Đứng lên từ thất bại để tiếp tục hành trình khởi nghiệp

Bắt đầu từ một vấn đề thực tế

Trần Văn Lực là cựu sinh viên ngành Khoa học máy tính, Đại học Bách khoa Hà Nội, đồng thời là nhà sáng lập Công ty Cổ phần Awake Drive. Năm 2022, Awake Drive ra đời từ một câu hỏi rất thực tế: làm thế nào để phát hiện trạng thái buồn ngủ của tài xế sớm hơn, từ đó đưa ra cảnh báo kịp thời trước khi xảy ra nguy hiểm.

Từ câu hỏi đó, Lực cùng các cộng sự lựa chọn một hướng đi khó: kết hợp công nghệ sóng não và trí tuệ nhân tạo để phát triển thiết bị đeo tai có khả năng nhận biết sớm trạng thái buồn ngủ của tài xế.

Từ một phòng nghiên cứu nhỏ tại Bách khoa Hà Nội, dự án từng bước trưởng thành với sự hướng dẫn của thầy cô và đồng hành của nhà trường. Nhóm giành giải tại các cuộc thi khởi nghiệp, kỹ thuật, hoàn thành vòng gọi vốn đầu tiên và thành lập doanh nghiệp để tiếp tục phát triển sản phẩm. Trần văn lực

Những thành công ban đầu khiến nhóm tin rằng một sản phẩm công nghệ do người trẻ Việt Nam phát triển có thể đi xa và tạo ra giá trị cho cộng đồng. Tuy nhiên, khi bước ra khỏi phòng nghiên cứu, những khó khăn thực tế cũng nhanh chóng xuất hiện.

Có thời điểm, nhóm tưởng rằng chỉ cần thêm một lần thử nghiệm nữa là có thể hoàn thiện sản phẩm. Nhưng rồi một vấn đề kỹ thuật xuất hiện, dữ liệu thay đổi hoặc chỉ một nhiễu nhỏ cũng khiến kết quả bị ảnh hưởng, buộc cả nhóm phải làm lại.

Khó khăn đầu tiên là kỹ thuật. Với một đội ngũ trẻ, việc biến ý tưởng thành một sản phẩm phần cứng kết hợp AI hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu sử dụng của khách hàng là bài toán không đơn giản.

Tiếp đó là thử nghiệm. Nhóm đã thử nghiệm trong các mối quan hệ và nguồn lực sẵn có nhưng chưa đủ điều kiện để đưa sản phẩm đến người dùng cuối ở quy mô cần thiết.

Trong khi đó, các thành viên vẫn phải đồng thời học tập, nghiên cứu và vận hành doanh nghiệp. Những vấn đề về kế toán, thuế, pháp lý, hợp đồng trở thành những bài toán không nhỏ đối với một đội ngũ vốn xuất phát từ nghiên cứu công nghệ. Trần văn lực

Sau nhiều lần thử nghiệm, Lực nhận ra ba khoảng cách lớn mà một startup công nghệ phải vượt qua: khoảng cách kỹ thuật, khoảng cách thị trường và khoảng cách vận hành. Một sản phẩm tốt về mặt công nghệ chưa đồng nghĩa với việc đã sẵn sàng cho thị trường; doanh nghiệp còn cần bằng chứng, kiểm định, sự tin cậy và một hệ thống vận hành đủ khả năng đưa sản phẩm đến khách hàng.

Dừng lại để bắt đầu lại

Sau bốn năm gắn bó với Awake Drive, đầu năm 2026, nhóm quyết định dừng dự án.

Đó là quyết định khó khăn bởi phía sau sản phẩm không chỉ có thời gian và nguồn lực mà còn có niềm tin của thầy cô, đồng đội, nhà đầu tư và những người đã đồng hành cùng dự án từ những ngày đầu. Khi nguồn lực và công nghệ không thể tiếp tục đưa sản phẩm phát triển, nhóm buộc phải dừng lại. Trần văn lực

Nhưng chính thất bại này giúp Lực nhìn rõ hơn một điều: “Điều khó nhất không phải là có một ý tưởng tốt; điều khó nhất là đi hết hành trình sau ý tưởng.”

Từ trải nghiệm đó, anh rút ra ba bài học: bắt đầu từ vấn đề thật của người dùng; làm phiên bản đầu tiên thật nhanh để học từ thực tế; và tìm đối tác ngay từ những ngày đầu, thay vì chờ sản phẩm hoàn hảo mới bắt đầu kết nối. Trần văn lực

Đó cũng là cách Lực và cộng sự lựa chọn để bắt đầu lại.

Sau những bài học từ Awake Drive, nhóm thay đổi cách tiếp cận. Thay vì dành quá nhiều thời gian hoàn thiện sản phẩm trước khi tìm kiếm người dùng và đối tác, nhóm tập trung xác định vấn đề, nhanh chóng tạo sản phẩm thử nghiệm và đưa vào thực tế để tiếp tục hoàn thiện.

Giữa năm 2026, chỉ trong 48 giờ, nhóm đã hoàn thiện sản phẩm SENAI - thiết bị AI Box và sau đó giành giải Ba tại cuộc thi Vietnam AI Stars. Sản phẩm hướng tới bài toán hỗ trợ phiên dịch trong các cuộc họp doanh nghiệp và được hoàn thiện trong khoảng 3 tuần.

Sau khi hoàn thành, SENAI được giới thiệu tại nhiều sự kiện, đồng thời mở ra cơ hội gọi vốn và tiếp cận người dùng. Với Lực, đây là minh chứng rõ ràng cho giá trị của những bài học từ thất bại trước đó: sản phẩm được làm nhanh hơn, thử nghiệm sớm hơn và bám sát hơn với nhu cầu thực tế.

Thất bại của Awake Drive vì thế không trở thành một điểm dừng tuyệt đối. Nó trở thành kinh nghiệm để nhóm thay đổi cách làm, rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến sản phẩm và chủ động tìm kiếm những đơn vị đồng hành ngay từ đầu.

Người trẻ cần cơ hội để được thử và được sai

Từ câu chuyện của mình, Lực cho rằng điều người trẻ khởi nghiệp cần không chỉ là một khoản đầu tư lớn hay một phòng thí nghiệm đầy đủ thiết bị. Quan trọng hơn là cơ hội được tiếp cận những bài toán thực tế, được thử sức, được lắng nghe và được đánh giá công bằng.

Anh mong muốn các cơ quan nhà nước, bộ, ngành, trường đại học và doanh nghiệp mở nhiều hơn những bài toán thực tế cho các nhóm trẻ. Người trẻ cần được tiếp cận vấn đề, phản biện, thử nghiệm và được phép sai trong phạm vi cho phép. Chỉ qua quá trình đó, họ mới có thể trưởng thành cả về chuyên môn lẫn bản lĩnh khởi nghiệp.

Từ trải nghiệm thực tế, Lực cũng đề xuất xây dựng các môi trường thử nghiệm, không gian và hạ tầng kiểm định dùng chung; tạo điều kiện để các cơ quan nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp trở thành những “khách hàng đầu tiên”; đồng thời đơn giản hóa thủ tục pháp lý, kế toán, thuế trong những năm đầu để startup trẻ có thêm thời gian tập trung cho nghiên cứu và sản phẩm.

"Đổi mới sáng tạo không chỉ là câu chuyện của một cá nhân hay một doanh nghiệp, mà cần một hệ sinh thái đủ cởi mở để người trẻ bước vào những bài toán lớn" - Lực nhìn nhận.

Awake Drive đã dừng lại, nhưng hành trình khởi nghiệp của Trần Văn Lực vẫn tiếp tục. Từ một lần thất bại, anh học cách bắt đầu nhanh hơn, lắng nghe thị trường sớm hơn và tìm kiếm sự đồng hành ngay từ đầu. Bởi đôi khi, thất bại không phải là dấu chấm hết của một ý tưởng, mà là bước đệm để người khởi nghiệp hiểu rõ hơn cách biến ý tưởng thành sản phẩm có ích cho xã hội.