‘Lắng nghe dân nói’ để chính quyền gần dân, sát dân hơn
Từ những hội nghị đối thoại tại tổ dân phố đến các mô hình “Tháng nghe dân nói”, “Cổng Mặt trận số 24/7”, nhiều địa phương ở Hải Phòng đang chủ động tạo diễn đàn để nhân dân bày tỏ tâm tư, nguyện vọng. Điều quan trọng hơn, tiếng nói của người dân đang được chuyển hóa thành thông tin để cấp ủy, chính quyền và Mặt trận kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Từ những câu chuyện “sát sườn” của người dân
Cuối tháng 8, tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Hà Luận, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hòa Bình (TP Hải Phòng) tổ chức Hội nghị lắng nghe ý kiến nhân dân. Không khí hội nghị cởi mở, dân chủ khi người dân trực tiếp phản ánh những vấn đề liên quan mật thiết đến đời sống hằng ngày.
Các ý kiến tập trung vào những vấn đề như đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, nghĩa trang, hạ tầng giao thông, chính sách an sinh xã hội, hoạt động nhà văn hóa, quản lý di tích, cư trú, địa giới, đất ở...
Những câu chuyện được đưa ra từ thực tế cuộc sống, có việc tưởng chừng nhỏ nhưng nếu không được quan tâm, giải quyết kịp thời có thể trở thành vướng mắc kéo dài. Tại hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hòa Bình Lưu Văn Hưng trực tiếp trao đổi, làm rõ những nội dung thuộc trách nhiệm của Mặt trận; đồng thời tiếp thu, tổng hợp các kiến nghị để phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Cách làm này cũng đang được nhiều địa phương triển khai với những hình thức linh hoạt. Tại phường Nam Đồ Sơn, mô hình dân vận khéo “Tháng nghe dân nói” tạo diễn đàn để người dân trực tiếp kiến nghị, đối thoại với lãnh đạo địa phương. Trong hội nghị tổ chức tại các Tổ dân phố Đồng Tiến và Bắc Hải, người dân phản ánh về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, điện chiếu sáng, thoát nước, an sinh xã hội, an ninh trật tự... Ngay sau đó, lãnh đạo UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam phường cùng đại diện các cơ quan chuyên môn trực tiếp giải trình, làm rõ những nội dung thuộc thẩm quyền và tiếp thu các kiến nghị để chỉ đạo xử lý.
Điểm chung ở những hội nghị này là người dân được trao đổi những điều mình quan tâm, còn cán bộ cơ sở có thêm một kênh thông tin trực tiếp, chân thực và sát thực tiễn.
“Nghe phải đi đôi với làm”
Không chỉ tổ chức hội nghị trực tiếp, MTTQ các địa phương còn tìm cách mở rộng phương thức tiếp nhận ý kiến nhân dân.
Tại xã Nam An Phụ, mô hình “Lắng nghe dân nói” được triển khai với nhiều kênh tiếp nhận, từ quét mã QR, điện thoại, Zalo đến phản ánh trực tiếp tại cơ quan Mặt trận. Các ý kiến sau khi tiếp nhận được tổng hợp, chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và phản hồi theo quy định.
Trong khi đó, phường Nguyễn Trãi triển khai “Cổng Mặt trận số 24/7”, hướng dẫn người dân gửi phản ánh, kiến nghị trực tuyến qua điện thoại thông minh. Mô hình “Tháng nghe dân nói” cũng được tổ chức định kỳ vào ngày thứ Năm tuần đầu tiên của tháng tại văn phòng Mặt trận và các tổ dân phố. Cùng với đó là các mô hình “Tuyến đường MTTQ tự quản”, “Tuyến phố văn minh”, hướng tới thực hiện “3 không”: không rác thải sai quy định, không lấn chiếm lòng, lề đường và không quảng cáo trái phép.
Từ phường, xã đến thành phố, những cách làm như “MTTQ lắng nghe ý kiến nhân dân” tại phường Lê Ích Mộc, “Tháng nghe dân nói” ở phường Nam Đồ Sơn, “Đại biểu với Nhân dân – Lắng nghe để đồng hành” tại xã Hà Bắc hay “Trà sáng thứ bảy – Chính quyền lắng nghe Nhân dân” tại xã Kiến Hưng cho thấy một hướng đi chung: Đưa chính quyền và Mặt trận đến gần dân hơn.
Ông Nguyễn Đức Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố cho rằng, dù tên gọi, cách thức tổ chức khác nhau nhưng các mô hình đều hướng tới thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Qua đó, Mặt trận và chính quyền có thêm thông tin từ cơ sở để kịp thời tham mưu, xử lý những vấn đề người dân quan tâm.
Ông Nguyễn Đức Tuấn nhận định giá trị lớn nhất của những cuộc gặp gỡ không chỉ nằm ở việc giải quyết một vụ việc cụ thể. Quan trọng hơn, đây là quá trình tạo dựng niềm tin. Khi người dân thấy ý kiến của mình được lắng nghe, được trả lời và có chuyển động trong thực tế, khoảng cách giữa chính quyền với nhân dân được rút ngắn.
Ngoài ra, điều này cũng thể hiện sự đổi mới trong tư duy quản trị ở cơ sở: Thay vì chờ người dân gửi đơn thư, kiến nghị qua nhiều tầng nấc, chính quyền chủ động tạo diễn đàn để người dân nói và trực tiếp đối thoại. Qua tiếng nói của người dân, những bất cập trong đất đai, hạ tầng, môi trường, an sinh, trật tự đô thị... được nhận diện sớm hơn, góp phần phòng ngừa phát sinh điểm nóng, củng cố đồng thuận xã hội.
Để các mô hình thực sự bền vững, ông Nguyễn Đức Tuấn cho rằng yêu cầu đặt ra đối với các địa phương là “nghe phải đi đôi với làm”. Mỗi ý kiến được tiếp nhận cần có địa chỉ xử lý, thời hạn giải quyết và phản hồi rõ ràng. Khi đó, việc “lắng nghe dân nói” không dừng ở một cuộc hội nghị mà trở thành phương thức làm việc thường xuyên của chính quyền và Mặt trận.