Lãi vay mua nhà bao nhiêu là vừa “sức chịu đựng” của người trẻ?

Báo cáo khảo sát tâm lý người tiêu dùng bất động sản quý II của Batdongsan.com.vn chỉ ra khoảng cách khá lớn giữa mặt bằng lãi suất thực tế và mức người mua mong muốn. Trong khi lãi suất vay mua nhà hiện phổ biến 8-12%/năm, người tham gia khảo sát cho rằng 5-7%/năm mới là mức phù hợp để vay mua bất động sản.

Khảo sát cũng chỉ ra một ngưỡng tâm lý khá rõ của người mua. Khi lãi suất vượt 7%/năm, tâm lý bắt đầu phân hóa. Còn khi vượt 9%/năm, sức chịu đựng tài chính giảm đáng kể và phần lớn người mua sẽ cân nhắc lại quyết định xuống tiền.

Bà Đỗ Thị Ngọc Ánh, Quản lý kinh doanh cấp cao của Batdongsan.com.vn, nhận định, giai đoạn này, lãi suất không chỉ là chi phí vốn mà còn là thước đo niềm tin. Người tiêu dùng không chờ đợi lãi suất thấp kỷ lục mà là một mặt bằng lãi suất đủ ổn định để có thể cân đối tài chính dài hạn.

Cũng theo khảo sát này, người mua để ở hiện chiếm tỷ trọng lớn hơn người mua đầu tư. Trong đó, 65% người mua để ở là mua căn nhà đầu tiên, chủ yếu nhằm nâng cấp môi trường sống. Điều này cho thấy quyết định mua nhà ngày càng gắn với nhu cầu sử dụng thực, thay vì kỳ vọng tài sản tăng giá. Các yếu tố được người mua ưu tiên khi xuống tiền gồm pháp lý minh bạch, hạ tầng - quy hoạch rõ ràng và tích lũy đủ nguồn lực tài chính.

Cùng quan điểm, báo cáo khảo sát thị trường của CBRE Việt Nam cho rằng mặt bằng lãi suất cao đang khiến cả người mua nhà và nhà đầu tư thận trọng hơn trong việc sử dụng đòn bẩy tài chính. Nếu trước đây nhiều nhà đầu tư sẵn sàng vay vốn và kỳ vọng lợi nhuận trong ngắn hạn, thì hiện nay họ cân nhắc kỹ hiệu quả đầu tư trước khi xuống tiền.

Theo chuyên gia CBRE Việt Nam, chu kỳ nắm giữ bất động sản hiện có xu hướng kéo dài 1-3 năm, thay vì 6 tháng đến 1 năm như trước. Ngay cả khi chủ đầu tư đưa ra các chính sách ưu đãi lãi vay hay ân hạn nợ gốc, người mua vẫn ưu tiên đánh giá khả năng cân đối dòng tiền và mức độ an toàn tài chính trước khi quyết định giao dịch. Điều này cũng khiến thanh khoản trên thị trường thứ cấp chậm lại và tốc độ tăng giá không còn như giai đoạn trước.

Ở góc nhìn tài chính cá nhân, khuyến nghị của các chuyên gia tài chính, nếu là người trẻ  và gia đình trẻ mua nhà chỉ nên vay 30%, tối đa 50% giá trị căn hộ. Khi khoản vay lên tới  trên 50%, thậm chí 70% thì rủi ro cao, dễ gặp khó khăn khi lãi suất thị trường biến động hoặc thu nhập sụt giảm.

Bên cạnh đó, tỷ trọng trả nợ trên thu nhập hàng tháng là yếu tố quyết định sống còn . Nếu khoản nợ gốc và lãi vay ngân hàng chỉ dưới 30% thu nhập hàng tháng sẽ tạo ra tâm thế tài chính thoải mái, duy trì tốt chất lượng sống. Ngưỡng 30% đến 40% được nhìn nhận là ngưỡng hợp lý, cần quản lý chi tiêu cẩn thận. Còn trên 50% sẽ tạo lực nặng nề, dễ rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính.