Lão nông ở miền Tây hơn 30 năm bảo vệ vườn chim

Hơn 30 năm nuôi giữ chim trời

Xuống xuồng ba lá đi một vòng để kiểm tra xung quanh vườn chim đã trở thành thói quen hàng ngày của ông Nguyễn Văn Thiệt  ở ấp Bình Hổ, xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau. Dù đã ở tuổi 73 nhưng trông ông Thiệt còn khá khỏe mạnh, dáng vẻ thanh thoát, đôi bàn tay chai sạn nhưng bù lại ông có giọng nói hào sảng đậm chất nông dân Nam bộ.

Dẫn chúng tôi tiến sâu vào vườn chim ngút tầm mắt. Hàng nghìn con cò, vạc đi ăn đêm đang về tổ, ấp trứng nghe tiếng động chân người dáo dác, réo gọi nhau, bay loạn cả khu rừng tạo ra một cảnh tượng thật ấn tượng mà không phải ai cũng may mắn được chiêm ngưỡng.

Để có được vườn chim này là hơn 30 năm ông Thiệt đổ biết bao công sức. Nhớ lại những năm 1990, khi đi bộ đội về, từ Bạc Liêu ông về vùng này cưới vợ sống bằng nghề đào thuê cuốc mướn. Vốn không có, vừa làm vừa tích lũy, tiết kiệm, ông bắt đầu mua được những công đất (10 công = 1ha) đầu tiên. Rồi dần dần, ông cũng có được 10 - 15 công đất, cứ như vậy làm lụng tích lũy rồi mua đất tăng dần lên đến 120 công đất ( 12 ha).  

Ban đầu ông Thiệt đào mương nuôi cá, trồng dừa, trồng mía nhưng kém hiệu quả kinh tế rồi ông chuyển sang lên liếp trồng trúc. Đất đào lên, lại sang xuống, rồi lại tiếp tục đào đắp lên, từng chút một.  Đến năm 1994, một số chim bỗng bay về khu vườn. Rồi ông bắt đầu đi đắp đất, trồng thêm cây để chim về trú ngụ.

 Theo ông Thiệt, chim, cò cần không gian yên tĩnh. Chỗ nào người ra vào thường xuyên là chim, con cò không về trú ngụ, sinh sản nữa. Do vậy, ông phải giữ không cho ai vào vườn cò nhằm tránh ảnh hưởng đến sinh trưởng của chúng. Bọn chim cũng rất “kỹ tính”, dù trú ngụ nơi đây nhưng khi đẻ trứng thì chúng "chê", lại bay đi nơi khác. Khi lành, chim mới chịu ở lại đẻ trứng, và sinh sôi nảy nở cho đến nay.

Gắn bó với lũ chim, ông Thiệt thuộc làu từng loài chim và đặc tính của chúng: từ diệc, cò, vạc, điên điển đến những loài có trong danh sách bảo tồn như cò ốc và quắm đen. Theo tính toán của ông Thiệt, mỗi mét vuông có ít nhất 1 tổ chim đẻ 4 trứng nở ra 4 con, chưa kể chim mẹ. Khu vườn rộng 6 ha của ông Thiệt có hàng ngàn con.

Từ ngày chim kéo về trú ngụ, ông Thiệt quyết định không khai thác khu đất rộng 12 ha của gia đình mà chỉ nuôi trồng thủy sản để giữ đàn chim tự nhiên. Ngoài làm ruộng, nuôi tôm gia đình ông phải thường xuyên có người ở nhà để canh chừng khu vườn, bởi thường xuyên có người lạ vào vườn dòm ngó, rình bắt và bẫy chim, có kẻ còn đưa cả súng hơi, súng thể thao vào đây để săn bắn. Loài chim mỗi khi bị phá tổ hoặc nghe tiếng súng sẽ tản đàn và không dám bay về cư trú. Có những lúc chim non bị rơi ra khỏi tổ thì cũng phải kịp thời nhặt lên để trả về nơi tổ ấm.

“Giữ được chim cực khổ lắm phải bỏ công chăm sóc, bảo vệ, trồng mới hằng năm để nó ở. Ước mơ  mơ của tôi gìn giữ vườn chim cho con cháu và làm du lịch sinh thái nhưng tôi ngại một điều khi cho khách tham quan và phải giữ gìn, bảo vệ”, ông Thiệt bộc bạch.

 Phát triển du lịch sinh thái vườn chim

Đến nay khu vườn chim rộng 6 ha của lão nông Nguyễn Văn Thiệt ở ấp Bình Hổ, xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau là nơi cư trú của hàng chục loại chim. Ngoài cò, vạc, diệc, còng cọc, điên điển còn có nhiều giống chim quý như chàng bè, cò ốc và cò quắm. Bên cạnh đó là các loài chim di cư theo mùa ghé vườn vài tháng rồi đi.

Chính những người tận tâm, tận tình với rừng, với thiên nhiên lão nông Nguyễn Văn Thiệt đã góp phần rất lớn vào sự đa dạng sinh học của các giống loài, cá thể chim trời, tạo ra môi trường sinh thái an lành không chỉ cho các loài chim sinh sống mà còn cho cả các thế hệ mai sau hiểu và yêu thiên nhiên hơn.

Nhận thấy tiềm năng của vườn chim, chính quyền địa phương đã hỗ trợ khuyến khích gia đình ông Thiệt phát triển vườn chim theo hướng du lịch sinh thái.

Ông Nguyễn Thanh Hoàng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phước cho biết, vườn chim ở ấp Bình Hổ hiện diện đa dạng loài chim hoang dã. Điều này có ý nghĩa lớn về môi trường, giáo dục, đóng góp quan trọng vào tính đa dạng sinh học trên địa bàn. Đây là cơ sở để xây dựng vườn chim trở thành điểm đến của hoạt động du lịch phục vụ mục đích tham quan, giáo dục và nâng cao nhận thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường.

Địa phương thực hiện quy hoạch vườn chim vào điểm du lịch sinh thái của xã để chủ vườn và các hộ dân được hưởng lợi và tăng thu nhập. Tiếp tục thực hiện xây dựng Đề án du lịch sinh thái của xã, trong đó sẽ xây dựng hạ tầng như: Giao thông, thủy lợi, dịch vụ… để du khách đến vườn chim tham quan dễ dàng.

“Định hướng là phát triển vườn chim theo hướng sinh thái khi khách vào tham quan vườn chim sẽ phân khu không làm động ảnh hưởng đến hệ sinh thái vườn chim”, ông Hoàng cho biết thêm.