Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031: Khi cán bộ Mặt trận làm chủ công nghệ số
LTS: Bắt đầu từ số này, Báo Đại đoàn kết mở chuyên mục “Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026–2031” nhằm ghi nhận, lan tỏa những mô hình hay, cách làm hiệu quả - những điểm sáng trong công tác Mặt trận cơ sở. Thông qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận trong tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, gắn bó mật thiết với nhân dân, hướng tới Đại hội XI với tinh thần “đổi mới, đoàn kết, trách nhiệm và phát triển”.

Từ việc triển khai “phòng họp không giấy tờ”, ứng dụng chữ ký số đến việc hình thành các đội “Bình dân học vụ số” và nền tảng “Mặt trận số”, công tác Mặt trận tại nhiều địa phương đang dần chuyển mình mạnh mẽ, lấy người dân và cơ sở làm trung tâm để phục vụ tốt hơn trong kỷ nguyên số…
Cán bộ Mặt trận thực chiến cùng AI
Tại Hà Nội, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà vừa ra mắt mô hình “Cán bộ Mặt trận thực chiến cùng AI” với chủ đề “Mặt trận Ngọc Hà - Kết nối AI - Hướng tới tương lai - Nhân dân hạnh phúc”.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà, Bí thư Đoàn phường Đặng Việt Trinh cho biết: Mô hình được xây dựng trên cơ sở yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận trong bối cảnh chuyển đổi số, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như chỉ tiêu xây dựng “cán bộ Mặt trận số” của Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội.
Mục tiêu chiến lược của mô hình là tập trung vào 4 trụ cột chính, gồm: Trợ lý ảo cá nhân hóa hỗ trợ cán bộ; nền tảng điều hành số HanoiWork; kênh tương tác “Lắng nghe Nhân dân nói” thông qua mã QR “Góp ý Ngọc Hà”; lan tỏa phong trào “bình dân học vụ số” trong cộng đồng.
Theo lộ trình triển khai, sẽ tập trung đào tạo, trang bị kiến thức chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho 100% cán bộ Mặt trận và Công an phường, hình thành thói quen làm việc trên môi trường số, với dự kiến 70 - 80% công việc được hỗ trợ bởi AI”. Sau đó, mở rộng tới Trưởng ban Công tác Mặt trận khu dân cư, triển khai theo hình thức “cầm tay chỉ việc”, gắn với mô hình “Lắng nghe Nhân dân nói” qua mã QR, nâng cao hiệu quả nắm bắt, tổng hợp ý kiến nhân dân...
Thời gian qua, MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi số, coi đây là khâu đột phá nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và phục vụ nhân dân. Việc triển khai nền tảng “Mặt trận số Thủ đô” giúp kết nối chính quyền với người dân, tạo kênh tiếp nhận phản ánh, góp ý nhanh chóng, minh bạch. Đồng thời, các công nghệ mới như AI, chatbot, dữ liệu số được ứng dụng để hỗ trợ tra cứu thông tin, phân tích ý kiến nhân dân và nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội.
Cùng với “Mặt trận số Thủ đô”, MTTQ Việt Nam thành phố phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng, triển khai thí điểm mô hình “Thôn, Tổ dân phố số” trên nền tảng iHanoi. Qua đó, tạo lập không gian số tại cộng đồng dân cư, phát huy vai trò nòng cốt của Ban Công tác Mặt trận trong việc kết nối, tương tác với người dân, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở.
Tinh gọn, hiệu quả, kết nối thông suốt
Là một trong những tỉnh nằm trong top 3 cả nước về triển khai, thực hiện nền tảng “Mặt trận số”, thời gian qua Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo, triển khai, vận hành nền tảng “Mặt trận số” do UBTƯ MTTQ Việt Nam triển khai, đảm bảo liên thông dữ liệu giữa cấp tỉnh và cơ sở, với nhiều cách làm hay, sáng tạo trên nhiều lĩnh vực.
Nổi bật, Ban thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã giao cho bộ phận Chuyển đổi số thường xuyên theo sát, bám sát tình hình triển khai, thực hiện, kết quả của 104 xã, phường. Phân công cán bộ hỗ trợ, hướng dẫn đăng nhập, tạo tài khoản, hướng dẫn nhập dữ liệu, xây dựng video hướng dẫn thực hiện các thao tác cụ thể để cơ sở thực hiện. Bám sát, gửi kết quả trong nhóm 104 xã, phường hàng ngày.
Tại địa phương, đoàn thanh niên sẽ đóng vai trò nòng cốt để hỗ trợ, giúp đỡ cán bộ Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã, phường, cán bộ Mặt trận thôn, khu dân cư. Song song với đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh gửi văn bản kết quả về tiến độ, triển khai thực hiện nền tảng Mặt trận số của 104 cơ sở về Đảng ủy địa phương để lãnh đạo Đảng ủy nắm bắt, có chỉ đạo, định hướng kịp thời.
Với phong trào “Bình dân học vụ số”, tỉnh đã thành lập 246 đội “Bình dân học vụ số”, nòng cốt các cán bộ công chức đoàn thanh niên tại địa phương, công chức xã, phường có trình độ, hiểu về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đội sẽ chủ động hướng dẫn kiến thức về ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng số, kiến thức về an toàn thông tin mạng, hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến… cho nhân dân, công chức địa phương nhằm phổ cập kỹ năng số cho cán bộ Mặt trận và nhân dân.
Trong công tác giám sát, phản biện xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã triển khai nền tảng số “mattranso.vn” tới 100% xã, phường, các tổ chức chính trị - xã hội, giúp quản lý dữ liệu, báo cáo, giám sát, phản ánh, kiến nghị theo thời gian thực. Nhờ đó, các hội nghị phản biện xã hội, tiếp xúc cử tri được tổ chức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, mở rộng sự tham gia của cán bộ Mặt trận, trí thức, nhân sĩ, chức sắc tôn giáo và người dân.
Đặc biệt, MTTQ Việt Nam tỉnh cũng đổi mới công tác tiếp nhận, xử lý ý kiến, kiến nghị của nhân dân, thông qua việc thiết lập “Hòm thư góp ý” đặt tại 100% xã, phường, đồng thời mở rộng kênh tiếp nhận qua nhóm Zalo, fanpage, trang thông tin điện tử, giúp người dân dễ dàng gửi phản ánh, kiến nghị trực tuyến. Nhờ chuyển đổi số, công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo được thực hiện nhanh hơn, chính xác hơn.
Xây dựng “Mặt trận số” gần gũi với nhân dân
Nổi bật trong công tác chuyển đổi số của MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh thời gian qua là sự ra đời của Zalo mini app “Mặt trận Quảng Ninh số” như một “cầu nối số” giữa người dân và MTTQ trong việc đóng góp, tiếp nhận các đề xuất, kiến nghị, phản ánh của người dân đối với các lĩnh vực trên địa bàn tỉnh.
Sau khi trải nghiệm, chị Tạ Thị Huyền (phường Hà Tu, Quảng Ninh) đánh giá: Ứng dụng được thiết kế với giao diện trực quan, dễ sử dụng, tích hợp nhiều tiện ích hữu dụng như: Cung cấp thông tin chính thống, cập nhật thường xuyên các hoạt động gắn với các phong trào, cuộc vận động của Mặt trận và các tổ chức thành viên; kết nối trực tiếp với Cổng Dịch vụ công quốc gia để hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến; tuyên truyền, hỗ trợ người dùng truy cập nền tảng Bình dân học vụ số quốc gia; Chatbot AI cung cấp thông tin chính thống, giải đáp kịp thời các nội dung liên quan đến cuộc bầu cử... Đặc biệt là người dân có thể kết nối 2 chiều, trao đổi các kiến nghị, phản ánh một cách thuận tiện, nhanh chóng, minh bạch, hiệu quả ngay trên app.
Bên cạnh việc xây dựng, phát triển nền tảng số, MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh còn chú trọng nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ và người dân thông qua việc triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”. Chỉ tính riêng trong quý I/2026, tỉnh đã tổ chức 215 lớp “Bình dân học vụ số” và trên 165 hoạt động ra quân phổ cập kỹ năng số với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt thu hút trên 8.000 lượt người dân tham gia.
Phát huy vai trò của Ban Công tác Mặt trận trong việc nâng cao nhận thức, lan tỏa tinh thần chuyển đổi số đến từng người dân, bà Nguyễn Hồng Nhạn - Trưởng ban Công tác Mặt trận khu phố Hồng Hải 6A (phường Hạ Long) cho biết: Ban Công tác Mặt trận đã tích cực tổ chức các lớp “Bình dân học vụ số” ngay tại tổ dân phố với phương châm “người biết nhiều dạy người chưa biết”, “dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm”...
Cùng với đó thông qua các hội nghị của khu phố và nhóm Zalo cộng đồng, Ban Công tác Mặt trận cũng tăng cường tuyên truyền, giúp nhân dân hiểu rõ lợi ích của chuyển đổi số, gắn chuyển đổi số với quyền lợi thiết thực của người dân góp phần hình thành văn hóa số trong cộng đồng nhân dân.
Tại phường Hồng Gai - một trong những phường trung tâm của tỉnh Quảng Ninh, để đáp ứng yêu cầu, thời gian qua, MTTQ Việt Nam phường đã thí điểm ứng dụng biểu mẫu điện tử, mã QR trong khảo sát, thu thập ý kiến nhân dân về các vấn đề dân sinh. Qua đó giảm thủ tục giấy tờ, tăng tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin. Các ý kiến, kiến nghị của cử tri được tổng hợp và gửi đến cơ quan chức năng qua hệ thống phần mềm hành chính điện tử, giúp nâng cao tốc độ xử lý và trách nhiệm phản hồi.
Bà Nguyễn Phương Thảo- Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Ninh cho biết: Trong thời gian tới, để góp phần thực hiện mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành địa phương dẫn đầu về chuyển đổi số, Đoàn tỉnh xác định tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt, tiên phong của lực lượng thanh niên với một số nhiệm vụ trọng tâm. Ngay trong tháng 4 này, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn cũng sẽ phát động các phong trào “Học tập số”, “Cán bộ, công chức trẻ với AI”, nhằm khuyến khích lực lượng trẻ chủ động học tập, ứng dụng và sử dụng thành thạo các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo vào công tác chuyên môn.
Với những cách làm linh hoạt, sáng tạo từ tỉnh đến cơ sở, chuyển đổi số đang tạo động lực mạnh mẽ để Mặt trận các địa phương nâng cao hiệu quả hoạt động và gắn kết chặt chẽ hơn với nhân dân.
Năm 2025, UBTƯ MTTQ Việt Nam triển khai thí điểm nền tảng “Mặt trận số” và tập huấn “Ứng dụng AI trong công tác MTTQ các cấp”. Trong đó, việc chuyển đổi số cần lưu ý đến yêu cầu “gần dân, sát dân, nắm tình hình nhân dân”, làm sao để Mặt trận nắm chắc tình hình nhân dân thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu và các hoạt động khác để hướng đến việc phục vụ nhân dân tốt hơn. Sau thời gian ngắn triển khai, với sự vào cuộc của hệ thống MTTQ Việt Nam các cấp, sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia công nghệ thông tin, đến nay công cuộc chuyển đổi số của hệ thống Mặt trận đã từng bước chuyển biến mạnh mẽ.