Khu bảo tồn hoang dã nói không với điện thoại
Nhiều điểm đến thăm quan động vật hoang dã trên thế giới đang áp dụng các biện pháp mạnh nhằm hạn chế hành vi chụp ảnh, quay video của du khách, trong bối cảnh những hành vi thiếu kiểm soát ngày càng gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên và an toàn của cả người lẫn động vật.
Tại Ấn Độ, một phán quyết của Tòa án Tối cao yêu cầu cấm sử dụng điện thoại di động trong các khu vực du lịch cốt lõi của một số khu bảo tồn hổ. Theo quy định mới, du khách phải gửi điện thoại trước khi vào khu bảo tồn hoặc để chế độ im lặng và không sử dụng trong suốt hành trình.
Quyết định này được đưa ra sau hàng loạt sự cố đáng lo ngại. Một đoạn video lan truyền hồi đầu năm nay cho thấy một con hổ tại Vườn quốc gia Ranthambore bị nhiều xe du lịch bao vây, buộc phải tìm đường thoát trong trạng thái căng thẳng, trong khi du khách xung quanh liên tục chụp ảnh và la hét. Tình trạng nhiều xe tập trung tại một điểm để săn ảnh ngày càng phổ biến.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa là sự thay đổi trong hành vi du lịch, du khách không chỉ muốn quan sát động vật mà còn muốn ghi lại hình ảnh bản thân cùng khoảnh khắc đó để chia sẻ trên mạng xã hội. Việc gắn thẻ địa lý càng khiến những địa điểm nhạy cảm nhanh chóng bị “lộ”, kéo theo lượng lớn du khách đổ về cùng một vị trí, gây áp lực lên hệ sinh thái.
Bên cạnh đó, việc sử dụng điện thoại cũng tiềm ẩn rủi ro an toàn. Đã có trường hợp du khách làm rơi điện thoại khiến hướng dẫn viên phải xuống xe nhặt lại trong tình huống nguy hiểm, hoặc trẻ em gặp tai nạn khi người lớn mải chụp ảnh. Ấn Độ còn áp dụng thêm các biện pháp như hạn chế hoạt động ban đêm trong khu bảo tồn, kiểm soát phát triển du lịch ở vùng đệm và ưu tiên mô hình du lịch bền vững, quy mô nhỏ. Mục tiêu là đặt công tác bảo tồn lên hàng đầu, thay vì phục vụ du lịch đại trà. Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Ấn Độ. Kenya đã ban hành quy tắc ứng xử nghiêm ngặt hơn sau khi xuất hiện cảnh du khách chặn đường di cư của động vật. Tại Na Uy, các chuyến tham quan gấu Bắc Cực phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu từ 300-500 mét. Sri Lanka cũng đang xem xét siết chặt quản lý do tình trạng quá tải tại các vườn quốc gia.
Các chuyên gia khuyến nghị du khách hãy quan sát toàn bộ hệ sinh thái, từ cảnh quan đến các loài động vật khác. Dù các quy định mới có thể khiến cơ hội nhìn thấy động vật hoang dã giảm đi, nhưng mục tiêu cuối cùng là bảo vệ chúng.