Lạng Sơn: Củng cố “lá chắn y tế” nơi biên giới

Theo thông tin tại cuộc họp trực tuyến giữa Bộ Y tế với 27 tỉnh, thành phố có xã biên giới diễn ra ngày 7/5, tỉnh Lạng Sơn hiện có 11 trạm y tế xã biên giới. Các trạm này đều được hình thành trên cơ sở sáp nhập từ 2 đến 5 trạm y tế cũ, trong khi phần lớn cơ sở vật chất đã được xây dựng từ nhiều năm trước, hiện xuống cấp và không còn phù hợp với mô hình hoạt động hiện nay.

Theo báo cáo của tỉnh tại hội nghị, nhiều công trình được thiết kế theo mô hình trạm y tế cũ nên thiếu các phòng chức năng, khu điều trị, khu lưu bệnh nhân, phòng khám sản và không đáp ứng đầy đủ yêu cầu khám chữa bệnh, y tế dự phòng cũng như cấp cứu ban đầu. Trong bối cảnh sau sáp nhập, quy mô dân số phục vụ của các trạm tăng lên đáng kể, áp lực đối với y tế tuyến xã ngày càng lớn.

Ông Nguyễn Thế Toàn, Giám đốc Sở Y tế Lạng Sơn cho biết, nhiều trạm y tế xã biên giới hiện được sáp nhập từ các cơ sở cũ nên cơ sở vật chất không còn phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ hiện nay. Có những trạm phải phục vụ người dân ở nhiều thôn bản cách xa trung tâm xã, trong khi điều kiện hạ tầng xuống cấp gây khó khăn cho công tác khám chữa bệnh ban đầu và y tế dự phòng.

Với đặc thù địa bàn vùng cao, biên giới, trạm y tế xã không đơn thuần là nơi khám chữa bệnh thông thường mà còn là tuyến đầu trong phát hiện sớm dịch bệnh, xử lý cấp cứu ban đầu và quản lý sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Trước thực trạng đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã rà soát tổng thể và đề xuất đầu tư xây dựng mới toàn bộ 11 trạm y tế xã biên giới; đồng thời kiến nghị bổ sung đầy đủ trang thiết bị y tế thiết yếu, ưu tiên phục vụ cấp cứu, khám chữa bệnh ban đầu và công tác y tế dự phòng.

“Bác sĩ Nông Thu Trang, công tác tại Trạm Y tế xã Đồng Đăng cho biết, nhiều trường hợp người dân vùng biên cần được xử lý y tế ban đầu ngay tại xã trước khi chuyển tuyến trên. Tuy nhiên, điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị tại một số trạm y tế hiện vẫn còn hạn chế.”

Không chỉ phục vụ khám chữa bệnh thông thường, hệ thống y tế vùng biên còn đóng vai trò “lá chắn” trong công tác phòng chống dịch bệnh xuyên biên giới. Những năm qua, đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19, ngành y tế Lạng Sơn đã duy trì cường độ kiểm dịch, giám sát y tế cao tại các cửa khẩu quốc tế như Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, Cửa khẩu Tân Thanh, Cửa khẩu Chi Ma và ga Ga Đồng Đăng.

Theo ngành y tế, khi năng lực y tế cơ sở được củng cố, địa phương sẽ nâng cao khả năng phát hiện sớm dịch bệnh, xử lý ban đầu ngay từ cơ sở, giảm nguy cơ lây lan diện rộng. Đây cũng là một trong những mục tiêu được Bộ Y tế đặt ra trong quá trình xây dựng đề án đầu tư trạm y tế xã biên giới tại các địa phương.

Đối với người dân vùng cao, việc nâng cấp hệ thống y tế cơ sở được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể áp lực đi lại khi khám chữa bệnh.

Bà Hoàng Thị L., người dân khu vực biên giới xã Mẫu Sơn cho biết, nhiều lần gia đình phải đưa người thân xuống trung tâm y tế tuyến trên vì trạm y tế xã chưa đủ điều kiện khám chữa bệnh chuyên sâu.

“Người già, trẻ nhỏ đi lại rất vất vả, nhất là những hôm trời mưa hoặc rét đậm. Nếu trạm y tế được đầu tư tốt hơn thì người dân đỡ khổ hơn nhiều”, bà nói.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh Lạng Sơn hiện cũng đặt mục tiêu nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo hướng đồng bộ giữa cơ sở vật chất, nhân lực và chuyển đổi số. Theo Kế hoạch số 81/KH-UBND ngày 10/3/2026 của UBND tỉnh Lạng Sơn về thực hiện Kế hoạch hành động số 11-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, địa phương xác định ưu tiên đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Trong bối cảnh cả nước đang hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân, việc đầu tư hệ thống trạm y tế vùng biên tại Lạng Sơn không chỉ mang ý nghĩa nâng cấp hạ tầng đơn thuần mà còn góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa khu vực trung tâm và vùng khó khăn.

Đối với nhiều xã vùng cao, biên giới của Lạng Sơn, một trạm y tế khang trang, đầy đủ trang thiết bị và đủ năng lực chuyên môn không chỉ giúp người dân yên tâm khám chữa bệnh mà còn tạo thêm niềm tin vào hệ thống y tế cơ sở.

Đầu tư trạm y tế vùng biên vì thế không chỉ là câu chuyện xây dựng thêm một công trình y tế, mà còn là đầu tư cho an sinh, cho khả năng ứng phó dịch bệnh từ sớm và cho sự ổn định lâu dài tại khu vực phên dậu Tổ quốc.