Giáo hội Phật giáo Việt Nam: Từ hộ quốc an dân đến xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới

Không ngừng hòa hợp, gắn bó chặt chẽ với vận mệnh dân tộc

Hoà thượng Thích Thiện Nhơn cho biết, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới với sự phát triển mạnh mẽ, đan xen giữa cơ hội và thách thức. Trong bối cảnh đó, vai trò tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng cũng khẳng định tinh thần nhập thế, hòa mình, dấn thân phụng sự, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Điều này vừa khẳng định bản sắc truyền thống nhưng cũng là yêu cầu chiến lược trọng tâm của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong thời đại hiện nay. Phật giáo Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, không ngừng tăng trưởng về cả số lượng lẫn chất lượng. Theo báo cáo đến nay, Phật giáo hiện có 19.544 cơ sở thờ tự, gần 60.000 Tăng Ni và gần 60 triệu tín đồ Phật tử và những người mến mộ Phật giáo.

Theo Hoà thượng Thích Thiện Nhơn, Phật giáo không ngừng hòa hợp, gắn bó chặt chẽ với vận mệnh dân tộc trong những bước đi thăng trầm của lịch sử Việt Nam, là một trong những thành tố quan trọng của bản sắc văn hóa Việt Nam, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phật giáo đi từ truyền thống hộ quốc an dân đã tôn lập triết lý sống, nhân cách và con người trong mọi thời đại như sợi chỉ đỏ, kim chỉ nam xuyên suốt hệ giá trị và bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh hiện nay, khối đại đoàn kết toàn dân tộc không đơn thuần là sự liên kết về tổ chức mà còn là sự hội tụ về tinh thần, về giá trị, về khát vọng phát triển đất nước. Phật giáo với nền tảng đạo đức từ bi, trí tuệ, bình đẳng, có vai trò trong công việc xây dựng nền tảng tinh thần cho khối đại đoàn kết.

Thực tiễn nhiệm kỳ qua cho thấy đóng góp của Phật giáo cho xã hội không chỉ ở quy mô mà còn ở tính hệ thống, tính bền vững. Tính đến nay, đã dành tổng số trị giá là 4.850 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội. Giáo hội Phật giáo Việt Nam đang xây dựng mô hình can thiệp xã hội đa tầng, đa chiều. Đây không phải là hoạt động từ thiện đơn thuần mà là chiến lược phát triển cộng đồng, trong đó xây dựng được 2.347 ngôi nhà tình thương, trao 156.000 suất học bổng, xây dựng 412 cầu nông thôn và khoan 1.280 giếng nước. Không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững cho từng địa phương trong xã hội.

Đặc biệt trong thời đại Covid-19, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã thực hiện các mô hình như: 1.247 điểm tiếp sức với 8,6 triệu suất ăn miễn phí và 380 tỷ đồng ủng hộ quỹ vaccine. Đã chứng minh khả năng huy động, tổ chức và triển khai nhanh chóng, có hiệu quả các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội một cách hệ thống của Phật giáo Việt Nam. Đây chính là minh chứng cho vai trò của tôn giáo như một lực lượng xã hội đặc biệt quan trọng luôn đồng hành cùng nhà nước trong những thời điểm khó khăn nhất.

Xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc cần được định hình ở tầm chiến lược

Nhìn về tương lai, Hoà thượng Thích Thiện Nhơn cho biết, vai trò của Phật giáo trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc cần được định hình ở tầm chiến lược. Theo đó, Phật giáo sẽ tiếp tục khẳng định và phát huy truyền thống hộ quốc an dân, tích cực tham gia vai trò là một trong những trụ cột tinh thần của xã hội, nơi cung cấp hệ giá trị đạo đức, nhân văn trong bối cảnh toàn cầu hóa và những biến động của thời đại.

Phật giáo sẽ tham gia tích cực hơn vào việc giải quyết các vấn đề xã hội đương đại như bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, xây dựng xã hội học tập. Theo số liệu tổng hợp cho thấy Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tham gia tư vấn, giám sát 128 dự án, phản biện 56 chính sách. Điều này cho thấy Phật giáo có khả năng và uy tín để tham gia sâu hơn vào quản trị xã hội, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hạnh phúc.

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược về phát huy vai trò của Phật giáo Việt Nam trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị MTTQ và các cấp chính quyền xem xét một số định hướng chiến lược. Hoà thượng Thích Thiện Nhơn đề cập đến một số vấn đề như: xây dựng cơ chế đối tác chiến lược giữa Nhà nước, MTTQ và các tôn giáo trong phát triển kinh tế, xã hội, không chỉ dừng lại ở hoạt động từ thiện mà còn mở rộng sang giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa, đối ngoại nhân dân; hỗ trợ cùng các cơ quan có thẩm quyền giải quyết căn cơ vấn đề đất đai cho các chùa chiền, cơ sở chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, về các chùa bị ảnh hưởng quy hoạch đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội, củng cố khối đoàn kết toàn dân tộc.

Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hoà thượng Thích Thiện Nhơn cam kết trong nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ phấn đấu đạt các mục tiêu chiến lược 100% các cơ sở tôn giáo tham gia tích cực xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ cộng đồng dân cư, tham gia nâng cấp toàn diện hệ thống giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội. Tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, xây dựng một Phật giáo Việt Nam hiện đại, nhân văn, hội nhập sâu rộng vào đời sống xã hội, thực sự trở thành một trụ cột tinh thần vững chắc của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

“Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Phật giáo Việt Nam luôn đồng hành, chia sẻ cùng nhân dân vượt qua những thăng trầm. Ngày nay, trước yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, vai trò của Phật giáo Việt Nam không chỉ là tiếp nối truyền thống mà còn sáng tạo, đổi mới, góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, nhân văn. Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự điều hành hiệu quả của Nhà nước và vai trò nòng cốt chính trị xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc của MTTQ Việt Nam, Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò lịch sử, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước Việt Nam bền vững”, Hoà thượng Thích Thiện Nhơn nói.