Hình thành "trục tăng trưởng” phía Bắc gồm Hà Nội- Bắc Ninh- Hải Phòng- Quảng Ninh trong phát triển kinh tế đất nước

PV: Thưa ông, khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, theo ông sẽ mang đến những cái giá trị khác biệt nào cho vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc?

Ông Trần Văn Lâm: Trong thời gian qua, Bắc Ninh đã đạt được các mục tiêu đặt ra, đóng góp cho sự phát triển của Bắc Ninh và Vùng. Tới đây, khi trở thành một đô thị, thành phố trực thuộc Trung ương bước tiếp phải tiếp tục hoàn thiện, duy trì, nâng cao chất lượng những giá trị đã tạo ra, đóng góp cho tăng trưởng của Vùng. Đó là chuyển đổi từ một nền kinh tế nông nghiệp, nông thôn thuần túy sang đô thị, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, văn hoá để tạo nên sự phát triển cho Bắc Ninh. Quá trình này trong thời gian tới cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Khi lên Thành phố trực thuộc Trung ương, các vấn đề quy hoạch, định hướng phát triển theo tính chất của một thành phố thì công nghiệp, dịch vụ sẽ lại càng phải phát triển mạnh mẽ hơn, đi đầu và dẫn dắt. Từ đó tạo ra những giá trị lớn đóng góp mạnh mẽ hơn, quan trọng hơn cho sự phát triển của Vùng và của đất nước. Giá trị đó chính là quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, đi kèm với đó là phát triển thương mại, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, bảo vệ môi trường. Các yếu tố này hiện nay Bắc Ninh đang làm. Tới đây sẽ phải tiếp tục làm mạnh hơn nữa, đóng góp tích cực hơn nữa trên các lĩnh vực. Đó là công nghiệp hóa, đô thị hóa và phát triển nông thôn.

Không chỉ Bắc Ninh mà kỳ họp lần này Quốc hội cũng xem xét thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Khi Quảng Ninh, Bắc Ninh trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương cùng với Hà Nội và Hải Phòng thì tại miền Bắc sẽ có 4 thành phố giáp nhau tạo thành một trục xuyên suốt. Đây chính là 4 cực tăng trưởng hình thành nên một trục kinh tế, từ đó tạo sự lan tỏa rất lớn cho cả khu vực phía Bắc, đảm bảo sự phát triển bền vững và tăng trưởng hai con số trong dài hạn của đất nước. Vậy chúng ta cần cơ chế nào để thúc đẩy động lực của 4 thành phố trong một trục xuyên suốt?

Khi 4 địa phương hình thành nên một khu vực động lực phát triển như vậy thì cơ hội tạo ra bứt phá là rất lớn. Các nước khác trên thế giới, gần như rất ít có việc 4 thành phố giáp nhau trở thành một trục tăng trưởng. Điều này sẽ rất thuận lợi cho vấn đề “liên kết vùng”. Bởi đầu tiên về yếu tố tự nhiên thì 4 nơi trên đã có sự liên kết nhất định về địa lý. Bây giờ chúng ta chỉ cần tạo ra cơ chế để phát huy thêm. Ví dụ, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đều là những thành phố nhưng lại ở xa nhau, liên kết với nhau sẽ khó khăn. Vì phải xây dựng đường sắt tốc độ cao, đường hàng không nên việc các địa phương không liền kề liên kết với nhau sẽ gặp nhiều thách thức, đòi hỏi phải hoàn thiện hạ tầng, thể chế để tạo sự liên kết. Nhưng hiện nay khi 4 địa phương liền thành một vùng; là 4 thành phố sát nhau sẽ trở thành một vùng động lực tăng trưởng. Và đây chính là yếu tố rất thuận lợi trong phát triển kinh tế đất nước, tạo sự lan toả đối với các vùng lân cận.

Yếu tố tự nhiên đã có, hạ tầng đã có sự liên kết nhất định, nhưng phải có sự liên kết về cơ chế. Quan trọng nhất là liên kết về cơ chế. Cơ chế, chính sách làm sao để trong Vùng mà trong đó mỗi địa phương đều có ưu thế, đặc thù khác nhau. Ví như Quảng Ninh, Hải Phòng có lợi thế kinh tế biển, cảng biển. Bắc Ninh lợi thế về công nghiệp, nhân lực. Còn Hà Nội lợi thế về khoa học công nghệ, đội ngũ chuyên gia đầu ngành của cả nước. Do đó, khi liên kết Vùng phải tính toán mỗi địa phương lợi thế gì? khai thác phát huy ra sao? để hình thành cơ chế phân công và liên kết. Ví như phân công để các nhà máy, xí nghiệp, những nơi đông người ở Hà Nội được giãn ra về Bắc Ninh. Nhưng phát triển logistics hay dịch vụ thì hướng về Quảng Ninh, Hải Phòng.

Sự liên kết tự nhiên giữa 4 địa phương là lợi thế, nhưng muốn biến lợi thế thành lợi ích cụ thể cần hoàn thiện thể chế, nghiên cứu rà soát lại tất cả cơ chế, chính sách của các địa phương này. Hiện nay chúng ta có Vùng Thủ đô, nhưng Vùng Thủ đô lại chưa có Quảng Ninh, và chỉ có một phần của Bắc Ninh. Tới đây các địa phương phải ngồi lại cùng nhau để bàn tính phương án liên kết, chính là hoàn thiện thể chế để phát huy các lợi thế, điều kiện tiềm năng của Vùng, "trục tăng trưởng" phía Bắc với 4 thành phố trực thuộc Trung ương nằm sát nhau hình thành nên một trục tăng trưởng.

Trân trọng cảm ơn ông!