Hà Tĩnh: Bước đầu xác định nguyên nhân ngao chết hàng loạt
Ngao thương phẩm tại xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) chết bất thường ngay trước thời điểm thu hoạch, gây thiệt hại lớn cho người nuôi, kết quả kiểm tra, phân tích bước đầu đã làm rõ các yếu tố liên quan đến nguyên nhân của hiện tượng này.
Ngày 1/5, trao đổi với PV Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ cho biết, ngay khi xuất hiện tình trạng ngao nuôi bị chết, địa phương đã phối hợp với cơ quan chuyên môn kiểm tra hiện trường, lấy mẫu bùn, nước và ngao để phân tích, làm rõ nguyên nhân.
Theo thống kê, từ ngày 19 đến 25/4, tại vùng nuôi ngao thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ xuất hiện hiện tượng ngao chết trên diện rộng, ảnh hưởng đến 24/40 hộ nuôi, với diện tích thiệt hại khoảng 47/80 ha. Tỷ lệ ngao chết dao động từ 30–70%, ước tính sản lượng thiệt hại khoảng 250 tấn.
Điều đáng chú ý, toàn bộ số ngao bị chết đều đã đạt kích cỡ thương phẩm (100-200 con/kg), chuẩn bị thu hoạch. Việc ngao chết bất thường ngay thời điểm cận thu hoạch khiến người nuôi rơi vào tình trạng thiệt hại lớn, nhiều hộ gần như mất trắng sau thời gian dài đầu tư, chăm sóc.
Kết quả phân tích bước đầu từ Trung tâm Nghiên cứu môi trường và bệnh thủy sản miền Bắc cho thấy, ngao chết không liên quan đến các tác nhân gây bệnh nguy hiểm: mẫu xét nghiệm âm tính với vi khuẩn gây bệnh và các tác nhân ký sinh như Perkinsus olseni, Perkinsus marinus; đồng thời không phát hiện tảo độc trong môi trường nước.
Tuy nhiên, các chỉ tiêu môi trường cho thấy dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ, với hàm lượng N-NH4+ vượt ngưỡng cho phép, dù chưa đến mức gây chết cấp tính. Trên cơ sở tổng hợp hiện trường và kết quả phân tích, nguyên nhân chính được nhận định là do mật độ nuôi quá cao, phổ biến ở mức 800-1.000 con/m², cao gấp 3-7 lần khuyến cáo, dẫn đến cạnh tranh gay gắt về thức ăn, oxy và không gian sống.
Bên cạnh đó, nhiều bãi nuôi được sử dụng liên tục trong thời gian dài nhưng không có thời gian gián đoạn cải tạo, làm suy giảm chất lượng nền đáy. Trong điều kiện thời tiết giao mùa diễn biến bất thường, các yếu tố này cộng hưởng đã tạo áp lực lớn, khiến ngao suy yếu và chết hàng loạt.
Trước diễn biến trên, UBND xã Mai Phụ đề nghị cơ quan chuyên môn tiếp tục đánh giá để đưa ra khuyến cáo cụ thể. Trong trường hợp không có dịch bệnh, người dân sẽ được hướng dẫn thu hoạch sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại, đồng thời yêu cầu tạm dừng thả giống mới, khẩn trương thu gom ngao chết, xử lý đúng quy trình, không đổ ra khu vực cửa sông để hạn chế ô nhiễm môi trường.
Về lâu dài, địa phương khuyến cáo người nuôi thực hiện cải tạo bãi nuôi theo đúng quy trình kỹ thuật sau mỗi vụ, lựa chọn giống có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm dịch đầy đủ, đồng thời kiểm soát mật độ thả nuôi phù hợp nhằm giảm áp lực lên môi trường, hạn chế rủi ro và đảm bảo phát triển bền vững.
