Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam - Uganda hợp tác theo chiều sâu
Dù quan hệ thương mại Việt Nam - Uganda đang có bước tăng trưởng đáng chú ý, song dư địa hợp tác trong nông nghiệp, năng lượng, khai khoáng, xây dựng hạ tầng và chuyển đổi số chưa rộng mở. Các cơ quan xúc tiến thương mại cho rằng Uganda có thể trở thành điểm đến đầu tư, đồng thời là bàn đạp để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Đông Phi.
Sáng 12/8, tại Hà Nội, Cao ủy Uganda tại Kuala Lumpur (Malaysia) phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch của Uganda cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Uganda - Viên ngọc châu Phi.
Cơ hội từ những lĩnh vực có tính bổ trợ
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó chủ tịch VCCI khẳng định diễn đàn không chỉ tạo không gian chia sẻ thông tin thị trường mà còn hướng tới kết nối doanh nghiệp, tìm kiếm đối tác và hình thành những cơ hội hợp tác cụ thể.
Dù cách xa về địa lý, Việt Nam và Uganda có nhiều lợi thế có thể bổ trợ cho nhau. Việt Nam có thế mạnh trong nông nghiệp và công nghiệp chế biến, công nghệ thông tin, trong khi Uganda sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp cùng tiềm năng về năng lượng, khoáng sản và du lịch.
Đáng chú ý, theo lãnh đạo VCCI, Uganda không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ một thị trường tiêu dùng hơn 50 triệu dân. Với doanh nghiệp Việt Nam, quốc gia Đông Phi này còn có thể đóng vai trò là cửa ngõ để mở rộng tiếp cận thị trường Đông Phi và rộng hơn là thị trường châu Phi.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến và trung tâm kết nối để doanh nghiệp Uganda tiếp cận thị trường ASEAN và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Cách tiếp cận này mở rộng đáng kể không gian hợp tác. Thay vì chỉ dừng ở xuất nhập khẩu hàng hóa, doanh nghiệp hai nước có thể tính tới các mô hình đầu tư trực tiếp, liên doanh, sản xuất tại chỗ và tham gia chuỗi cung ứng của mỗi khu vực.
Theo ông Nguyễn Quang Vinh, dư địa hợp tác giữa hai nước còn lớn trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin, truyền thông, ICT, dầu khí, khoáng sản và năng lượng.
Trong đó, nông nghiệp và công nghiệp chế biến được xem là những lĩnh vực có nhiều khả năng tạo ra sự bổ trợ. Doanh nghiệp Việt Nam có kinh nghiệm về sản xuất, chế biến và phát triển chuỗi giá trị, trong khi Uganda có lợi thế về đất đai, khí hậu và nguồn nguyên liệu.
Đây có thể là cơ sở để doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu đầu tư vào sản xuất và chế biến tại Uganda, qua đó vừa phục vụ thị trường sở tại, vừa hướng tới các thị trường lân cận.
Ông Lê Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cũng nhấn mạnh, Việt Nam và Uganda đang đứng trước nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng như nông nghiệp, năng lượng, khai khoáng và chuyển đổi số.
Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 triệu USD; đến năm 2025, con số này đã tăng hơn bốn lần, đạt khoảng 95,47 triệu USD. Trong năm 2025, Uganda nhập khẩu từ Việt Nam lượng hàng hóa trị giá 45,62 triệu USD. Xuất khẩu của Uganda sang Việt Nam đạt 49,85 triệu USD, với các mặt hàng chủ lực là cà phê, bông và thịt.
Cán cân thương mại này mở ra cơ hội để Uganda gia tăng xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam mở rộng đầu tư vào lĩnh vực sản xuất và gia tăng giá trị tại Uganda, phục vụ cả thị trường Uganda và thị trường châu Phi.
Về đầu tư, Việt Nam đã cam kết khoảng 40 triệu USD tại Uganda, chủ yếu tập trung vào khai khoáng và xây dựng. Công ty Ba Dinh JSC đã cam kết đầu tư 35 triệu USD vào hoạt động thăm dò vàng và kim loại màu, trong khi ATAD Steel đã đầu tư 500.000 USD vào lĩnh vực xây dựng.
Tạo các cơ hội hợp tác cụ thể
Đại sứ Uganda tại Việt Nam, bà Betty Bigombe đánh giá diễn đàn là nền tảng để chuyển hóa mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa Uganda và Việt Nam thành các cơ hội hợp tác cụ thể về thương mại và đầu tư.
Bà cho biết, với thế mạnh về công nghiệp của Việt Nam cùng nguồn tài nguyên phong phú, lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường châu Phi của Uganda, hai bên có cơ hội đặc biệt để xây dựng các quan hệ đối tác mang lại việc làm và thịnh vượng chung.
Trao đổi tại họp báo bên lề sự kiện, đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Uganda cho biết, doanh nghiệp Việt Nam muốn đầu tư vào Uganda trước hết cần xác định lĩnh vực phù hợp. Doanh nghiệp có thể nghiên cứu những mặt hàng Uganda và các nước Đông Phi như Kenya, Tanzania, Rwanda đang nhập khẩu từ Việt Nam, từ đó cân nhắc sản xuất tại Uganda để phục vụ thị trường khu vực.
Nhà đầu tư khi thành lập doanh nghiệp và đầu tư tại Uganda được hưởng các ưu đãi về thuế. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với Chính phủ Uganda, doanh nghiệp có thể chuyển lợi nhuận về Việt Nam mà không gặp hạn chế. Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị nguồn vốn, quản trị dòng tiền chặt chẽ và kiểm soát tốt chi phí trong quá trình đầu tư.