Đưa y tế chuyên sâu đến gần người dân

Những ca bệnh được giữ lại

Đơn cử, trong nhiều năm qua, người dân tại khu vực Bình Dương khi mắc các bệnh lý tâm thần thường phải đến các cơ sở của Bệnh viện Tâm thần TPHCM hoặc các địa phương khác để điều trị. Với những bệnh nhân phải điều trị dài ngày, quãng đường di chuyển xa trở thành gánh nặng không nhỏ về chi phí, thời gian. Tuy nhiên, sự ra đời của Cơ sở 4 Bệnh viện Tâm thần thành phố tại Bình Dương đầu tháng 7 giúp người dân địa phương được tiếp cận một bệnh viện chuyên khoa. Bệnh viện này được đầu tư đồng bộ, có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, đủ năng lực khám, điều trị và phục hồi chức năng ngay tại nơi sinh sống.

Trước đó, đầu tháng 5, một bệnh nhân 31 tuổi được đưa vào Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo trong tình trạng hôn mê do toan ceton nặng (một biến chứng cấp tính cực kỳ nguy hiểm của bệnh đái tháo đường), sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp. Nếu chuyển viện ngay, nguy cơ tử vong rất cao. Thay vì lựa chọn phương án chuyển tuyến, ê-kíp gồm các bác sĩ luân phiên từ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bệnh viện Nguyễn Trãi (TPHCM) cùng đội ngũ y tế tại chỗ quyết định hồi sức tích cực ngay tại đảo. Sau 24 giờ, bệnh nhân vượt qua giai đoạn nguy kịch và 4 ngày sau đủ điều kiện chuyển tuyến theo nguyện vọng gia đình. Thành công của ca bệnh là kết quả về chuyên môn, đồng thời chứng minh hiệu quả của mô hình luân phiên bác sĩ. Khi bác sĩ tuyến cuối hiện diện tại tuyến cơ sở, khoảng cách về địa lý không còn đồng nghĩa với khoảng cách về chất lượng điều trị.

Một câu chuyện khác tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa cũng cho thấy hiệu quả của cách làm này. Bệnh nhân nam 40 tuổi bị loét tỳ đè độ IV (cấp độ nặng nhất của tổn thương da và mô) kéo dài sau phẫu thuật cột sống, tổn thương sâu, hoại tử và nhiễm trùng nặng. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của chuyên gia Bệnh viện Nhân dân 115 theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, ê-kíp địa phương thực hiện thành công ca tạo hình bằng vạt da - cân kết hợp cơ mông lớn. Sau phẫu thuật, vạt da sống tốt, người bệnh phục hồi thuận lợi. Ý nghĩa lớn nhất của ca mổ không nằm ở một kỹ thuật được thực hiện thành công mà ở chỗ kỹ thuật ấy đã được chuyển giao cho bệnh viện địa phương. Điều đặc biệt, thêm nhiều người dân có cơ hội được điều trị ngay tại nơi sinh sống. Đó cũng là giá trị bền vững nhất của mô hình chuyển giao kỹ thuật.

Tổ chức lại mạng lưới y tế vì người dân

Quy mô của TPHCM với hơn 14 triệu dân cho thấy, một địa bàn rộng lớn và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng thì việc chỉ tập trung nguồn lực vào các bệnh viện tuyến cuối không còn đáp ứng yêu cầu phát triển.

Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM khẳng định, một bệnh viện mạnh chưa đồng nghĩa với một hệ thống y tế mạnh. Một hệ thống y tế tốt không đo bằng số lượng bệnh viện lớn ở trung tâm, mà chính là sự thuận tiện để người dân ở bất cứ đâu cũng có thể tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng trong thời gian ngắn nhất. Đó cũng là lý do ngành y tế thành phố xác định, phải tổ chức lại mạng lưới theo hướng liên kết, chia sẻ và phát triển đồng đều năng lực chuyên môn giữa các tuyến. Theo Sở Y tế TPHCM, các bệnh viện tuyến cuối sẽ tiếp tục giữ vai trò hạt nhân về chuyên môn nhưng sẽ tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ hội chẩn và phát triển nguồn nhân lực cho các bệnh viện trong khu vực. Mỗi kỹ thuật được chuyển giao vừa giúp bệnh viện nâng cao năng lực điều trị vừa giảm chuyển tuyến, giảm quá tải và tạo điều kiện để người dân được hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.

PGS.TS Nguyễn Anh Dũng - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết: “Thành phố đang xây dựng hệ thống y tế theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm. Theo đó, việc các bệnh viện phát triển thêm cơ sở điều trị tại nhiều khu vực sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao thuận lợi hơn. Qua đó giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối và rút ngắn thời gian cấp cứu, điều trị đối với nhiều trường hợp bệnh nặng”. Ba định hướng này tạo thành một chỉnh thể thống nhất. Đa tầng là tổ chức hành trình chăm sóc sức khỏe theo từng cấp chuyên môn; đa cực là hình thành nhiều cực y tế chất lượng cao tại các khu vực khác nhau; đa trung tâm là phát huy vai trò của các bệnh viện đầu ngành trong đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dẫn dắt toàn hệ thống.

TPHCM cần thêm thời gian để hình thành một mạng lưới y tế đồng đều trên toàn địa bàn. Song, những bước đi đầu tiên cho thấy hướng phát triển mà mục tiêu cuối cùng không phải là để người dân tìm đến những bệnh viện lớn, mà để những dịch vụ y tế tốt nhất đến được với người dân.