Hà Nội đối mặt gia tăng ô nhiễm không khí

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) Hà Nội, khoảng thời gian cuối tháng 8/2026, có thời điểm TP Hà Nội xuất hiện hiện tượng mù mịt do ô nhiễm vào ban ngày, nhưng chất lượng không khí có xu hướng cải thiện và giảm về dưới 100 (mức trung bình/chấp nhận được). Cụ thể, thời điểm lúc 8 giờ sáng ngày 27/8, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Hà Nội ở mức 158, thuộc nhóm “không lành mạnh”. Chất ô nhiễm chính được ghi nhận là bụi mịn PM2.5 với nồng độ 66 µg/m³. Ở mức AQI này, chất lượng không khí có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, trong đó nhóm nhạy cảm như trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp, tim mạch cần đặc biệt lưu ý.

Giới chuyên gia chỉ rõ, một trong những áp lực lớn đối với môi trường không khí Hà Nội hiện nay là tốc độ triển khai các dự án hạ tầng, giao thông và đô thị. Theo đó lượng chất thải tăng nhanh, trong khi năng lực tiếp nhận, xử lý chưa theo kịp cũng kéo theo nguy cơ ùn ứ, đổ trộm, phát tán bụi ra môi trường.

Ông Nguyễn Trọng Nhất - Trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, ô nhiễm không khí không đến từ một nguồn duy nhất mà do nhiều nguồn gây ra. Trong đó, bụi thứ cấp đóng góp khoảng 27%, giao thông 23%, xây dựng và bụi đường 20%; đốt mở 12%, công nghiệp 10% và các nguồn khác khoảng 8%. Vì vậy theo ông Nhất, việc kiểm soát bụi phải được thực hiện ngay tại nguồn, nhất là những khu vực phá dỡ, giải phóng mặt bằng và thi công xây dựng. Không thể chờ đến khi chất lượng không khí xuống mức xấu mới xử lý, mà cần chủ động kiểm soát từ khâu tổ chức công trường, tập kết vật liệu, vận chuyển đất, phế thải đến vệ sinh các tuyến đường chung quanh dự án.

Trước thực trạng ô nhiễm không khí có xu hướng gia tăng, TP Hà Nội đang triển khai các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải từ sớm. Cụ thể, Sở NNMT Hà Nội vừa ban hành Văn bản số 12470/SNNMT-QLMT, đề nghị các sở, ngành, Ban Quản lý dự án và UBND các xã, phường khẩn trương thực hiện các biện pháp hạn chế phát tán bụi, khí thải gây ô nhiễm không khí.

Tuy nhiên, việc bảo vệ chất lượng không khí Thủ đô không thể là nhiệm vụ riêng của một ngành hay một cấp chính quyền. Đó là trách nhiệm xuyên suốt của chính quyền địa phương, chủ đầu tư, doanh nghiệp, người dân và cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Minh Tấn - Phó Giám đốc Sở NNMT Hà Nội, thành phố đang triển khai nhiều dự án lớn, bởi vậy việc kiểm soát chất thải xây dựng và các nguồn phát sinh bụi cần được thực hiện đồng bộ, tránh để điểm nghẽn trong khâu tiếp nhận, vận chuyển, xử lý trở thành nguyên nhân phát sinh đổ trộm, bụi và ô nhiễm.

Với các công trường, trước hết phải kiểm soát bụi ngay từ khâu phá dỡ, đào đắp và tập kết vật liệu. Những khu vực có nguy cơ phát tán cao cần được quây kín, phun ẩm thường xuyên; vật liệu rời phải che phủ; bề mặt đất trống cần có giải pháp che phủ phù hợp.

Đối với các dự án quy mô lớn cần tăng cường camera, cảm biến và các giải pháp giám sát bụi để phát hiện sớm những điểm bất thường. Đối với các tuyến đường quanh công trường, việc quét hút, phun nước, rửa đường cũng cần được tổ chức phù hợp. Các địa phương, đơn vị ưu tiên hoạt động rửa đường, hút bụi vào giờ thấp điểm, ban đêm và sáng sớm trước 6 giờ, nhằm giảm lượng bụi tích tụ trước giờ cao điểm giao thông. Tại địa bàn đang có nhiều dự án triển khai, yêu cầu các xã, phường cần chủ động lập danh sách những công trường, tuyến vận chuyển và điểm tập kết có nguy cơ phát tán bụi cao; phân công lực lượng kiểm tra thường xuyên, yêu cầu khắc phục ngay những tồn tại.

Còn đối với các cơ sở sản xuất phát sinh khí thải cũng cần tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, sử dụng nguyên liệu sạch hơn, che chắn và phun nước tại khu vực chứa nguyên liệu, xỉ thải, tuyến đường nội bộ. Trong những ngày chất lượng không khí ở mức rất xấu, cần nghiên cứu điều chỉnh công suất hoặc thời gian của các công đoạn phát sinh nhiều bụi, khí thải. Cùng với đó, kiên quyết ngăn chặn tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải… Đáng lưu ý, Chủ tịch UBND xã, phường và chủ đầu tư dự án phải chịu trách nhiệm trước UBND thành phố nếu để xảy ra mất vệ sinh, phát tán bụi gây ô nhiễm tại dự án; đồng thời phải tăng cường kiểm tra các cơ sở phát sinh khí thải, phương tiện vận chuyển đất, phế thải và tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp, chất thải.