Không để học sinh thiếu sách giáo khoa trước năm học mới

Vì sao xảy ra tình trạng thiếu SGK cục bộ?

Chỉ còn ít ngày nữa, năm học 2026-2027 sẽ chính thức bắt đầu. Những ngày cận năm học mới, nhu cầu mua sắm sách giáo khoa SGK và dụng cụ học tập tăng cao tại nhiều địa phương, trong khi một số nơi xuất hiện tình trạng thiếu sách, đặc biệt tại TP.HCM.

Tại nhiều nhà sách, một số đầu sách đã hết hàng, khiến phụ huynh phải tìm mua ở nhiều nơi nhưng vẫn khó có thể chuẩn bị đầy đủ một bộ sách cho con.

Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng ùn tắc và "sốt sách" cục bộ tại một số địa phương, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cho biết, tình trạng phụ huynh tập trung mua SGK tại các cửa hàng trong những ngày gần khai giảng không xuất phát từ việc thiếu nguồn cung trên toàn quốc, mà chủ yếu do kênh đăng ký mua sách tại một số trường bị gián đoạn, cùng với những vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách miễn phí SGK.

Tại TP.HCM, trước ngày 30/7, mới có 925/1.501 cơ sở giáo dục gửi đơn đặt hàng SGK. Toàn bộ số sách các trường đăng ký trong thời gian này đã được NXBGDVN giao đầy đủ. Tuy nhiên, sau ngày 15/8, có thêm 385 trường đặt hàng lần đầu và 222 trường đặt bổ sung với sản lượng lớn, trong khi đến ngày 25/8 vẫn còn 197 trường chưa gửi đơn đặt hàng.

Theo NXBGDVN, việc đặt sách bị chậm do các trường phải chờ hướng dẫn liên quan đến chủ trương cấp phát miễn phí SGK. Đến ngày 14/8, UBND TP.HCM mới ban hành kế hoạch triển khai miễn phí SGK theo nhu cầu mượn thực tế.

Sau thời điểm này, các trường dồn dập đặt sách với số lượng lớn, trong khi phụ huynh cũng có nhu cầu tự mua SGK cho con, tạo ra áp lực nguồn cung. Điều đó dẫn đến việc phụ huynh ồ ạt đến các cửa hàng lẻ mua SGK, tạo ra cảnh xếp hàng dài tại một vài cửa hàng sách.

Tăng nguồn cung, bảo đảm đủ SGK

Ghi nhận tại Hà Nội những ngày này, các nhà sách khá đông phụ huynh tìm mua SGK cho con, nhất là học sinh đầu cấp. Tuy nhiên, việc mua sách nhìn chung khá thuận lợi.

Chị Nguyễn Ngọc Minh, phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 cho biết, gia đình đã mua được đầy đủ SGK tại nhà sách, không phải đi nhiều nơi tìm mua.

Tương tự, chị Trần Thu Trang, phụ huynh có con vào lớp 6 cho biết, trước đó cũng nghe thông tin về tình trạng phụ huynh gặp khó khi tìm mua SGK. Tuy nhiên, khi đến nhà sách vào thời điểm này, chị đã mua được các đầu sách theo danh mục giáo viên thông báo.

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai chủ trương thống nhất sử dụng SGK Kết nối tri thức với cuộc sống của NXBGDVN trên toàn quốc. Theo đại diện NXBGDVN, đến ngày 25/8, đơn vị đã in và phát hành 225 triệu bản SGK cùng hơn 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo, vượt kế hoạch đăng ký ban đầu của các địa phương.

Từ nay đến khai giảng, NXBGDVN sẽ tiếp tục phát hành bổ sung 10 triệu bản SGK theo nhu cầu thực tế. Đồng thời, đơn vị đã phê duyệt in thêm 8 triệu bản để dự phòng thiên tai, bão lũ và các tình huống phát sinh.

Trong khi đó, để bảo đảm đủ SGK phục vụ năm học mới, Bộ GDĐT yêu cầu các sở GDĐT chỉ đạo cơ sở giáo dục khẩn trương rà soát tình hình chuẩn bị sách, đối chiếu số lượng đã đăng ký với số lượng được cung ứng, xác định cụ thể số còn thiếu theo từng lớp, môn học, đầu sách (nếu có) để có phương án bổ sung kịp thời.

Bộ GDĐT giao các Sở GDĐT chủ động phối hợp với NXBGDVN xây dựng phương án cung ứng SGK phù hợp, thuận tiện, đầy đủ kịp thời trước ngày 30/8.

Việc cung ứng phải bảo đảm đủ sách cho các trường đã đăng ký, trường mới thành lập và nhu cầu phát sinh; đồng thời tăng cường điều phối, điều chuyển sách giữa các trường, địa bàn theo nguyên tắc nơi thừa hỗ trợ nơi thiếu, tận dụng hiệu quả sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, không để xảy ra tình trạng thiếu SGK nhưng không có phương án xử lý.