Học sinh đuối nước gia tăng: Cảnh báo lỗ hổng kỹ năng

Liên tiếp những sự việc đau lòng

Chỉ trong thời gian ngắn, tại các tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Nghệ An, TP Huế đã xảy ra nhiều vụ đuối nước, khiến hơn 10 học sinh tiểu học và THCS tử vong. Riêng tại Quảng Trị, từ ngày 2 đến 9/4 đã có ít nhất 5 vụ, cướp đi sinh mạng của 6 em nhỏ.

Tại Hà Tĩnh, trong chưa đầy một tuần cuối tháng 3/2026, toàn tỉnh đã xảy ra 3 vụ đuối nước liên tiếp, trong đó có trường hợp tử vong. Tại Nghệ An, ngày 10/4, một nữ sinh lớp 11 đã lao xuống biển Cửa Lò cứu một nam sinh bị sóng cuốn. Sau khi đưa nạn nhân vào gần bờ, em kiệt sức và bị cuốn ra ngoài, không qua khỏi dù được cứu kịp thời. Cùng ngày, tại Quảng Trường Bình Minh (Cửa Lò), em Võ Hoàng Thành (lớp 10, Trường THPT Nghi Lộc 3) đã dũng cảm bơi ra vùng nước xoáy cứu 3 người, đưa được 2 người vào bờ an toàn; một nạn nhân còn lại tử vong do không kịp tiếp cận.

Các vụ tai nạn xảy ra dồn dập, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng khi nhu cầu vui chơi dưới nước tăng cao. Đuối nước từ lâu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em tại Việt Nam, phản ánh những lỗ hổng trong nhận thức, kỹ năng và quản lý.

Theo Trung tá Dương Tuấn Anh - Trưởng Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Quảng Trị, khi gặp sự cố dưới nước, nhiều học sinh thường lúng túng, thiếu kỹ năng xử lý. Nhiều chuyên gia cũng cho rằng nguyên nhân chính là do các em thiếu kỹ năng bơi lội và kiến thức an toàn trong môi trường nước.

Thực tế, nhiều học sinh ở nông thôn miền Trung chưa được học bơi bài bản, dễ hoảng loạn khi gặp nguy hiểm. Bên cạnh đó, việc thiếu giám sát của gia đình, khu vực nguy hiểm chưa được cảnh báo, cùng hạn chế trong giáo dục kỹ năng tại nhà trường cũng làm gia tăng rủi ro.

Trang bị kỹ năng sống

Trung tá Dương Tuấn Anh nhấn mạnh, đuối nước hoàn toàn có thể phòng tránh nếu gia đình và cộng đồng nâng cao ý thức, trách nhiệm. Khi xảy ra sự cố, cần nhanh chóng báo cho lực lượng chức năng qua số 114 để được hỗ trợ kịp thời.

Để giảm thiểu các vụ tai nạn đuối nước, bên cạnh việc nâng cao nhận thức, nhiều địa phương và nhà trường đã chủ động triển khai các hoạt động thiết thực. Tiêu biểu là mô hình tuyên truyền trực tiếp tại các điểm trường vùng sâu, vùng xa – nơi học sinh còn hạn chế về điều kiện tiếp cận kỹ năng sống.

Đơn cử vừa qua, cô Nguyễn Thị Liên - Phó Hiệu trưởng Trường TH-THCS Đắk Dụ (Quảng Ngãi) đã cùng giáo viên đến các điểm trường lẻ Đắk Si để tuyên truyền về phòng, chống đuối nước và an toàn giao thông. Học sinh không chỉ được phổ biến kiến thức mà còn được hướng dẫn kỹ năng cụ thể như không tự ý tắm suối, nhận diện khu vực nguy hiểm, hay cách đi bộ, sang đường an toàn, đặc biệt tại khu vực gần Quốc lộ 14.

Theo cô Liên, hoạt động này nhằm giúp học sinh, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân. Thực tế cho thấy, cách làm trực tiếp, sát với thực tế đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức phòng tránh nguy hiểm cho học sinh. Đây là mô hình cần được nhân rộng.

Không chỉ ở bậc phổ thông, công tác phòng chống đuối nước cũng đang được quan tâm ở lứa tuổi sinh viên – nhóm đối tượng tưởng chừng đã đủ nhận thức nhưng thực tế vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ do tâm lý chủ quan. Với thông điệp “An toàn không phải là sự lựa chọn, mà là kỹ năng cần được trang bị”, nhiều chương trình tập huấn đã được tổ chức nhằm nâng cao ý thức và kỹ năng xử lý tình huống cho giới trẻ.

Cùng đó, Học viện Hành chính và Quản trị công cũng phối hợp với Câu lạc bộ Kỹ năng ASK tổ chức chương trình tập huấn “Phòng chống tai nạn thương tích và đuối nước cho sinh viên”. Nội dung chương trình được thiết kế thiết thực, tập trung vào ba nhóm kỹ năng chính: nhận diện các tình huống tiềm ẩn nguy cơ đuối nước; hướng dẫn cách xử lý khi gặp sự cố; và trang bị kiến thức tự bảo vệ bản thân khi tham gia các hoạt động dưới nước.

Điểm đáng chú ý là các buổi tập huấn không chỉ dừng ở lý thuyết mà còn chú trọng tính thực hành, giúp sinh viên hình dung rõ ràng các tình huống có thể xảy ra trong thực tế. Thông qua đó, mỗi bạn trẻ không chỉ biết cách tự bảo vệ mình mà còn có khả năng hỗ trợ người khác khi gặp nguy hiểm. Đây chính là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng một cộng đồng an toàn, nơi mỗi cá nhân đều có ý thức và trách nhiệm với chính mình và những người xung quanh.

Thực tế cho thấy, nếu được tổ chức bài bản và phù hợp, công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng có thể tạo chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, để bền vững, các hoạt động này cần được duy trì thường xuyên.

Giải pháp căn cơ là giáo dục kỹ năng sống liên tục, phù hợp từng lứa tuổi, đồng thời tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Bên cạnh đó, cần tận dụng công nghệ, mạng xã hội để lan tỏa kiến thức, nâng cao nhận thức phòng tránh đuối nước.