Gỡ nút thắt mặt bằng, loạt công trình trọng điểm Hà Nội bứt tốc
Từ các cây cầu vượt sông Hồng đến những tuyến đường chiến lược của Thủ đô, tiến độ thi công đang được đẩy nhanh rõ rệt nhờ những chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng. Khi "điểm nghẽn" lớn nhất được khơi thông, hàng loạt dự án trọng điểm đồng loạt tăng tốc, mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội.
Mặt bằng thông suốt, các dự án cầu vượt sông Hồng tăng tốc
Những ngày đầu tháng 6/2026, trên hàng loạt công trường giao thông trọng điểm của Hà Nội, không khí thi công diễn ra khẩn trương, nhộn nhịp. Tiếng máy khoan, tiếng động cơ của các thiết bị cơ giới và những đoàn xe vận chuyển vật liệu hoạt động liên tục trên các tuyến công trình lớn như cầu Ngọc Hồi, cầu Vân Phúc, đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, đường Tam Trinh hay dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, đến thời điểm hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều dự án cầu vượt sông Hồng đã đạt kết quả tích cực. Trong số 7 dự án cầu lớn đang được triển khai, đã có 4 dự án gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc và cầu Ngọc Hồi hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Dự án cầu Tứ Liên đạt khoảng 98,4% khối lượng giải phóng mặt bằng, trong khi cầu Trần Hưng Đạo đạt trên 96%.

Đối với dự án cầu Ngọc Hồi, toàn bộ diện tích khoảng 32,6 ha thuộc địa bàn Hà Nội đã được bàn giao cho chủ đầu tư. Trong đó, xã Bát Tràng là địa phương đầu tiên hoàn tất toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án.
Để có được kết quả này, địa phương đã thu hồi hơn 17 ha đất nông nghiệp ngoài bãi sông Hồng, ảnh hưởng trực tiếp tới 384 hộ dân. Đây là khối lượng công việc không nhỏ, tuy nhiên quá trình triển khai được thực hiện thuận lợi nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và người dân.
Ông Triệu Thanh Tùng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Bát Tràng cho biết, trong suốt quá trình triển khai, địa phương đã phối hợp chặt chẽ với các thôn, tổ dân phố cùng các tổ chức chính trị - xã hội để đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, đối thoại trực tiếp với người dân. Các chế độ bồi thường, hỗ trợ được thực hiện đầy đủ theo quy định, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân.
Nhờ mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ, các nhà thầu đã nhanh chóng tổ chức thi công đồng loạt tại dự án cầu Ngọc Hồi. Sau lễ khởi công vào tháng 8/2025, dự án đến nay đã hoàn thành toàn bộ 80 cọc khoan nhồi của hai trụ tháp chính. Trên công trường hiện có 18 mũi thi công đồng thời triển khai các hạng mục cầu dẫn, bệ trụ, thân trụ và đúc dầm. Theo kế hoạch, công trình sẽ hoàn thành trước thời điểm diễn ra Hội nghị APEC năm 2027.

Tương tự, tại dự án cầu Vân Phúc, toàn bộ gần 29 ha mặt bằng đã được bàn giao cho nhà thầu. Điều này tạo điều kiện để các đơn vị thi công triển khai nhiều hạng mục cùng lúc theo phương châm “3 ca, 4 kíp”.
Đến nay, phần cầu chính vượt sông đã hoàn thành 72 trong tổng số 102 cọc khoan nhồi. Đối với phần cầu cạn và cầu dẫn, các nhà thầu đã thi công được 346 trên tổng số 713 cọc khoan nhồi. Hàng trăm phiến dầm cũng đã được đúc sẵn để phục vụ các giai đoạn tiếp theo. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành và thông xe trong quý IV/2027.
Không chỉ cầu Ngọc Hồi và cầu Vân Phúc, việc cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các dự án cầu Hồng Hà, Mễ Sở, Tứ Liên và Trần Hưng Đạo cũng đang tạo điều kiện để các chủ đầu tư chủ động tổ chức thi công, từng bước hình thành mạng lưới cầu vượt sông Hồng hiện đại. Đây được xem là tiền đề quan trọng nhằm mở rộng không gian đô thị, tăng cường kết nối giao thông giữa hai bờ sông và tạo động lực phát triển mới cho Thủ đô.
Tạo đà bứt tốc cho các dự án đường bộ
Song song với các dự án cầu vượt sông Hồng, nhiều công trình đường bộ trọng điểm của Hà Nội cũng đang được tăng tốc nhờ những chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng.
Một trong những dự án tiêu biểu là tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục. Sau nhiều năm gặp khó khăn do vướng mắc mặt bằng, dự án hiện đã ghi nhận tiến độ thi công khả quan hơn. Các nhà thầu huy động nhiều máy móc, thiết bị và tổ chức thi công liên tục nhằm bù đắp phần thời gian chậm trước đó.
Hiện khối lượng thực hiện của dự án đạt khoảng 40%. Với chiều dài khoảng 2,27 km và tổng mức đầu tư 7.200 tỷ đồng, công trình được kỳ vọng sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026, góp phần khép kín tuyến Vành đai 1 theo quy hoạch, giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô Hà Nội.

Tại dự án mở rộng đường Tam Trinh, diện mạo công trường cũng có nhiều thay đổi rõ rệt. Những dãy nhà từng nằm sát mặt đường đã được tháo dỡ, nhường chỗ cho mặt bằng rộng lớn phục vụ thi công. Nhờ đó, các nhà thầu có điều kiện triển khai đồng loạt nhiều hạng mục trên toàn tuyến.
Dự án có chiều dài khoảng 3,5 km, tổng mức đầu tư hơn 3.350 tỷ đồng, đi qua các phường Hoàng Mai, Tương Mai và Vĩnh Tuy. Công trình ảnh hưởng tới khoảng 1.600 hộ dân cùng nhiều cơ quan, tổ chức.
Hiện mặt bằng đã cơ bản được bàn giao cho các nhà thầu. Trên công trường, các đơn vị thi công đang tập trung triển khai nhiều hạng mục từ khu vực ngõ 885 Tam Trinh hướng về Vành đai 3, đồng thời, tiếp tục bổ sung các mũi thi công để đẩy nhanh tiến độ.

Không chỉ các dự án cầu hay đường nội đô, hiệu quả của công tác giải phóng mặt bằng còn được thể hiện rõ tại dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.
Đến nay, toàn tuyến đã hoàn thành 100% khối lượng giải phóng mặt bằng với diện tích khoảng 1.426 ha. Đây là tiền đề quan trọng để dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm.
Trên nhiều đoạn tuyến, mặt đường đã được thảm bê tông nhựa, hệ thống cầu cạn và các hạng mục kỹ thuật đang được triển khai đồng thời. Các nhà thầu liên tục tăng cường nhân lực, thiết bị nhằm bảo đảm tiến độ đề ra.
Ở dự án thành phần cao tốc theo hình thức PPP, 9/12 gói thầu đã được triển khai. Những hạng mục quan trọng như cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Hoài Thượng đang được đẩy nhanh tiến độ để hướng tới mục tiêu hoàn thành các cầu lớn trước APEC 2027.
Trước đó, tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố cuối tháng 5 vừa qua, ông Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu khẩn trương triển khai thi công ngay sau khi có mặt bằng sạch, không để xảy ra tình trạng đất đã được giải phóng nhưng công trình chậm triển khai. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giải ngân vốn đầu tư công, mà là sớm đưa công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực tăng trưởng và mở rộng không gian phát triển cho Thủ đô.
Khi "điểm nghẽn" lớn nhất dần được tháo gỡ, các dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội đang có thêm điều kiện để tăng tốc về đích. Không chỉ tạo ra những tuyến đường hay cây cầu mới, các công trình này còn mở ra không gian phát triển mới, nâng cao năng lực kết nối vùng và tạo động lực tăng trưởng lâu dài cho Thủ đô.