Hạnh phúc của người Giẻ Triêng nơi tái định cư mới

Khép lại chuỗi ngày chạy mưa, chạy lở

Những ngày đầu tháng 8/2026, chúng tôi tìm về khu tái định cư thôn 4 (xã Phước Hiệp). Nơi đây, tiếng búa đập, tiếng máy cưa gỗ, tiếng cười nói của cánh thợ nề và người dân hòa vào nhau, tạo nên không khí rộn ràng. Những ngôi nhà chính sách được hỗ trợ kinh phí đang dần hoàn thiện, vươn lên giữa núi rừng.

Ông Hồ Văn Phòm (46 tuổi) hồ hởi dẫn chúng tôi đến lô đất rộng hơn 60m2 của gia đình mình. Trên nền móng vững chắc, nhóm thợ cùng người thân của ông đang khẩn trương định hình phần khung nhà.

Ông Phòm trải lòng: “Căn nhà cũ của tôi dựng bằng gỗ ép và tôn rách, thấm thoát đã hơn mười năm. Cả gia đình 5 miệng ăn, chen chúc trong không gian chật chội. Mỗi khi bão về, vợ chồng dắt díu con cái, gói ghém vài bộ quần áo chạy đi lánh nạn. Nghĩ lại quãng thời gian đó vẫn thấy rùng mình”.

Với nguồn thu nhập chỉ trông chờ vào vài sào rẫy trồng sắn, trồng ngô, việc tích lũy hàng trăm triệu đồng để xây một ngôi nhà kiên cố là điều hoàn toàn quá tầm tay của vợ chồng ông Phòm. May mắn thay, chương trình hỗ trợ tái định cư của thành phố đã biến giấc mơ ấy thành hiện thực. Được cấp đất ở miễn phí tại vùng an toàn, ông Phòm mạnh dạn rút toàn bộ số tiền tiết kiệm ít ỏi sau nhiều năm, vay mượn thêm người thân khoảng 20 triệu đồng để mua nguyên vật liệu xây dựng nhà.

“Bà con trong làng tốt bụng lắm, họ phụ giúp mỗi người một tay, người bốc gạch, người trộn hồ, chẳng lấy một đồng tiền công. Tôi chỉ cầu mong căn nhà hoàn thiện phần mái trước khi những trận mưa dầm dề của mùa đông ập đến”, ông Phòm nói.

Sát vách nhà ông Phòm, bà Hồ Thị Sanh cùng cô con gái lớn cũng đang tất bật dọn dẹp, chuẩn bị cho công đoạn sơn tường. Bao nhiêu năm sống nơi vùng sạt lở là bấy nhiêu năm bà Sanh chứng kiến cảnh “hà bá” nuốt đất. Mỗi đợt lũ qua đi, dòng sông lại lấn sâu vào khu dân cư vài mét. Bà Sanh xót xa kể: “Đất sản xuất, đất ở cứ ngày một thu hẹp. Nếu không được di dời kịp thời, có lẽ một ngày nào đó cả nhà tôi đã bị dòng nước cuốn trôi. Bây giờ có nhà mới nơi an toàn còn gì hạnh phúc hơn”.

Ông Phòm chỉ tay vào 2 căn kiên cố, vững chãi gần đó và cho biết, đó là tổ ấm mới của các hộ dân chịu thiệt hại nặng nề nhất trong đợt thiên tai cuối tháng 10 năm ngoái. Chính quyền và nhân dân đã chung tay góp sức nên 2 ngôi nhà mới đã mọc lên vững chãi.

Phát triển kinh tế vững bền

Nằm ở vị trí trung tâm của khu tái định cư, căn nhà rộng hơn 80m2 của gia đình chị Hồ Thị Mai nổi bật với màu sơn mới và ánh đèn ấm áp hắt ra từ ô cửa sổ. Ngôi nhà được thiết kế khoa học với phòng khách rộng rãi, phòng ngủ kín đáo và một góc học tập nhỏ, ngăn nắp dành cho cô con gái đang tuổi cắp sách đến trường.

Là một giáo viên cắm bản tại xã Phước Hiệp, chị Mai thấu hiểu những khó khăn, mất mát mà thiên tai gây ra cho mảnh đất này. Chị nhớ như in những đêm bão bùng, tiếng loa phát thanh thúc giục di dời khẩn cấp vang lên trong đêm tối, cả làng dắt díu nhau chạy lũ dưới cơn mưa tầm tã.

Chị Mai chia sẻ: “Cuối tháng 10 năm trước chứ đâu xa, nước sông Trường dâng cao kỷ lục, cuồn cuộn đỏ ngầu sủi bọt trắng xóa. Hai vợ chồng thức trắng đêm, ôm con khóc thầm vì sợ căn nhà cũ đổ sụp bất cứ lúc nào. Giờ đây, được sống trong ngôi nhà kiên cố, điều khiến tôi hạnh phúc nhất là con gái mình được vui chơi, lớn lên trong một môi trường an toàn. Cháu có góc học tập sáng sủa, còn vợ chồng tôi cũng trút bỏ được gánh nặng nỗi lo khi mùa mưa bão về”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Thế Hiệp - Phó Chủ tịch UBND xã Phước Hiệp cho biết, dự án khu tái định cư thôn 4 được quy hoạch bài bản với quy mô khoảng 75 lô đất. Đối tượng được xét duyệt cấp đất là những hộ dân nằm trong vùng cô lập, có nguy cơ sạt lở cao, vùng lòng hồ hoặc các hộ đồng bào dân tộc thiểu số gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở.

Tính đến thời điểm hiện tại, ban quản lý dự án đã tiến hành giao đất thực địa cho khoảng 46 hộ dân, phần lớn là đồng bào người Giẻ Triêng. Nhờ sự đôn đốc của chính quyền và sự nỗ lực của người dân, nhiều gia đình đã dọn về sinh sống ổn định. Những hộ còn lại đang đẩy nhanh tiến độ thi công để kịp hoàn thành nhà mới trước khi mùa mưa bão chính thức bắt đầu.

Ông Hiệp cho biết: “Quan điểm của lãnh đạo địa phương, xây dựng khu tái định cư không chỉ đơn thuần là cấp một mảnh đất, dựng một nếp nhà để người dân tránh bão. Đây là chiến lược lâu dài nhằm ổn định toàn diện đời sống cho bà con vùng cao. Song song với việc hoàn thiện đồng bộ cơ sở hạ tầng như đường giao thông, hệ thống điện lưới, nước sạch, trong thời gian tới xã sẽ tiếp tục triển khai các mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất.

“Chúng tôi sẽ tổ chức các lớp đào tạo nghề, hướng dẫn bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đồng thời kết nối với các doanh nghiệp để giải quyết việc làm. Mục tiêu cốt lõi là giúp đồng bào Giẻ Triêng không chỉ an cư tại nơi ở mới, mà còn có sinh kế vững chắc để vươn lên thoát nghèo, phát triển kinh tế bền vững”, ông Vũ Thế Hiệp khẳng định.