Gỡ rối đường trùng tên, trùng số

Nhiều đường “trùng tên, trùng số” sau sáp nhập

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, cơ quan chức năng của TPHCM ghi nhận phát sinh tới 782 tuyến đường bị trùng tên hoặc trùng số. Đây là hệ quả phát sinh khi địa giới hành chính được mở rộng. Trong khi đó, khu vực trung tâm thành phố trước thời điểm sáp nhập cũng còn tồn tại nhiều tên đường hoặc hệ thống đường số.

Về vấn đề này, bà Võ Thị Hồng Ngân - Phó Trưởng phòng Di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết thêm, toàn thành phố hiện có 35 tuyến đường trùng tên, sử dụng chung 17 tên đường tại 11 phường, xã; cùng với 747 tuyến đường trùng số tại 22 phường, xã. Theo bà Ngân, phần lớn trong số 782 tuyến đường bị trùng là các tuyến đường được đặt bằng số. Tình trạng này chủ yếu phát sinh sau quá trình sáp nhập, mở rộng đơn vị hành chính các cấp. Đáng chú ý, quy định hiện hành không đề cập việc sử dụng số thay cho tên đường tại các đô thị, khu dân cư. Trước đây, cơ quan chuyên môn của TPHCM cũng như tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) chỉ tham mưu việc đặt tên đường, không tham mưu đặt các tuyến đường bằng số.

Theo đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, sau khi rà soát tại 168 phường, xã và đặc khu, thành phố xác định có nhiều khu vực xuất hiện đồng thời cả đường trùng tên và trùng số. Trong đó, các phường Long Bình và xã Phước Hòa là 2 địa phương vừa có đường trùng tên, vừa có đường trùng số. Để xử lý tình trạng này, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM đang đề nghị UBND các phường, xã và đặc khu rà soát, thống kê toàn bộ các tuyến đường bị trùng, đồng thời xây dựng phương án xử lý phù hợp với tình hình thực tế từng địa phương.

Theo bà Ngân, hiện nay Sở cũng đang tham mưu và đề xuất theo hướng ưu tiên giữ nguyên những tuyến đường đã gắn bó lâu năm với người dân, chỉ xem xét đổi tên trong trường hợp thật sự cần thiết. Trên cơ sở các quy định hiện hành, Sở này cho rằng, việc hạn chế tối đa đổi tên đường khi không thực sự cần thiết là giải pháp phù hợp nhất. Mục tiêu là giảm ảnh hưởng đến đời sống người dân, hạn chế phát sinh các thủ tục thay đổi giấy tờ, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý đô thị và việc gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa.

Vì vậy, đối với các tuyến đường trùng tên nhưng nằm ở các phường, xã khác nhau, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM đề xuất giữ nguyên tên đường. Theo cơ quan này, phương án trên phù hợp với định hướng của HĐND TPHCM và góp phần hạn chế tối đa những xáo trộn không cần thiết. Riêng các trường hợp có nhiều tuyến đường cùng tên trong một phường, xã, thành phố sẽ ưu tiên giữ lại những tuyến đường đã tồn tại lâu năm, có giá trị lịch sử, văn hóa hoặc có quy mô lớn, tập trung đông dân cư.

Về giải pháp đối với các địa phương còn có đường trùng tên, hiện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM đề nghị nghiên cứu, lựa chọn tên phù hợp từ ngân hàng tên đường và công trình công cộng của TPHCM để xây dựng phương án xử lý. Sau khi tiếp nhận đề xuất, sở sẽ thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Ưu tiên ổn định địa chỉ, giữ ký ức đô thị

Đối với 747 tuyến đường trùng số, bà Võ Thị Hồng Ngân cho biết, hiện chưa có quy định về việc đặt tên đường bằng số tại các đô thị, khu dân cư. Vì vậy, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án xử lý phù hợp, để vừa bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa hạn chế thấp nhất tác động đến người dân.

Một trong những phương án đang được nghiên cứu là bổ sung tiền tố hoặc hậu tố gắn với địa danh vào các tuyến đường số hiện hữu để tạo sự khác biệt, thay vì đổi hoàn toàn tên đường. Theo cơ quan chuyên môn, cách làm này có thể giúp người dân dễ nhận diện địa chỉ hơn, đồng thời vẫn duy trì tính ổn định của hệ thống địa chỉ sau sáp nhập. Theo định hướng của thành phố, việc đặt tên mới sẽ ưu tiên lựa chọn danh nhân, sự kiện lịch sử và các địa danh tiêu biểu, đặc biệt là những địa danh không còn là đơn vị hành chính sau sáp nhập. Cách làm này không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý đô thị mà còn góp phần lưu giữ ký ức về vùng đất, bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của thành phố sau khi mở rộng địa giới hành chính.

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết, mọi phương án xử lý các tuyến đường trùng tên, trùng số đều sẽ được thực hiện theo đúng quy định, lấy ý kiến các cơ quan, địa phương và người dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Hiện nay, một số phường, xã của TPHCM đã chủ động đề xuất phương án xử lý đối với các đường “trùng tên, trùng số”. Cụ thể, theo bà Ngân, phường Bình Tân đề xuất đổi tên 2 tuyến đường Hồ Văn Long. Sở Văn hóa và Thể thao dự kiến sẽ trình nội dung này lên Hội đồng tư vấn đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng thành phố trong thời gian tới. Trong khi đó, phường Chợ Quán đề xuất giữ nguyên 2 đoạn đường Phan Văn Trị do địa phương đã có phương án quy hoạch kết nối thành một tuyến thống nhất. Với các trường hợp còn lại, Sở Văn hóa và Thể thao đang phối hợp cùng các địa phương tiếp tục rà soát, nghiên cứu và hoàn thiện phương án xử lý trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo TS Trương Thị Minh Sâm - Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế và Quản lý TPHCM, việc đổi tên đường không chỉ liên quan đến công tác quản lý đô thị mà còn có thể tác động đến ký ức đô thị, sự quen thuộc trong đời sống cộng đồng cũng như phát sinh việc điều chỉnh nhiều loại giấy tờ của người dân và tổ chức. Vì vậy, thành phố sẽ cân nhắc kỹ lưỡng, chỉ đề xuất đổi tên trong những trường hợp thật sự cần thiết.

Trong khi đó, KTS Kỹ sư Trần Văn Long - nguyên Trưởng đoàn giám sát dự án của Vinhomes cho rằng, việc đổi tên chỉ được xem xét đối với những tên gọi không có ý nghĩa lịch sử, văn hóa; không phù hợp với thuần phong mỹ tục; không phải tên danh nhân tiêu biểu hoặc gây tác động tiêu cực trong xã hội. Vì vậy, quá trình xử lý phải được cân nhắc thận trọng.

Trước đó, tại nhiều buổi tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp Quốc hội và HĐND TPHCM, đông đảo cử tri, nhân dân thành phố đều mong muốn hạn chế các xáo trộn khi bố trí, quy hoạch lại tên đường. Bởi, theo quy định tại Điều 5 Nghị định 91, những tuyến đường, phố và công trình công cộng có tên gọi đã trở nên quen thuộc, gắn với lịch sử, văn hóa của dân tộc và địa phương, ăn sâu vào tình cảm của nhiều thế hệ người dân thì không thực hiện đổi tên.