Hà Nội đề xuất thí điểm phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị

Phát triển nông nghiệp gắn với sinh thái

Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết quy định thí điểm cơ chế, chính sách phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố.

Theo dự thảo Tờ trình của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn Thành phố hiện có 196.626 ha đất nông nghiệp, chiếm 58,5% tổng diện tích đất đai. Trong đó có 75 xã và 4 phường vẫn trực tiếp tham gia sản xuất nông nghiệp. Đây là nguồn lực rất lớn để Hà Nội phát triển nền nông nghiệp hiện đại gắn với đô thị.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy quá trình đô thị hóa nhanh đang khiến đất nông nghiệp bị chia cắt, manh mún; mô hình canh tác truyền thống ngày càng bộc lộ hạn chế, hiệu quả kinh tế thấp và khó thích ứng với yêu cầu phát triển mới. Bên cạnh đó, áp lực bảo vệ môi trường, giảm phát thải, hạn chế hóa chất nông nghiệp cùng nhu cầu tiêu dùng xanh của người dân đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình sản xuất.

Trong bối cảnh đó, Hà Nội xác định nông nghiệp không chỉ đơn thuần là ngành sản xuất lương thực, thực phẩm mà còn là không gian sinh thái, cảnh quan đô thị và lĩnh vực kinh tế có khả năng tạo giá trị gia tăng cao. Đây được xem là sự chuyển dịch tư duy quan trọng từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp đô thị”.

Hiện, số lượng các mô hình này trên địa bàn thành phố còn hạn chế. Về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, toàn Thành phố có 406 mô hình (bao gồm 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản); Về nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch, bước đầu đã hình thành các mô hình như: Trang trại Đồng quê, Vườn sinh thái Phúc Thọ Hoa Bay, HTX Hồng Vân, HTX Yên Bài, Phù Đổng Green Park...

Kết quả hoạt động của các mô hình này cho thấy dù quy mô còn khiêm tốn nhưng không chỉ tối ưu hóa giá trị trên đơn vị diện tích canh tác mà còn góp phần điều hòa vi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của cư dân Thủ đô và phù hợp với đặc thù, điều kiện phát triển thực tế của Hà Nội.

Do đó, cần có cơ chế hỗ trợ đầu tư đủ mạnh để nhân rộng trong thời gian tới. Ngoài ra, trước yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, các chính sách hiện hành dù đã tạo động lực khuyến khích nhưng chưa đủ mạnh để mang đến sự bứt phá toàn diện cho diện mạo nông nghiệp Thủ đô. Thực tiễn sản xuất nông nghiệp hiện đại đòi hỏi những cơ chế đặc thù, có tính đột phá hơn nữa để giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng, công nghệ và quy mô sản xuất…

Nhiều cơ chế “đặc biệt” để nông nghiệp sinh thái bứt phá

Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách phát triển mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố đã đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ đặc biệt cho lĩnh vực này. Trong đó, điểm nổi bật của dự thảo Nghị quyết là việc đề xuất hàng loạt cơ chế hỗ trợ mạnh nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay về hạ tầng, vốn, đất đai và tổ chức sản xuất.

Theo đó, ngân sách thành phố sẽ đầu tư 100% kinh phí xây dựng hạ tầng giao thông nội đồng, thủy lợi nội đồng và hạ tầng số phục vụ các mô hình thí điểm. Đây là cú hích quan trọng nhằm tạo nền tảng cho nông nghiệp công nghệ cao phát triển.

Đặc biệt, các tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia mô hình thí điểm sẽ được hỗ trợ tối đa tới 3 tỷ đồng. Với các hợp tác xã đóng vai trò đầu mối tổ chức sản xuất, thành phố hỗ trợ nhân sự quản lý với mức bằng 1,5 lần lương tối thiểu vùng, tối đa trong 36 tháng và không quá 4 người mỗi hợp tác xã.

Một trong những nội dung được đánh giá có tính thực tiễn cao là chính sách hỗ trợ tích tụ đất đai. Theo dự thảo, cá nhân cho thuê đất từ 5 ha trở lên để phát triển sản xuất quy mô lớn sẽ được hỗ trợ 30 triệu đồng/ha/năm trong thời gian 2 năm nhằm chuyển đổi nghề nghiệp. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ bài toán đất đai vốn là rào cản lớn của nông nghiệp hiện đại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, việc triển khai thí điểm các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp đô thị sẽ tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi toàn diện ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và có khả năng cạnh tranh cao hơn.

Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ không chỉ là giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân ngoại thành mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một Hà Nội xanh, thông minh và phát triển hài hòa giữa đô thị với sinh thái.

Trong bối cảnh cả nước đang hướng tới mục tiêu phát triển xanh và tăng trưởng bền vững, dự thảo Nghị quyết của Hà Nội được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá quan trọng, mở ra “kỷ nguyên mới” cho nền nông nghiệp đô thị hiện đại của Thủ đô.