Hải Phòng: Độc đáo lễ hội vật truyền thống trên 700 tuổi

Như thường lệ, lễ hội được tổ chức thường niên trong ba ngày đầu xuân, chính hội vào mùng 7 tháng Giêng âm lịch, tại Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Đình Vĩnh Khê. Trải qua hơn 700 năm hình thành và phát triển, lễ hội đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa truyền thống đặc sắc của địa phương, được duy trì bền bỉ qua nhiều thế hệ.

Theo Ban tổ chức, lễ hội ra đời từ thời Nhà Trần (thế kỷ XIV), gắn với quá trình rèn luyện võ nghệ, hun đúc tinh thần thượng võ để bảo vệ quê hương. Lễ hội nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức Nhị vị Thành hoàng làng là Ngài Vũ Dao và Ngài Vũ Sào – những vị tướng tài ba, trung quân ái quốc, có công giúp dân xây dựng làng Vĩnh Khê trở thành vùng quê yên bình, trù phú.

Điểm độc đáo của lễ hội Vật truyền thống làng Vĩnh Khê nằm ở thể lệ thi đấu mang đậm tính dân gian, hoàn toàn theo lệ làng. Các đô vật không phân hạng cân, không phân lứa tuổi. Mỗi trận đấu diễn ra trong ba hiệp, mỗi hiệp ba phút. Trường hợp chưa phân định thắng bại sẽ thi đấu hiệp phụ không tính thời gian và chỉ kết thúc khi có thắng tuyệt đối. Đô vật được xác định thắng tuyệt đối khi hạ đối thủ ở tư thế hai vai, hoặc hai mông và một vai chạm thảm cùng lúc trong thời gian hai giây.

Năm nay, lễ hội quy tụ nhiều đoàn vận động viên, câu lạc bộ võ vật và trung tâm thể dục thể thao đến từ Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh, Hải Phòng tham gia tranh tài. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn, thể hiện tinh thần thượng võ, ý chí và bản lĩnh của các đô vật.

Không chỉ là sân chơi thể thao truyền thống, lễ hội còn bao gồm các nghi lễ trang nghiêm, dâng hương tưởng niệm Thành hoàng làng; đồng thời tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian đặc sắc, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Ngày 11/9/2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận Lễ hội “Vật cổ truyền làng Vĩnh Khê” là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. Việc duy trì tổ chức lễ hội hằng năm có ý nghĩa quan trọng trong gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần rèn luyện sức khỏe, lòng yêu nước, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của nhân dân địa phương.