'Không gian di sản số' lan tỏa nghệ thuật cải lương

Chương trình quy tụ hơn 100 đại biểu là các nhà nghiên cứu, doanh nhân, giảng viên, nghệ sĩ và những người yêu văn hóa truyền thống tham gia và trải nghiệm nhiều hoạt động, bao gồm: tìm hiểu cuốn sách "Học âm nhạc cải lương" và giao lưu với nghệ sĩ cải lương Linh Huyền. Đặc biệt, chương trình đã ra mắt “Không gian di sản số” cùng các dự án liên quan; trải nghiệm board game “Lô tô vọng cổ”; ra mắt website "Bảo tàng Cải lương Nam Bộ";...

Phát biểu khai mạc, TS Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch Hội HASEM nhấn mạnh,  cải lương là loại hình nghệ thuật đặc biệt của vùng Nam Bộ, không chỉ là di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia mà còn là tài sản tinh thần vô giá, góp phần tạo nên bản sắc riêng của khu vực.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và kỷ nguyên số, thách thức đặt ra là làm thế nào để thế hệ trẻ có thể tiếp cận, hiểu và yêu mến nghệ thuật truyền thống. Theo bà Sâm, chương trình chính là một lời giải đáp cho bài toán này khi kết hợp bảo tồn văn hóa với công nghệ hiện đại.

Cũng tại chương trình, nghệ sĩ, soạn giả Linh Huyền đã chia sẻ về hành trình hơn 8 năm biên soạn "Học âm nhạc cải lương". Công trình dày hơn 500 trang được xem là nỗ lực đầu tiên hệ thống hóa toàn bộ cấu trúc và phương pháp luyện thanh trong âm nhạc cải lương, kết hợp giữa lý thuyết ngũ cung, điệu – hơi và khí công luyện giọng, giúp người học không chỉ ca được mà còn hiểu nền tảng văn hóa và triết lý dân tộc.

Cuốn sách gồm 5 chương, trình bày từ nhịp phách, điệu thức đến phương pháp luyện thanh, đồng thời đính kèm tài liệu âm nhạc được biên soạn như một tập đờn – ca thực hành. Tác phẩm hướng đến việc biến di sản truyền miệng thành tài liệu học tập có giá trị, tạo nền tảng cho giáo dục, đào tạo và nghiên cứu, đồng thời góp phần bảo tồn di sản văn hóa Việt qua phương pháp học hiện đại.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã ra mắt website "Bảo tàng Cải lương Nam Bộ", với mong muốn tạo thêm không gian lưu giữ hành trình hơn 100 năm của nghệ thuật cải lương; đồng thời kết nối cộng đồng và trao truyền “lửa” nghề cho thế hệ trẻ. Cùng với đó là dự án cộng đồng “Bổn xưa còn đó” tập trung phục dựng và diễn giải các bài bản cổ dưới góc nhìn di sản sống, đưa di sản từ chỗ xa cách trở nên gần gũi và sinh động hơn với công chúng.

Tại chương trình, các đại biểu cũng trải nghiệm “Lô tô vọng cổ”, là sản phẩm đầu tiên của dự án được phục dựng từ bản gốc trước năm 1945 với sự góp giọng của các nghệ sĩ Kim Tử Long, Trọng Phúc, Linh Huyền cùng dàn danh cầm. Sản phẩm hướng đến việc đưa các giá trị nhân nghĩa và điển tích xưa đến gần hơn với công chúng.

Theo TS Trương Thị Minh Sâm, việc số hóa di sản và phát triển các dự án sáng tạo trong lĩnh vực cải lương là biểu hiện sinh động của mô hình “kinh tế sáng tạo” và “kinh tế văn hóa” mà TP Hồ Chí Minh đang hướng tới. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa kinh tế và văn hóa, vừa bảo tồn di sản vừa tạo ra những giá trị bền vững.