, từ biến đổi khí hậu đến chuyển dịch kinh tế, việc Cần Thơ “tái định hình” chiến lược phát triển không chỉ là câu chuyện của một thành phố, mà còn là lời giải cho cả một vùng.

Và nếu thành công, Cần Thơ có thể trở thành hình mẫu cho đô thị sông nước hiện đại – nơi quá khứ và tương lai cùng song hành trên những dòng chảy của Mê Kông.