Hà Nội: Đẩy mạnh chuyển đổi xanh đưa nông nghiệp phát triển bền vững
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội hiện các mô hình chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng mạnh mẽ tại thủ đô . Điều này thể hiện qua thống kê toàn thành phố Hà Nội hiện có hơn 400 mô hình kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hữu cơ, gắn với du lịch sinh thái.
Gia tăng giá trị nhờ tư duy sản xuất mới
Thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội đang thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng đa giá trị, kết hợp sản xuất với du lịch, dịch vụ, bảo tồn sinh thái và ứng dụng công nghệ cao. Không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất và gia tăng thu nhập cho người dân, các mô hình nông nghiệp xanh còn góp phần tạo lập không gian sinh thái, hình thành động lực tăng trưởng mới trong quá trình tái cấu trúc đô thị Thủ đô.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có hơn 400 mô hình nông nghiệp đa giá trị. Đáng chú ý, giá trị sản phẩm từ các mô hình này chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp.
Những con số trên cho thấy nông nghiệp đa giá trị không còn là mô hình thí điểm mà đang dần trở thành xu hướng phát triển chủ đạo của ngành nông nghiệp Thủ đô.
Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, sự chuyển biến mạnh mẽ này xuất phát từ bốn yếu tố cốt lõi.
Đầu tiên là hệ thống chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và thành phố Hà Nội đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho phát triển nông nghiệp xanh.
Thứ hai là yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường buộc người sản xuất phải thay đổi nếu muốn nâng cao sức cạnh tranh.
Thứ ba, các mô hình chuyển đổi xanh đã chứng minh hiệu quả kinh tế vượt trội so với phương thức sản xuất truyền thống, tạo động lực để người dân mạnh dạn đầu tư.
Cuối cùng, sản xuất xanh cũng đồng nghĩa với việc giảm sử dụng hóa chất, bảo vệ sức khỏe của chính người nông dân và người tiêu dùng.
Bốn yếu tố này đang góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân Hà Nội, từ tư duy "sản xuất những gì mình có" sang "sản xuất những gì thị trường cần".
Chia sẻ giá trị đem lại từ việc sản xuất nông nghiệp xanh, bà Phạm Thị Lý, Giám đốc HTX Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương, chuyển đổi xanh trong nông nghiệp không chỉ là thay đổi phương thức canh tác mà phải bắt đầu từ thay đổi tư duy tổ chức sản xuất. Ngay từ khi thành lập, Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương đã lựa chọn phát triển theo mô hình sản xuất xanh gắn với chuyển đổi số, hướng tới xây dựng một chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.
“Hợp tác xã đã xây dựng chuỗi liên kết sản xuất "5 nhà", gồm nhà sản xuất, nhà quản lý, nhà khoa học, nhà phân phối và người tiêu dùng. Mô hình liên kết này không chỉ tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị nông nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Các sản phẩm của hợp tác xã không chỉ được người tiêu dùng Thủ đô đón nhận mà còn giúp gia tăng giá trị nông sản, nâng mức thu nhập từ 30% đến 100% so với trước đây.”, bà Phạm Thị Lý cho biết.
Bên cạnh sản xuất theo chuỗi, bà Lý cho biết một trong những điểm nổi bật của mô hình sản xuất tại Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương là phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.Theo đó, khi tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, hợp tác xã không có khái niệm "sản xuất thừa". Toàn bộ phụ phẩm sau sản xuất nông nghiệp đều được tái sử dụng để sản xuất các chế phẩm sinh học và phân bón phục vụ đồng ruộng
Nhiều chính sách tạo động lực cho sản xuất xanh
Để chuyển đổi xanh không chỉ dừng lại ở những mô hình điểm, Hà Nội đang từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm tạo nền tảng cho quá trình phát triển lâu dài.
Nếu như trước đây, các chính sách chủ yếu tập trung hỗ trợ đầu vào sản xuất thì hiện nay, thành phố chuyển sang tạo lập môi trường thuận lợi để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân chủ động đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học kỹ thuật và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo ông Tạ Văn Tường đến thời điểm hiện tại, Hà Nội đã có khá đồng bộ các cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đặc biệt là các mô hình chuyển đổi theo hướng xanh.
Thành phố hiện có nhiều nguồn lực hỗ trợ về vốn, khoa học công nghệ và đào tạo. Trong đó, Quỹ Khuyến nông thành phố, Quỹ Hỗ trợ nông dân cùng các chương trình cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua các tổ chức nhận ủy thác như: Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ đang được triển khai hiệu quả, tạo điều kiện cho các mô hình sản xuất tiếp cận nguồn vốn phục vụ chuyển đổi.
Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư quy mô lớn, Hà Nội cũng có Quỹ hỗ trợ đầu tư trong các lĩnh vực thuộc danh mục được thành phố ưu tiên với lãi suất ưu đãi và nguồn vốn lớn, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển sản xuất.
Đáng chú ý, thành phố đã ban hành Nghị quyết số 53 với nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như hỗ trợ lãi suất vay vốn đầu tư, hỗ trợ vật tư sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, giống cây trồng, vật nuôi, thiết bị phục vụ sản xuất và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp. Những chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo "đòn bẩy" để ngày càng nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia vào quá trình chuyển đổi xanh.