Hiện tượng xe điện tự phanh khi không có vật cản: Nguyên nhân từ đâu?

Ngày 10/11, Hyundai Australia thông báo triệu hồi 1.619 xe điện Elexio sau khi phát hiện hệ thống hỗ trợ tránh va chạm phía trước có thể tự động kích hoạt phanh trong những tình huống không cần thiết.

Hệ thống phanh khẩn cấp tự động vốn được thiết kế để ngăn ngừa va chạm lại có thể tạo ra một tình huống nguy hiểm khác: xe giảm tốc đột ngột, làm tăng nguy cơ phương tiện phía sau đâm vào đuôi xe.

Theo thông báo triệu hồi của Hyundai Australia được tạp chí WhichCar by Wheels đăng ngày 9/11, lỗi liên quan đến hệ thống hỗ trợ tránh va chạm phía trước (Forward Collision-Avoidance Assist - FCA). Hyundai xác nhận hiện tượng phanh bất thường có thể làm tăng nguy cơ va chạm từ phía sau.

Đợt triệu hồi bao gồm 1.619 xe Elexio tại Australia. Hyundai đồng thời tạm dừng bàn giao những xe mới thuộc diện ảnh hưởng cho đến khi có biện pháp khắc phục.

Ba lần phanh bất thường trong một lần chạy thử

Hiện tượng này từng được ghi nhận trước khi Hyundai công bố triệu hồi. Trong bài đánh giá Hyundai Elexio Elite đăng ngày 24/5/2026, tạp chí ô tô Australia GoAuto cho biết chiếc xe đã tự động phanh mạnh ba lần trong những tình huống không đòi hỏi phải can thiệp khẩn cấp. Hai lần trong số đó suýt dẫn đến va chạm với phương tiện chạy phía sau.

Ở tình huống đầu tiên, chiếc Elexio đang di chuyển với tốc độ 40 km/h trong khu vực dân cư thì bất ngờ phanh mạnh đến mức hệ thống chống bó cứng phanh (ABS) kích hoạt và xe dừng hẳn.

Hệ thống được cho là đã phát hiện một chiếc xe khác đang đi ra từ lối vào nhà cách đó khoảng 40 m. Tuy nhiên, theo đánh giá của phóng viên Matt Brogan, tình huống này không đòi hỏi Elexio phải phanh khẩn cấp. Một phương tiện chạy phía sau đã phải tránh gấp để không đâm vào đuôi xe.

Lần thứ hai xảy ra khi chiếc Elexio đang rẽ phải tại giao lộ có đèn tín hiệu cho phép. Hệ thống tiếp tục kích hoạt phanh mạnh sau khi phát hiện một phương tiện đi ngược chiều đang rẽ qua giao lộ rộng. Lực phanh khiến những người ngồi trong xe bị giật mạnh về phía trước, trong khi phương tiện phía sau một lần nữa suýt va chạm.

Tình huống thứ ba xảy ra trên đường cao tốc. Chiếc Elexio đang chạy với tốc độ 110 km/h, đồng thời kích hoạt hệ thống hỗ trợ lái xe trên cao tốc (Highway Driving Assist - HDA). Xe bất ngờ giảm tốc xuống khoảng 70 km/h sau khi hệ thống phát hiện một phương tiện phía trước đang giảm tốc để rời đường, dù phương tiện này nằm ở làn đường khác.

Sau những lần thử nghiệm, GoAuto đánh giá hệ thống hỗ trợ lái của Elexio có khả năng can thiệp thiếu phù hợp. Ba tình huống trên cho thấy hệ thống hỗ trợ phanh có thể can thiệp ngay cả khi phương tiện được phát hiện không tạo ra nguy cơ va chạm trực tiếp. Đáng chú ý, hai lần phanh mạnh xảy ra trong điều kiện giao thông thông thường, khiến xe phía sau bất ngờ và suýt đâm vào đuôi Elexio.

Những ghi nhận của GoAuto xuất hiện trước đợt triệu hồi tháng 11. Tuy nhiên, chưa có kết luận kỹ thuật xác nhận cả ba tình huống trong bài thử nghiệm đều xuất phát từ cùng nguyên nhân dẫn đến đợt triệu hồi của Hyundai.

Vì sao hệ thống phanh khẩn cấp có thể nhận diện sai?

FCA là hệ thống hỗ trợ người lái phát hiện nguy cơ va chạm phía trước, đưa ra cảnh báo và có thể tự động phanh nếu nhận thấy nguy cơ va chạm mà người lái không phản ứng kịp thời.

Hệ thống sử dụng camera phía trước và radar để thu thập thông tin về phương tiện, người đi bộ hoặc người đi xe đạp. Bộ điều khiển phân tích khoảng cách, tốc độ tương đối và diễn biến giao thông để xác định nguy cơ va chạm, từ đó quyết định thời điểm cảnh báo hoặc can thiệp phanh.

Tuy nhiên, khả năng nhận diện của các cảm biến có những giới hạn nhất định. Trong một số điều kiện, hệ thống có thể nhận diện nhầm vật thể hoặc phương tiện không nằm trên hướng di chuyển trực tiếp của xe.

Trong tài liệu hướng dẫn sử dụng, Hyundai cũng cảnh báo FCA có thể nhận diện phương tiện ở làn đường bên cạnh hoặc ngoài làn đường xe đang chạy, đặc biệt khi xe đi vào đường cong. Điều này có thể dẫn đến cảnh báo hoặc phanh không cần thiết.

Đây là những giới hạn vận hành chung của hệ thống FCA, không phải kết luận về nguyên nhân cụ thể khiến Hyundai Elexio phanh bất thường. Hãng chưa công bố đầy đủ chi tiết kỹ thuật về bộ phận hoặc thuật toán gây ra lỗi trên mẫu xe này.

Trước khi công bố triệu hồi, Hyundai Australia đã phát hành bản cập nhật phần mềm qua mạng cho Elexio vào ngày 25/8. Theo thông báo cập nhật của hãng, phần mềm mới nhằm cải thiện hoạt động của FCA, giảm tình trạng phanh khẩn cấp không cần thiết trong một số tình huống, giúp xe vận hành mượt mà và dễ dự đoán hơn.

Tuy nhiên, đến tháng 11, Hyundai vẫn phải tiến hành triệu hồi. Theo GoAuto, giải pháp khắc phục lâu dài dự kiến bao gồm thay thế phần cứng và cập nhật phần mềm. Thời điểm triển khai được dự kiến vào tháng 2/2027, nhưng có thể thay đổi.

Trong thời gian chờ sửa chữa, chủ xe được hướng dẫn liên hệ đại lý Hyundai để bố trí phương tiện thay thế tạm thời. Những khách hàng chưa nhận xe cũng được hỗ trợ phương tiện đi lại.

Vụ việc tại Australia cho thấy hệ thống phanh khẩn cấp tự động không phải lúc nào cũng đưa ra quyết định chính xác. Công nghệ được thiết kế để hỗ trợ người lái xử lý tình huống nguy hiểm nhưng nếu nhận diện sai, chính việc tự động can thiệp vào hệ thống phanh lại có thể tạo ra rủi ro mới.

Với người sử dụng ô tô, các hệ thống hỗ trợ lái xe không thể thay thế hoàn toàn khả năng quan sát và phán đoán của con người. Người lái vẫn phải duy trì sự tập trung, giữ khoảng cách an toàn và sẵn sàng xử lý khi xe có phản ứng bất thường.