Hà Nội rà soát hơn 500 vị trí phát triển vườn hoa "bỏ túi”, tiểu cảnh

Chiều 13/11, tại Hội nghị triển khai Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước, Sở Xây dựng Hà Nội thông tin về kế hoạch mở rộng không gian xanh và nâng cao chất lượng cảnh quan đô thị.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo cho biết, Đề án được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 5008/QĐ-UBND ngày 15-9-2026. Quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước cũng được ban hành theo Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND ngày 12-10-2026, tạo cơ sở pháp lý để quản lý thống nhất hệ thống không gian xanh của Thủ đô.

Theo ông Trần Hữu Bảo, cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước không chỉ tạo cảnh quan, gìn giữ bản sắc Hà Nội mà còn góp phần điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường và giảm ngập úng. Trước áp lực đô thị hóa, thành phố cần chuyển từ quản lý riêng lẻ sang quản lý tổng thể, kết hợp bảo tồn với phát triển mới, xác định rõ trách nhiệm từng cấp.

Đại diện Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội trình bày dự thảo kế hoạch triển khai Đề án giai đoạn 2026-2030 với 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó ưu tiên bảo đảm an toàn cây xanh.

Theo dự thảo, những cây chết, sâu mục thân, gốc, có nguy cơ gãy đổ hoặc gây mất an toàn giao thông sẽ được xử lý ngay trong quý IV-2026. Đối với cây cong nghiêng, cây ảnh hưởng đến hệ thống giao thông và sinh hoạt người dân, trong đó có cây hoa sữa trồng mật độ dày, thành phố dự kiến rà soát, xây dựng phương án xử lý trong năm 2027.

Những cây chưa phù hợp về chủng loại, định hướng cảnh quan sẽ được cải tạo, thay thế theo lộ trình 2027-2030. Tỷ lệ thay thế hằng năm dự kiến không vượt quá 20% số cây hiện có trên từng tuyến đường, phố, khu vực nhằm duy trì độ che phủ, tránh thay thế đồng loạt.

Hà Nội cũng chú trọng bảo tồn cây cổ thụ, cây quý hiếm, cây di sản và những hàng cây đặc trưng của Thủ đô. Việc cải tạo, thay thế phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu an toàn và gìn giữ cảnh quan.

Thành phố cũng nghiên cứu bổ sung cây bụi, cây hoa, thảm cỏ, kết nối các bồn cây thành dải xanh liên tục trên những tuyến phố phù hợp. Đặc biệt, các giải pháp như vườn mưa, rãnh sinh học, bồn cây thu nước sẽ được nghiên cứu nhằm tăng khả năng thấm, giữ nước, góp phần giảm áp lực cho hệ thống thoát nước đô thị.

Tại những khu vực mật độ xây dựng cao, thiếu quỹ đất trồng cây, thành phố thí điểm phủ xanh một số công trình như trụ cầu, hầm chui, cầu vượt, nút giao và nhà chờ xe buýt trong quý IV-2026. Việc nhân rộng dự kiến thực hiện từ năm 2027 sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Một nhiệm vụ khác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý cây xanh. Thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về vị trí, chủng loại, tình trạng sinh trưởng và mức độ an toàn của từng cây; tập trung chuẩn hóa dữ liệu đến hết năm 2027, sau đó duy trì cập nhật thường xuyên.

Thành phố cũng dự kiến xây dựng Sổ tay hướng dẫn thiết kế không gian xanh, trình Sở Xây dựng xem xét ban hành trong quý II-2027; đồng thời rà soát quy trình, định mức và đơn giá duy trì cây xanh để nâng cao hiệu quả quản lý.

Đáng chú ý, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố đề nghị UBND các xã, phường rà soát điều kiện thực hiện tại 517 vị trí dự kiến phát triển vườn hoa “bỏ túi”, tiểu cảnh, từng bước bổ sung không gian xanh tại những khu vực còn thiếu. Các địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi xâm hại cây xanh và bảo vệ cây hiện hữu khi triển khai các dự án hạ tầng.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trần Hữu Bảo nhấn mạnh yêu cầu phân công rõ đầu mối, nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm, không để khoảng trống hoặc chồng chéo trong quản lý. Các đơn vị cần chủ động rà soát hiện trạng, xử lý cây mất an toàn, chuẩn bị kế hoạch năm 2027, không chờ đủ mọi điều kiện mới triển khai.