Gieo “mầm bình đẳng giới” ở nơi đại ngàn Trường Sơn

Mưa dầm thấm lâu

Những ngày cuối tuần, bản Y Leng (xã Dân Hóa, tỉnh Quảng Trị) lại rộn ràng hơn thường lệ. Nhân các cuộc họp chi bộ, họp bản, thành viên Tổ truyền thông cộng đồng (TTCĐ) của bản lại cùng nhau chuẩn bị nội dung để lồng ghép tuyên truyền. Tổ TTCĐ bản Y Leng được thành lập từ năm 2023 gồm 7 thành viên là những người gắn bó với công việc ở bản như bí thư chi bộ, trưởng thôn, chi hội trưởng phụ nữ...

Chị Hồ Thị Huê - Tổ trưởng Tổ TTCĐ bản Y Leng chia sẻ: Trước đây, không ít người quan niệm phụ nữ chỉ nên quanh quẩn với việc đồng áng, cơm nước, chăm sóc gia đình. Việc tham gia công tác xã hội của chị em đôi khi không nhận được sự đồng thuận từ người thân. Nhưng rồi, qua từng buổi sinh hoạt, từng lần giải thích, vận động, những câu chuyện cụ thể… đàn ông trong bản đã nâng cao ý thức, biết phụ giúp vợ con công việc gia đình, đồng thời không còn ngăn cản chị em tham gia các hoạt động xã hội.

Theo chị Huê, sự thay đổi ấy đã mở ra cơ hội mới cho phụ nữ. Nhiều chị em tự tin hơn, chủ động làm kinh tế, tạo sinh kế ngay từ vườn nhà bằng những cây trồng, vật nuôi phù hợp. Có người tham gia trồng tràm, keo để tạo nguồn thu bền vững. Từ chỗ phụ thuộc, nhiều phụ nữ đang từng bước làm chủ cuộc sống và khẳng định vị trí của mình trong gia đình, cộng đồng.

Ở xã Trường Sơn, câu chuyện của chị Hồ Thị Quế, Trưởng bản Chân Trôộng cũng là một câu chuyện về sự thay đổi. Trước đây, chị Quế e dè, không dám phát biểu ý kiến cá nhân trước đông người. Nhưng sau những lớp tập huấn, chị trở thành một thành viên tích cực của Tổ TTCĐ.

Từ một người không dám cầm micro, chị Quế giờ đây có thể tự tin đứng trước hàng chục người để chia sẻ, trao đổi về những vấn đề liên quan đến phụ nữ và cộng đồng. Điều chị nhận được không chỉ là kỹ năng nói trước đám đông. Quan trọng hơn, chị tìm thấy sự tự tin của chính mình.

Từ sự thay đổi của chị Quế, những phụ nữ khác trong bản Chân Trôộng cũng dần mạnh dạn hơn. Họ bắt đầu lên tiếng, chia sẻ quan điểm và tham gia nhiều hơn vào các công việc chung. Có lẽ, sức mạnh của những Tổ TTCĐ không chỉ truyền đi một thông điệp, mà tạo ra những người phụ nữ đủ tự tin để tiếp tục truyền đi thông điệp ấy.

Những hạt giống đã bén rễ

Bà Hồ Thị Rơ - Chủ tịch Hội LHPN xã Hướng Hiệp cho biết, 13 Tổ TTCĐ không chỉ tổ chức những buổi sinh hoạt lồng ghép mà còn phối hợp với người có uy tín, chủ động nắm bắt tình hình. Khi phát hiện một trường hợp có nguy cơ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống hay bạo lực gia đình, các thành viên nhanh chóng tiếp cận để tuyên truyền, vận động. Cách làm này giúp công tác truyền thông không dừng lại ở những buổi nói chuyện, mà trở thành sự đồng hành thường xuyên với từng gia đình.

Cùng đẩy mạnh công tác truyền thông, theo bà Hồ Thị Nhanh - Chủ tịch Hội LHPN xã Kim Ngân, 14 Tổ TTCĐ của hội luôn lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với thực tế địa phương. Đến nay, xã không còn xảy ra tảo hôn; nhiều mô hình sinh kế do chị em làm chủ cũng được hình thành.

Tổ TTCĐ là một mô hình được triển khai trong khuôn khổ Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo Hội LHPN tỉnh Quảng Trị, tính đến tháng 12/2025, toàn tỉnh đã thành lập 242 Tổ TTCĐ. Thành viên của các tổ là những người có uy tín, có năng lực truyền thông ở thôn, bản; trong đó có bí thư chi bộ, trưởng thôn, chi hội trưởng phụ nữ, trưởng ban công tác Mặt trận, đại diện các đoàn thể, công an, y tế, dân số, già làng, trưởng bản và người có uy tín trong cộng đồng.

Để xây dựng lực lượng này, Hội LHPN tỉnh Quảng Trị đã tổ chức hơn 30 lớp tập huấn về thành lập, vận hành tổ, kỹ năng điều hành sinh hoạt, tiếp cận thông tin và xây dựng kế hoạch truyền thông. Các tổ cũng được hỗ trợ trang thiết bị, tài liệu và ấn phẩm phục vụ hoạt động. Đến nay, 100% Tổ TTCĐ đã đi vào hoạt động, với nhiều hình thức như truyền thông trực tiếp, thăm hộ gia đình, lồng ghép trong các cuộc họp thôn, bản, sân khấu hóa...

Bà Trần Thị Thúy Nga - Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN tỉnh Quảng Trị cho biết: Các tổ TTCĐ đã lựa chọn những hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nội dung và nhóm đối tượng. Thành viên các tổ phát huy vai trò nòng cốt trong vận động người dân thay đổi “nếp nghĩ, cách làm” và tập trung vào những vấn đề nổi cộm như tảo hôn, bạo lực gia đình, bình đẳng giới và các tập tục có hại.

Trong giai đoạn 2025-2030, Hội LHPN tỉnh Quảng Trị tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động và nhân rộng mô hình tổ TTCĐ; đồng thời khuyến khích các tổ ứng dụng công nghệ thông tin, đa dạng hóa hình thức truyền thông, tổ chức các chiến dịch, diễn đàn, giao lưu, truyền thông lưu động...

Ở những bản làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi Quảng Trị, những thành viên Tổ TTCĐ vẫn kiên trì đi qua từng con đường bản, từng mái nhà để “gieo mầm bình đẳng giới”. Để rồi, theo thời gian, những hạt mầm trở thành cây, “nếp nghĩ, cách làm” cũ của đồng bào dần được thay đổi bằng một cách sống bình đẳng hơn, tiến bộ hơn và nhân văn hơn.