Khi tranh màu nước hiện diện trong không gian chữa lành

Những ngày này, tại Santea House (199 Trường Chinh, Hà Nội), người ta có thể bắt gặp một khung cảnh khá lạ: giữa không gian khám chữa bệnh là những bức màu nước dịu nhẹ với phố xá Hà Nội, phong cảnh thiên nhiên, tĩnh vật, chân dung hay những mảng trừu tượng giàu suy tư.

Triển lãm “Hơi thở màu nước” quy tụ 9 họa sĩ với hơn 80 tác phẩm của Bùi Duy Khánh, Đinh Quang Hải (Hải Tre), Đinh Minh Thiện, Nguyễn Phương Bắc, Dương Tôn Quốc Thụy, Chu Quốc Bình, Nguyễn Thu Hà, Bảo Huỳnh và Hoàng Quốc Đạt. Mỗi người theo đuổi một hướng biểu đạt riêng, tạo nên nhiều lát cắt về đời sống và cảm xúc.

Tranh của Hải Tre ghi lại những góc phố Hà Nội trong giai đoạn “bình thường mới” năm 2021. Những con đường vắng, mái nhà cũ hay ánh sáng bảng lảng trong tranh gợi cảm giác tĩnh lặng, khiến người xem nghĩ nhiều hơn về giá trị của đời sống thường nhật sau những biến động lớn.

Trong khi đó, Nguyễn Phương Bắc mang đến những không gian thiên nhiên rộng mở, giàu năng lượng. Bảo Huỳnh hướng về ký ức và quá khứ như một cách tìm lại những giá trị nền tảng của hiện tại. Dương Tôn Quốc Thụy đi sâu vào thế giới nội tâm, còn Nguyễn Thu Hà chọn tĩnh vật và chân dung để lưu giữ vẻ đẹp của những kết nối đời thường.

Sự đa dạng ấy khiến triển lãm giống một hành trình cảm xúc hơn là một cuộc trưng bày đơn thuần. Người xem dễ tìm thấy trong tranh một khoảng dừng cho riêng mình, nhất là khi triển lãm được đặt giữa môi trường vốn gắn với áp lực, lo âu và tâm lý căng thẳng.

Họa sĩ Hải Tre chia sẻ, việc đưa tranh tới không gian phòng khám là điều nhiều nghệ sĩ mong muốn từ lâu. Theo anh, đây là nơi bác sĩ, nhân viên y tế, bệnh nhân và người nhà bệnh nhân đều phải đối diện với áp lực cảm xúc, vì thế sự hiện diện của nghệ thuật có thể giúp con người thấy nhẹ lòng hơn. “Nghệ thuật có cơ hội hiện diện ở một nơi mà con người thực sự cần sự an ủi và sẻ chia”, họa sĩ nói.

Họa sĩ Nguyễn Thu Hà cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng những tác phẩm xuất hiện trong phòng khám sẽ khiến mọi người bớt e ngại hơn khi đi khám bệnh. Chia sẻ tưởng như nhẹ nhàng ấy lại gợi ra một vấn đề đáng chú ý của đời sống hiện đại: nhu cầu được chăm sóc tinh thần ngày càng rõ rệt, nhưng nhiều người vẫn thiếu những khoảng nghỉ để lắng nghe cảm xúc của chính mình.

Ý tưởng kết nối nghệ thuật với chăm sóc sức khỏe vốn đã xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới, song tại Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ. Bởi vậy, triển lãm “Hơi thở màu nước” không chỉ đem đến một trải nghiệm thị giác, mà còn mở ra cách nhìn khác về khái niệm chữa lành. Sự hồi phục đôi khi không chỉ đến từ thuốc men hay các chỉ số y khoa, mà còn từ cảm giác được thư giãn, được đồng cảm và được sống chậm lại giữa guồng quay thường nhật.

Có lẽ cũng vì thế mà màu nước trở thành chất liệu phù hợp cho không gian này. Khác với cảm giác mạnh và trực diện của nhiều loại hình hội họa khác, màu nước mềm, nhiều khoảng thở và luôn tạo cảm giác mong manh. Những lớp màu loang nhẹ, độ trong của sắc độ hay các khoảng trắng trên mặt giấy khiến người xem dễ bước vào trạng thái tĩnh tại.