Hàng chục hộ dân ngỡ ngàng khi nhận được quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Những quyết định thu hồi đất chưa được gửi tới tay người dân

Thôn Lai Sơn, xã Trung Giã một ngày cuối tháng 4/2026. Cả thôn tĩnh lặng, không một bóng người. Bước chân vào sân nhà mình bà Đặng Thị Dậu không khỏi hốt hoảng khi thấy mấy sợi dây điện của gia đình bị trộm đột nhập cắt nham nhở.

Cũng như nhiều ngôi nhà khác trong thôn, nhà của gia đình bà Dậu mốc meo, mạng nhện giăng từ cửa nhà ra sân và bếp. Sự tình lặng đến buồn tẻ như muốn kể câu chuyện ngôi nhà này lâu lắm rồi gần như không còn sự hiện diện của các thành viên trong gia đình.

Bà Dậu giải thích, cả thôn Lai Sơn nằm trong Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường (bán kính 500m từ khu xử lý chất thải (XLCT) Sóc Sơn) nên đa số đã bàn giao mặt bằng chuyển đến nơi tái định cư mới. Gia đình bà giờ đang sống tạm ở nơi khác, chỗ này chưa bàn giao được mặt bằng vì vướng mắc liên quan đến đất đai.

Ngày 21/5/2012, UBND huyện Sóc Sơn khi đó đã Cấp Giấy chứng nhận QSD đất cho vợ chồng bà là Nguyễn Văn Nghiêm và Đặng Thị Dậu 1.230m2 đất thuộc thửa đất số 8a, tờ bản đồ số 02 thôn Lai Sơn, xã Bắc Sơn (nay là xã Trung Giã). Trong đó có 1.200m2 đất ở và 30m2 đất vườn.

Ngày 24/8/2017, vợ chồng bà làm thủ tục cho cậu con trai Nguyễn Văn Khánh, 413m2 đất ở thuộc thửa đất 8a-2, tờ bản đồ 02. Ngày 11/10/2018, vợ chồng bà tiếp tục cho con gái Nguyễn Thị Thanh Tân 250m2 đất ở thuộc thửa đất 8a-1-1, tờ bản đồ 02. Giấy chứng nhận QSD đất đứng tên anh Khánh và chị Tân đều do Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) Hà Nội cấp.

Tháng 9/2025, gia đình bà bất ngờ nhận được thông báo bằng miệng từ cán bộ Phòng Kinh tế xã Trung Giã rằng Giấy chứng nhận QSD đất (gọi tắt là sổ đỏ) được UBND huyện Sóc Sơn cấp cho vợ chồng bà năm 2012 bị cấp sai, vượt hạn mức. Ngày 31/3/2023, UBND huyện Sóc Sơn cũ từng ban hành Quyết định thu hồi sổ đỏ của vợ chồng bà. Để được hưởng các chính sách liên quan đến bồi thường, tái định cư… cho Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường thì vợ chồng bà cùng hai người con phải viết đơn gửi tới: Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chinh nhánh Sóc Sơn; UBND xã Trung Giã và Trưởng thôn Lai Sơn tự nguyện thu hồi cả 3 sổ đỏ đứng tên vợ chồng bà và hai người con.

Theo hướng dẫn này, cả 3 sổ đỏ lại được gộp lại làm một và đứng tên vợ chồng bà Dậu. Nhưng hạn mức đất ở bị thay đổi chỉ còn 400m2 thay vì 1.200m2 như trước đây.

Con trai bà là Nguyễn Văn Khánh, SN 1989 cũng được xã, thôn cấp cho một Đơn đề nghị đánh máy sẵn với nội dung khẳng định sổ đỏ của bố mẹ mình trước đây bị cấp sai hạn mức. Trong đơn viết sẵn, anh Khánh phải thể hiện sự tự nguyện mong: Văn phòng Đăng kí đất đai Hà Nội- Chinh nhánh Sóc Sơn; UBND xã Trung Giã và Trưởng thôn Lai Sơn xem xét thu hồi sổ đỏ do Sở Tài nguyên và Môi trường trước đây cấp cho mình.

Bà Dậu không khỏi ngạc nhiên, bởi Quyết định thu hồi sổ đỏ từ UBND huyện Sóc Sơn ban hành năm 2023 chưa bao giờ được gửi tới tay người trực tiếp liên quan là vợ chồng bà. Năm 2025, thông qua UBND xã Trung Giã bà mới biết có quyết định này. Đương nhiên, bà Dậu chưa đồng ý bàn giao mặt bằng cho việc UBND huyện Sóc Sơn trước đây và UBND xã Trung Giã hiện tại do đã đánh tụt diện tích đất ở từ 1.200m2 xuống còn 400m2. Một điều khó hiểu khác, con gái bà mặc dù có sổ đỏ do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cấp nhưng không được xét đền bù, tái định cư vì lý do lấy chồng và đang ở nơi khác.

Ai phải chịu trách nhiệm?

Ngôi nhà của một người dân thôn Xuân Bảng hôm nay gần như chật kín bởi sự có mặt của hơn 30 người dân sinh sống tại hai thôn Xuân Bảng và Lai Sơn. Hoá ra, không chỉ gia đình bà Dậu, nhiều gia đình khác cũng mới biết được năm 2023 từng có một quyết định thu hồi sổ đỏ của UBND huyện Sóc Sơn liên quan đến chính gia đình mình. Khó hiểu ở chỗ, các quyết định này đều không được đưa hay gửi trực tiếp đến người liên quan.

Trong số những người có tên trong quyết định thu hồi sổ đỏ có tên ông Nguyễn Văn Nhượng bị thu hồi toàn bộ đất thuộc thửa số 9, tờ bản đồ 2b, thôn Lai Sơn.

Không những UBND huyện Sóc Sơn cũ mà còn có UBND xã Trung Giã và Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chi nhánh Sóc Sơn cũng ban hành quyết định thu hồi sổ đỏ của người dân. Ngày 18/9/2025, UBND xã Trung Giã ban hành Quyết định thu hồi sổ đỏ đối với diện tích 492m2 đất ở và 144,2m2 đất vườn tại thửa đất số 28-3, tờ bản đồ số 08 đứng tên bà Nguyễn Thị Dự, thôn Lai Sơn.

Giám đốc Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chi nhánh Sóc Sơn Nguyễn Kiều Hưng cũng ban hành Quyết định thu hồi sổ đỏ do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cũ cấp cho bà Nguyễn Thị Hội, thôn Lai Sơn, xã Bắc Sơn cũ (nay là xã Trung Giã). Tiếp đó là quyết định thu hồi sổ đỏ do Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cũ cấp cho bà Hoàng Thị Biên, thôn Lai Sơn, xã Bắc Sơn cũ (nay là xã Trung Giã).

Tất cả các lý do thu hồi sổ đỏ đều do sổ được cấp không đúng quy định về hạn mức đất ở; không đúng quy định về pháp luật đất đai; không đúng diện tích đất ở…

Ngay cả với sổ đỏ không vi phạm gì cũng được UBND xã Bắc Sơn cũ (nay là xã Trung Giã) vận động công dân làm đơn đề nghị huỷ Giấy chứng nhận QSD đất. Ông Nguyễn Văn Hùng kể lại, năm 2024, ông nhận được mẫu đơn đánh máy sẵn với nội dung đề nghị: UBND huyện Sóc Sơn và UBND xã Bắc Sơn huỷ bỏ sổ đỏ do UBND huyện Sóc Sơn cấp cho ông ngày 25/3/1998 với diện tích đất đang sử dụng 1.715m2. Trong đó có 1.200m2 đất thổ cư và 515m2 đất vườn. Như vậy, nội dung đơn phải thể hiện ông đã nhận biết diện tích hạn mức đất thổ cư của ông chỉ được 400m2. 

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, các ông Nguyễn Văn Tuyên, Nguyễn Văn Chác cùng nhiều người dân khác không khỏi băn khoăn, vì sao UBND xã Trung Giã và Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chi nhánh Sóc Sơn cũng như UBND huyện Sóc Sơn cũ lại yêu cầu người dân phải thực hiện những quyết định thu hồi sổ đỏ mà họ không được nhận từ cơ quan phát hành?

Tất cả sổ đỏ đều do UBND huyện Sóc Sơn và Sở Tài nguyện và Môi trường cũ ban hành. Thời điểm ban hành đều đúng quy định pháp luật. Nay lại bị UBND huyện Sóc Sơn UBND xã Trung Giã và Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chi nhánh Sóc Sơn khẳng định có sai sót, vi phạm. Vậy cá nhân, tập thể nào phải chịu trách nhiệm cho những vi phạm, sai sót này? Hậu quả cuối cùng là người dân phải gánh chịu sai lầm của các cấp chính quyền liên quan.

Văn phòng ĐKĐĐ Hà Nội- Chi nhánh Sóc Sơn có đủ thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận QSD đất do Sở Tài nguyên và môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) Hà Nội ban hành?

Người dân ở đây đồng thuận với dự án Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường và mong các chính sách về bồi thường, tái định cư… sớm được thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Thắc mắc của người dân có cơ sở

Làm việc với phóng viên, bà Bùi Thị Thuý Ngân, Trưởng Phòng Kinh tế xã Trung Giã cho biết, việc ban hành các quyết định thu hồi sổ đỏ là để có căn cứ để tiến hành các thủ tục đền bù, tái định cư Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường (bán kính 500m từ khu XLCT Sóc Sơn. Trước đây, tại Kết luận của Thanh tra TP Hà Nội đã chỉ rõ tại huyện Sóc Sơn có nhiều sổ đỏ được cấp không đúng quy định, vượt hạn mức.

Khi phóng viên đặt câu hỏi, vì sao người dân vẫn phải thi hành những quyết định thu hồi sổ đỏ từ các cấp mà họ chưa hề được bên ban hành quyết định trao tận tay? Người dân chưa bàn giao mặt bằng có bị coi là cản trở, cố tình làm chậm tiến độ dự án? Bà Ngân cho biết những hộ dân tự nguyện bàn giao mặt bằng sẽ được giải quyết quyền lợi về tái định cư, bồi thường, hỗ trợ về đất… Còn các hộ chưa bàn giao không bị coi là cản trở tiến trình dự án. Thắc mắc của người dân là có cơ sở, hiện UBND xã cũng đang có văn bản xin chỉ đạo từ các cấp, trong đó có UBND TP Hà Nội. Về xử lý sai phạm của các cá nhân, tập thể liên quan đến việc cấp sổ đỏ xã chưa nắm được, điều này phải hỏi Thanh tra thành phố.

Kết luận số: 1052/KL-TTTP-P3, ngày 17/3/2020 của Thanh tra TP Hà Nội thể hiện: “Theo báo cáo của UBND huyện Sóc Sơn, tổng số có 178 hộ dân được cấp Giấy chứng nhận QSD đất ở với diện tích lớn hơn 400m2 nằm trong chỉ giới giải phóng mặt bằng các Dự án Khu liên hợp xử lý chất thải Sóc Sơn. Trong thời hạn thanh tra, UBND huyện Sóc Sơn cung cấp cho Đoàn thanh tra 63 hồ sơ cấp Giấy chứng nhận QSD đất, trong đó có: 01 hồ sơ cấp lại, không có hồ sơ cấp lần đầu; chưa cung cấp cho Đoàn thanh tra 115 hồ sơ. Qua thanh tra việc cấp 62 Giấy chứng nhận QSD đất, thấy có các tồn tại, vi phạm…”.

Từ đó, Thanh tra TP đề nghị UBND TP Hà Nội: “Chỉ đạo UBND huyện Sóc Sơn: Tổ chức kiểm điểm trách nhiệm có hình thức xử lý kỷ luật đối với tập thể, cá nhân đã có những sai phạm được nêu tại kết luận… Báo cáo Thường trực Thành uỷ về việc cho phép hay không cho phép Thanh tra thành phố chuyển hồ sơ 61 trường hợp cấp Giấy chứng nhận QSD đất không đúng quy định sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật”.