Lắng nghe đời sống để điều chỉnh chính sách
Sở Xây dựng Hà Nội và Công an Hà Nội vừa kiến nghị UBND thành phố điều chỉnh Quyết định 01/2026 theo hướng linh hoạt hơn, cho phép xe bán tải (pick-up) lưu thông tương tự ô tô con. Đề xuất này được đưa ra trên cơ sở tiếp thu ý kiến của người dân, doanh nghiệp, hãng xe... Việc cơ quan chức năng cầu thị, điều chỉnh chính sách một cách linh hoạt từ thực tiễn đời sống đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao của xã hội.
Theo báo cáo của liên ngành, sau hơn 2 tháng triển khai chính sách kiểm soát giao thông theo khung giờ, xét về tổng thể đã phát huy hiệu quả bước đầu. Việc tách dòng xe tải ra khỏi khung giờ đông đúc giúp giảm áp lực lên hạ tầng, cải thiện tốc độ lưu thông. Nhiều doanh nghiệp vận tải cũng đã chủ động điều chỉnh hoạt động sang ban đêm, qua đó phân bổ lại lưu lượng theo hướng hợp lý hơn. Do lưu lượng phương tiện giảm rõ rệt vào khung giờ cao điểm sáng, chiều nên đã giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông thường thấy.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai Quyết định 01/2026 đã phát sinh một số vấn đề bất cập cần được điều chỉnh cho phù hợp hơn với thực tiễn giao thông Hà Nội. Đặc biệt, đối với dòng xe pick-up, việc phân loại theo quy định hiện hành khiến phương tiện này bị liệt vào nhóm xe tải thông dụng và phải tuân thủ khung giờ hạn chế. Điều này được cho là chưa hợp lý và ảnh hưởng đến tâm lý người sử dụng, đồng thời tác động nhất định đến hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh ô tô, các hãng xe trong và ngoài nước.
Hơn nữa, theo số liệu khảo sát của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), tổng lượng ô tô bán tải tiêu thụ tại Hà Nội trong giai đoạn 2021 – 2025 chỉ đạt 14.704 xe (bao gồm cả ô tô con pick-up và ô tô tải pick-up). Từ thực tế đó, cơ quan chức năng đánh giá dòng xe pick-up có số lượng ít (so với các dòng xe được xếp loại ô tô con), kích thước cũng không khác biệt nhiều so với các dòng SUV hay crossover nên không mấy ảnh hưởng tới lưu thông, khó có thể coi là nguyên nhân chính gây ùn tắc. Vì thế, nếu giữ nguyên quy định hiện hành chính là bất công với người sử dụng và các hãng sản xuất xe pick-up.
Ngoài ra, việc áp dụng cơ chế hạn chế pick-up lưu thông tương tự như xe tải sẽ tạo ra nhiều hệ lụy. Không chỉ ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại của người sử dụng, chính sách này còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh ô tô của các doanh nghiệp. Thực tế thị trường thời gian gần đây cho thấy sự biến động đáng chú ý liên quan đến dòng xe bán tải. Ghi nhận trên các nền tảng mua bán ô tô cho thấy, lượng tin rao bán xe bán tải có xu hướng gia tăng, trong đó không ít xe còn khá mới. Diễn biến “bán tháo” pick-up không chỉ phản ánh tâm lý hoang mang, mà còn ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế - xã hội.
Với các lý do trên, liên ngành Sở Xây dựng – Công an Hà Nội thống nhất báo cáo UBND thành phố xem xét điều chỉnh quy định theo hướng cho phép dòng xe pick-up được lưu thông tương tự ô tô con, nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô. Việc đề xuất điều chỉnh cho thấy cơ quan chức năng đã bước đầu thay đổi tư duy, biết lắng nghe, tiếp thu, đánh giá lại tác động của chính sách sau thời gian triển khai để có thể kịp thời điều chỉnh quy định theo yêu cầu của thực tiễn đời sống. Thay vì áp đặt chính sách, pháp luật, các quy định đang được cơ quan chức năng xem xét theo hướng phân loại cụ thể từng nhóm việc, đối tượng sao cho phù hợp với thực tế đời sống.
Không chỉ những ai đang sở hữu dòng xe pick-up cảm thấy vui mừng, thở phào vì không phải lo lắng cho việc đi lại, mà cả xã hội cũng cảm thấy hết sức hài lòng với đề xuất này của liên ngành Sở Xây dựng – Công an Hà Nội. Sự hài lòng đó không chỉ đơn giản là sự điều chỉnh chính sách cụ thể (Quyết định 01), mà còn là sự thay đổi lớn trong tư duy quản lý của các cơ quan chức năng. Có lẽ giờ đã hết thời cán bộ ngồi máy lạnh, đút chân gầm bàn ban hành chính sách một cách áp đặt, không cần biết có tác động tiêu cực đến đời sống xã hội hay không. Việc ban hành chính sách, pháp luật hiện nay đã tiệm cận hướng căn cứ từ yêu cầu thực tế đời sống xã hội.
