Khi nghệ sĩ vi phạm pháp luật

Trước khi có vụ việc NSƯT Kiều Thanh bị bắt với cáo buộc mua bán trái phép chất ma túy, hồi tháng 5 vừa qua, chỉ trong chưa đầy 1 tháng, showbiz Việt liên tiếp chấn động bởi các vụ việc nghệ sĩ bị khởi tố vì liên quan đến ma túy. Từ ca sĩ Miu Lê tại Hải Phòng đến Long Nhật và Sơn Ngọc Minh trong chuyên án ma túy quy mô lớn tại TPHCM.

Các vụ việc nối tiếp khiến nhiều người không khỏi tiếc nuối. Có người từng sở hữu lượng khán giả đông đảo, có người từng có giai đoạn ở đỉnh cao sự nghiệp, nhưng chỉ sau một “vết trượt”, hình ảnh gây dựng nhiều năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí đối diện vòng lao lý.

Điều đáng nói, nhiều năm qua, không ít vụ việc tương tự đã lặp đi lặp lại trong làng giải trí. Sau mỗi scandal, dư luận lại đặt câu hỏi về môi trường hoạt động nghệ thuật hiện nay: Phải chăng một bộ phận nghệ sĩ đang quá đề cao sự nổi tiếng mà xem nhẹ giá trị đạo đức và trách nhiệm xã hội? Sau những vụ việc trên, điều khiến công chúng lo ngại không nằm ở sự nổi tiếng bị đánh mất, mà ở chỗ những người từng được xem là hình mẫu lại lựa chọn lối sống lệch chuẩn, bất chấp tác động tiêu cực tới xã hội.

Nhìn rộng ra, đây không chỉ là câu chuyện sai phạm cá nhân của một vài nghệ sĩ hay người nổi tiếng, mà là một vấn đề đáng báo động đối với môi trường văn hóa và đời sống tinh thần của xã hội hôm nay. Người nổi tiếng, đặc biệt là nghệ sĩ, không đơn thuần xuất hiện trước công chúng với tư cách một cá nhân. Họ là hình ảnh, là biểu tượng, là nguồn cảm hứng và trong nhiều trường hợp còn là “mẫu hình” mà giới trẻ quan sát, học theo và gửi gắm sự ngưỡng mộ.

Việc nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng sa vào việc tổ chức sử dụng chất cấm trong thời gian gần đây cho thấy nguy cơ "kép" về nhận thức đối với giới trẻ rất nguy hiểm. Khi một người có sức ảnh hưởng lớn vi phạm chuẩn mực đạo đức, pháp luật, đặc biệt liên quan đến chất cấm, tác động tiêu cực không dừng lại ở bản thân họ, mà đang tạo ra một cú sốc niềm tin trong công chúng, nhất là với những người hâm mộ trẻ tuổi. Các em có thể rơi vào trạng thái hụt hẫng, thất vọng, mất phương hướng, thậm chí hoang mang trong việc phân biệt giữa tài năng, danh tiếng và nhân cách.

Thực tế lâu nay cho thấy, khán giả hâm mộ hay tẩy chay là do tài năng, đạo đức và ứng xử của nghệ sĩ. Tài năng có thể khiến công chúng chú ý, nhưng chính nhân cách mới là yếu tố giúp họ giữ được sự tôn trọng lâu dài. Bên cạnh việc trau dồi tài năng, nghệ sĩ còn cần tu dưỡng đạo đức, thượng tôn pháp luật. Việc các nghệ sĩ vướng lùm xùm đạo đức hoặc vi phạm pháp luật cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo chuyên môn và rèn luyện nhân cách cho sinh viên nghệ thuật.

Bên cạnh đó, truyền thông cũng cần thể hiện trách nhiệm xã hội. Khi đưa tin về các vụ việc người nổi tiếng vi phạm, cần tránh khai thác theo hướng giật gân, kích thích tò mò hoặc vô tình tạo thêm “hào quang” cho người sai phạm.

Với những nghệ sĩ và người nổi tiếng mắc sai lầm, cần có thái độ thừa nhận chân thành, tôn trọng khán giả và chủ động sửa đổi thay vì chọn cách im lặng hay xin lỗi qua loa.

Cú trượt ngã của những nghệ sĩ, người nổi tiếng vừa qua ít nhiều cũng giúp cảnh tỉnh những người nổi tiếng về mặt trái của hào quang, của vật chất. Bởi là người nổi tiếng, KOL luôn có sức ảnh hưởng xã hội rất lớn, nhưng song song với đặc quyền này luôn là trách nhiệm lớn đối với xã hội trong việc dẫn dắt xu hướng.