Hà Nội khôi phục, gìn giữ nhiều di sản văn hóa
Tại Hà Nội, ngay sau khi chính quyền 2 cấp đi vào vận hành, nhiều xã, phường đã lên kế hoạch khôi phục, gìn giữ di sản trên địa bàn một cách bài bản. Cùng với quyết tâm của chính quyền địa phương còn có sự chung tay của các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành về di sản.
Mới đây, UBND xã Minh Châu phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức chương trình khảo sát thực tế, phục vụ Hội thảo khoa học về định hướng phục hồi và phát huy giá trị di sản văn hóa Khu di tích miếu - đền Thủy thần. Chương trình có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, khảo cổ học cùng đại diện các bộ, ngành trung ương và thành phố Hà Nội như: GS sử học Lê Văn Lan; PGS.TS Trần Lâm Biền - Nhà nghiên cứu văn hoá di sản…
Các tài liệu lịch sử và thư tịch Hán Nôm thể hiện, khu vực từng tồn tại hệ thống các miếu thờ ba vị Thủy thần, song đến nay không còn dấu tích do biến động lịch sử và thiên tai, đặt ra yêu cầu cấp thiết về nghiên cứu, phục dựng di sản. Khu vực dự kiến phục dựng di tích thuộc thôn Chu Chàng.
PGS.TS Trần Lâm Biền nhận định, Minh Châu vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, cả vật thể và phi vật thể, phản ánh rõ nét đời sống của cộng đồng cư dân sông nước. Ông cũng nhấn mạnh cần ưu tiên tôn tạo di tích hiện có, kết hợp nghiên cứu sâu hệ thống tín ngưỡng và lựa chọn không gian xây dựng phù hợp với yếu tố linh thiêng truyền thống.
GS Lê Văn Lan cho rằng, việc phục hồi di tích cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, hướng tới xây dựng một quần thể văn hóa - du lịch - tâm linh có giá trị vùng, thay vì chỉ dừng ở quy mô một công trình đơn lẻ. Ông nhấn mạnh cần vận dụng triết lý "lưỡng hợp" trong tín ngưỡng dân gian, kết hợp hài hòa giữa thờ Thủy thần và Sơn thần, đồng thời tăng cường liên kết hạ tầng và kết nối di sản với các khu vực lân cận, như: Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ), đình Chu Quyến, đình Tây Đằng (xã Quảng Oai, TP Hà Nội) để hình thành tuyến du lịch liên vùng.
Theo Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Minh Châu Bùi Thái Sơn, xã đang có kế hoạch phát triển du lịch theo hướng khai thác các giá trị văn hóa - lịch sử gắn với không gian sinh thái vùng sông nước, trong đó trọng tâm là du lịch văn hóa tâm linh kết hợp trải nghiệm và nghỉ dưỡng. Việc phục hồi miếu - đền Thủy thần được kỳ vọng không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển mới cho xã đảo Minh Châu, từng bước hình thành điểm đến văn hóa - du lịch đặc sắc của Thủ đô trong tương lai.
Trước đó, tháng 10/2025, UBND xã Quốc Oai phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành Hội nghị lấy ý kiến cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư đối với Đồ án quy hoạch bảo tồn, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách. Đồ án quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng những nơi này trở thành không gian văn hóa - tín ngưỡng tiêu biểu của Hà Nội, đồng thời phát triển thành cực du lịch phía Tây Thủ đô kết nối với chùa Tây Phương, làng cổ Đường Lâm, Ba Vì.
Việc các địa phương chủ động phối hợp với các ban, ngành, chuyên gia… phục hồi và phát huy giá trị di sản văn hóa hoàn toàn hợp lý, đúng với văn bản chỉ đạo số: 2065/UBND-KGVX của UBND TP Hà Nội về tăng cường quản lý di tích và bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố.
