Kiểm tra công tác thi hành án hình sự tại Đắk Lắk: Bảo đảm đúng pháp luật, kiến nghị tháo gỡ áp lực quá tải trại giam

Đoàn công tác do ông Trần Hải Quân, Phó Viện trưởng Viện KSND tối cao và ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đồng chủ trì.

Tham gia đoàn có đại diện lãnh đạo Vụ 8 Viện KSND tối cao, Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội (cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam), cùng các kiểm sát viên, chuyên viên.

Về phía địa phương có đại diện Viện KSND tỉnh Đắk Lắk, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Ban Nội chính Tỉnh ủy, TAND tỉnh; cùng lãnh đạo Cục C10, Cục C11 (Bộ Công an) và ba đơn vị được kiểm tra gồm Trại giam Đắk Trung, Trại giam Đắk Tân và Trại giam Xuân Phước.

Tại buổi làm việc, đại diện các đơn vị đã báo cáo kết quả chấp hành các quy định của pháp luật trong thi hành án phạt tù, công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Theo Đại tá Đào Thanh Quang, Giám thị Trại giam Đắk Trung, đơn vị hiện quản lý 3.123 phạm nhân, vượt quy mô thiết kế 3.000 chỗ giam giữ. Tình trạng quá tải đã ảnh hưởng đến việc bảo đảm diện tích chỗ ở theo quy định, đồng thời gây khó khăn trong việc phân loại, bố trí giam giữ và tách riêng các đối tượng theo yêu cầu nghiệp vụ. Đơn vị cũng đang quản lý nhiều phạm nhân có tiền án, tiền sự, đối tượng cộm cán được chuyển từ các trại giam khác đến; số phạm nhân mắc bệnh truyền nhiễm, bệnh xã hội hoặc có biểu hiện rối loạn tâm thần cũng gia tăng, tạo áp lực lớn đối với công tác quản lý.

Mặc dù vậy, Trại giam Đắk Trung vẫn duy trì thực hiện nghiêm quy định về phân loại, quản lý, giáo dục phạm nhân; tổ chức dạy văn hóa, xóa mù chữ cho 28 phạm nhân; phối hợp đào tạo nghề, cấp chứng chỉ nghề và giới thiệu việc làm, đồng thời bảo đảm đầy đủ các chế độ về ăn, mặc, chăm sóc y tế, thăm gặp và liên lạc theo quy định. Công tác xét giảm thời hạn chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện và đề nghị đặc xá được thực hiện đúng quy định, không phát sinh khiếu nại.

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo Trại giam Đắk Tân cho biết, đơn vị hiện quản lý 2.359 phạm nhân, vượt gần 800 người so với quy mô giam giữ, trong khi thiếu khoảng 60-70 biên chế. Đáng chú ý, có tới 964 phạm nhân nghiện ma túy, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý, giáo dục và bảo đảm an toàn cơ sở giam giữ.

Trong kỳ báo cáo, Trại giam Đắk Tân đã thực hiện đầy đủ các quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2019 trong tiếp nhận, quản lý, giáo dục phạm nhân; duy trì nghiêm chế độ giam giữ, tổ chức các lớp giáo dục pháp luật, giáo dục tái hòa nhập cộng đồng và thực hiện công khai, minh bạch việc xét giảm án, tha tù trước thời hạn, đặc xá. Đơn vị kiến nghị được quan tâm đầu tư mở rộng cơ sở giam giữ, bổ sung biên chế và nguồn lực để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Trong khi đó, Trại giam Xuân Phước hiện quản lý hơn 3.000 phạm nhân trên quy mô 4.000 chỗ giam giữ. Đơn vị duy trì nghiêm các quy định về quản lý, giáo dục, tổ chức lao động, dạy nghề và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với phạm nhân. Tuy nhiên, đơn vị cũng phản ánh nhiều khó khăn như thiếu sĩ quan, cơ sở vật chất xuống cấp, đặc biệt tại Phân trại số 3; khoảng một nửa số phạm nhân phạm tội liên quan đến ma túy, nhiều trường hợp có biểu hiện rối loạn tâm thần, gây áp lực lớn cho công tác quản lý và điều trị.

Phát biểu kết luận, Phó Viện trưởng Viện KSND tối cao Trần Hải Quân đánh giá, qua kiểm tra tại ba trại giam thuộc Cục C10, Bộ Công an, Đoàn công tác ghi nhận các đơn vị cơ bản chấp hành nghiêm các quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2019; thực hiện đúng chức năng, thẩm quyền trong quản lý, giam giữ, giáo dục và cải tạo phạm nhân.

Đoàn công tác đánh giá cao việc thực hiện quy trình tiếp nhận, phân loại, bố trí giam giữ; bảo đảm đầy đủ các chế độ, chính sách đối với phạm nhân; duy trì hiệu quả công tác giáo dục, dạy nghề, hướng nghiệp, góp phần nâng cao khả năng tái hòa nhập cộng đồng. Việc xét giảm thời hạn chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện và đề nghị đặc xá được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định, phản ánh hiệu quả công tác cải tạo cũng như sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan trong hệ thống tư pháp.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn kiểm tra cũng chỉ rõ một số khó khăn, tồn tại như, tình trạng quá tải tại một số cơ sở giam giữ, thiếu biên chế, hạn chế về cơ sở vật chất, số lượng lớn phạm nhân liên quan đến ma túy và các trường hợp có biểu hiện rối loạn tâm thần, cùng một số vi phạm nội quy, trường hợp phạm nhân tử vong hoặc phạm tội mới trong thời gian chấp hành án.

Đoàn đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát, khắc phục những hạn chế; tăng cường công tác quản lý, phân loại, đánh giá phạm nhân; bảo đảm tuyệt đối an toàn cơ sở giam giữ, đồng thời nghiên cứu các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, cải tạo, tạo điều kiện để phạm nhân sửa chữa lỗi lầm, tái hòa nhập cộng đồng, góp phần thực hiện hiệu quả chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước trong thi hành án hình sự.