Khắc ghi sự hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong Hang Hỏa Tiễn

Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Bộ Nội vụ; lãnh đạo tỉnh Nghệ An cùng đông đảo cựu thanh niên xung phong, thân nhân gia đình liệt sĩ và nhân dân địa phương.

Hang Hỏa Tiễn, còn gọi là Hang Tổ 4, nằm trong dãy núi Eo Kin (khối Tân Hùng, phường Hoàng Mai), là nơi ghi dấu một trong những sự kiện bi tráng của lịch sử. Cách đây tròn 60 năm, ngày 28/4/1966, 33 chiến sĩ thanh niên xung phong Tổ 4, đơn vị C271, Đội 27 đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Những năm 1964 - 1965, đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc, tập trung đánh phá các tuyến giao thông huyết mạch nhằm cắt đứt sự chi viện cho chiến trường miền Nam. Nghệ An trở thành trọng điểm hứng chịu bom đạn ác liệt, đặc biệt là các tuyến đường bộ, đường sắt từ cầu Cấm – Nghi Lộc đến Khe Nước Lạnh – Hoàng Mai.

Trong bối cảnh đó, lực lượng thanh niên xung phong được huy động đảm nhận những nhiệm vụ hết sức gian khổ, nguy hiểm như bảo vệ giao thông, bốc dỡ hàng hóa, khắc phục hậu quả bom đạn. Tổ 4 gồm 36 người, đến từ nhiều tỉnh thành, được giao nhiệm vụ khai thác đá phục vụ xây dựng tuyến đường vào ga Hoàng Mai và sửa chữa các sự cố trên tuyến đường sắt.

Khoảng 9 giờ sáng 28/4/1966, khi đang làm việc, kẻng báo động vang lên, các đội viên nhanh chóng vào hang đá trú ẩn. Tuy nhiên, ngay sau đó, máy bay địch dội bom, tiếp tục bắn rocket vào cửa hang khiến toàn bộ lối vào bị sập, đất đá vùi lấp. Lực lượng cứu hộ chỉ đưa được một số ít người ở gần cửa hang ra ngoài, còn lại bị mắc kẹt sâu bên trong.

Suốt đêm đào bới trong điều kiện vô cùng khó khăn, đến sáng hôm sau, cửa hang mới được mở một phần. Cảnh tượng bên trong khiến nhiều người không cầm được nước mắt, hầu hết các đội viên đã hy sinh.

33 người, trong đó có những người mới 16 tuổi, đã vĩnh viễn nằm lại nơi đây. Đó là những câu chuyện, chị Trần Thị Loan dù được đưa đi cứu chữa nhưng không qua khỏi; chị Nguyễn Thị Toán tưởng đã hy sinh nhưng bất ngờ sống lại; anh Nguyễn Ngọc Lâm bị tảng đá lớn đè nửa người và mãi mãi yên nghỉ trong lòng núi.

Sự hy sinh của các thanh niên xung phong Tổ 4 đã được ghi nhận. Năm 2003, 33 người được công nhận là liệt sĩ và cấp bằng Tổ quốc ghi công. Năm 2011, Hang Hỏa Tiễn cùng Nghĩa trang Liệt sĩ Đường sắt được xếp hạng Di tích Quốc gia, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Thái Văn Thành – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định, sau 60 năm, Hang Hỏa Tiễn đã trở thành biểu tượng cao đẹp của tinh thần tuổi trẻ Việt Nam, sẵn sàng dâng hiến thanh xuân với ý chí “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”. Sự hy sinh ấy không chỉ là dấu son lịch sử mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, tiếp thêm ý chí để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Nghệ An vững bước trên con đường phát triển.

Tại buổi lễ, các đại biểu đã thành kính dâng hương, tưởng niệm 33 liệt sĩ thanh niên xung phong và các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Lãnh đạo tỉnh cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các gia đình có công, thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong và toàn thể Nhân dân đã đóng góp cho sự nghiệp cách mạng.

Tại buổi tri ân, thay mặt lãnh đạo tỉnh, ông Võ Trọng Hải – Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, cùng đại diện lãnh đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã tặng quà cho cựu thanh niên xung phong và các thân nhân gia đình liệt sĩ. 

Tiếp đó, chương trình nghệ thuật “Lửa thiêng trong đá” được dàn dựng công phu, tái hiện lại một thời hoa lửa hào hùng, khắc họa tinh thần bất khuất và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng thanh niên xung phong. Những tiết mục giàu cảm xúc đã chạm đến trái tim người xem, gợi nhắc về một quá khứ gian khổ nhưng oanh liệt.

Sáu mươi năm trôi qua, Hang Hỏa Tiễn vẫn lặng lẽ giữa núi rừng, nhưng ký ức về những con người đã ngã xuống nơi đây vẫn còn nguyên vẹn. Ngọn lửa thiêng trong đá vẫn cháy, trở thành điểm tựa tinh thần, nhắc nhở mỗi người hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị mà thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu xương.